Đoàn xã Pu Sam Cáp (16)

Trong chiến tranh, sự thiếu vắng vai trò người đàn ông trụ cột trong gia đình nhà binh là chuyện thường tình. Từ một cán bộ công an xông xáo, người vợ tần tảo đã tình nguyện lùi về chăm con để chồng yên tâm đánh giặc. Sau năm 1954, hòa bình lập lại ở miền bắc. Nhiệm vụ nặng nề của quân dân từ vĩ tuyến 17 trở ra là lao động sản xuất giỏi, trở thành hậu phương vững chắc tiếp viện vũ khí, đạn dược, lương thực thực phẩm... cho chiến trường. Đó là thời gian ông Vỵ được giao nhiệm vụ tuyển và huấn luyện quân để liên tục bổ sung cho chiến trường miền nam: một trung đoàn bổ sung cho chiến trường miền đông Nam Bộ, sư đoàn 320 kiên trường chiến đấu trên mặt trận Quảng Trị, dọc đường 9, Cửa Việt, Đông Hà... Khi đơn vị được rút ra bắc để củng cố, bổ sung quân chuẩn bị chia lửa cho chiến trường Tây Nguyên, ông Vỵ lại bị thương. Ra bắc chữa trị cũng là khoảng thời gian ông được tham gia khóa đào tạo về đường lối quân sự do Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp đứng lớp. Rồi ông được phân công về nhận nhiệm vụ mới, Hiệu phó Trường Quân chính Quân khu 3. Ông lại tích cực phát huy sở trường tuyển quân, đào tạo quân để liên tục tiếp viện cho chiến trường miền nam. Sư đoàn 325B hùng mạnh với những chiến công vang dội, 10 tiểu đoàn tinh nhuệ tiến vào giải phóng Sài Gòn 1975... đều từ lò tuyển quân ở đây mà ra.

Với bề dày thành tích, Đại tá Nguyễn Phú Vỵ đã ba lần được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng nhất, nhì, ba, 17 lần được Trung đoàn và Đại đoàn khen thưởng, được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Quân công hạng ba và danh hiệu Anh hùng LLVTND ngày 31-8-1955. Tuy đã sống gần trăm tuổi, thỉnh thoảng chịu đau đớn bởi vết thương hành hạ lúc trái gió trở trời, trong ông vẫn còn vẹn nguyên cốt cách, tác phong nghiêm túc, kỷ luật của người lính mà vẫn rất đỗi giản dị, chân thành. Những người đồng đội của ông ngày nào giờ đã ra đi gần hết, lớp con cháu sau này từng được ông đào tạo, huấn luyện vào những dịp kỷ niệm thành lập đơn vị, ngày truyền thống sư đoàn, dịp 27-7 vẫn đến thăm ông, cùng ôn lại truyền thống anh hùng của lớp người muôn năm cũ.