ĐOÀN XÃ NHƠN MỸ (428)
Ðoá hoa hoá thành bất tử
Cà Mau là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi sinh ra và hun đúc nên 117 anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVTND) kiên trung, bất khuất với những chiến công hiển hách, phi thường. Tiêu biểu cho tinh thần ấy là nữ anh hùng liệt sĩ Hồ Thị Kỷ (1949-1970).
Tham gia cách mạng và sớm được kết nạp Ðảng, chị nổi danh trong đội biệt động thị xã Cà Mau với hàng loạt chiến công: từ đánh phá kho hậu cần, đốt cháy 82 ngàn lít xăng của địch, đến chỉ huy tấn công ty cảnh sát.
Nhắc về nữ anh hùng quả cảm này, phải kể đến việc xây dựng đội biệt động nữ hoạt động ngay trong lòng địch. Ðỉnh cao của lòng quả cảm là trận đánh sáng 3/4/1970. Với mưu trí tuyệt vời, chị trực tiếp nổ mìn tiêu diệt 18 tên địch, phá huỷ nhiều xe quân sự và bẻ gãy hoàn toàn kế hoạch hành quân của chúng. Tự biến mình thành thuốc nổ diệt địch, người con gái của ấp Cây Khô (Xã Hồ Thị Kỷ) vĩnh viễn nằm lại lòng đất mẹ khi mới 21 tuổi, mãi là biểu tượng sáng chói về lòng yêu nước để các thế hệ trẻ noi gương.
Năm 1945, sôi sục ý chí đánh đuổi quân xâm lược, Lê Thị Riêng (bí danh Hai Liên), người con gái xã Vĩnh Mỹ tham gia Cách mạng tháng Tám. Bà được kết nạp vào Ðảng Cộng sản Việt Nam, kinh qua nhiều vị trí lãnh đạo phụ nữ tại Giá Rai, Rạch Giá và miền Ðông Nam Bộ. Trong kháng chiến, bà nén đau thương sau sự hy sinh của chồng, gửi 2 con ra Bắc học tập để sau này về Nam chiến đấu, còn mình toàn tâm bám trụ chiến trường, trực tiếp chỉ huy phong trào phụ nữ tại Sài Gòn - Chợ Lớn.
Ngày 9/5/1967, bà bị địch bắt do có kẻ phản bội chỉ điểm. Dù bị thẩm vấn đặc biệt bởi tình báo CIA Mỹ, rồi Tổng nha Cảnh sát Sài Gòn, đánh đập, châm điện, nhấn nước, dụ dỗ, mua chuộc... nhưng bà vẫn giữ vững khí tiết, không khuất phục. Trong khi đó, cuộc tổng tấn công tết Mậu Thân năm 1968 đang nổ ra khắp đô thị miền Nam, gây thiệt hại nặng nề cho địch.
Ðêm Mùng 2 tết Mậu Thân (1968), kẻ thù hèn hạ ám hại bà. Sự hy sinh này đã gây chấn động, khiến các tổ chức quốc tế vô cùng phẫn nộ và kịch liệt lên án đế quốc Mỹ cùng tay sai.
Hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và giải phóng phụ nữ, sự hy sinh anh dũng của Lê Thị Riêng nêu cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Năm 2001, bà được truy tặng danh hiệu AHLLVTND. Hiện nay, tại Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Cà Mau xây dựng nhiều tượng đài, bia lịch sử, công viên, trường học và con đường mang tên nữ anh hùng để Nhân dân đời đời ghi nhớ.
