Đoàn xã Pu Sam Cáp (439)

Đồng chí Chu Văn Mùi sinh năm 1929 tại thôn Hà Thượng, xã Thượng Lan, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Tham gia du kích từ khi còn trẻ, đến năm 1949, đồng chí Mùi nhập ngũ, thuộc biên chế Đại đội thông tin 127, Tiểu đoàn 38, Trung đoàn 102, Đại đoàn 308 (Đại đoàn Quân Tiên phong) - Đại đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam - nay là Sư đoàn 308, Quân đoàn 12. Trước khi tham gia vào Chiến dịch Điện Biên Phủ, đồng chí Mùi từng chiến đấu tại nhiều chiến dịch như Cao - Bắc - Lạng, Biên giới, Hoàng Hoa Thám, Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào..., đồng thời từng trải qua nhiều vị trí công tác như chiến sĩ nuôi quân, chiến sĩ xung kích, pháo thủ. Năm 1952, ông tham gia lớp vô tuyến đầu tiên của Cục Thông tin Liên lạc mở và trở về làm đài trưởng đài vô tuyến của đơn vị. Từ đây, ông đảm nhiệm vai trò của một người chiến sĩ thông tin ở đơn vị trong các trận đánh lớn. Chiều muộn ngày 30-3-1954, quân ta tổ chức mở đợt tấn công giai đoạn 2 vào Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ của thực dân Pháp. Cùng với việc tiêu diệt sân bay Mường Thanh, dãy cao điểm phía Đông cũng là mục tiêu chính của đợt tấn công này. Nếu như tại các cao điểm khác, bộ đội ta nhanh chóng “mở cửa” và tiêu diệt lực lượng địch chỉ sau vài giờ chiến đấu thì tại cứ điểm đồi A1 lại xuất phát chậm hơn và vấp phải hỏa lực rất mạnh của địch.

Trong trận đánh đồi A1, đơn vị của đồng chí Chu Văn Mùi được lệnh tiếp nhận chiến đấu trên cao điểm A1 từ Trung đoàn 174, Đại đoàn 316 trong đêm ngày 31-3-1954. Cuộc chiến đấu tại đây diễn ra vô cùng ác liệt. Địch liên tiếp tăng viện nhiều xe tăng, lính dù, lính lê dương nhằm tiến hành nhiều cuộc phản công hòng chiếm lại các vị trí mà ta chiếm được trước đó.

Tối 31-3-1954, đơn vị chủ công của ta đánh trên đồi A1 bị thương vong; điện thoại, vô tuyến từ Đại đội trưởng đến cấp tiểu đoàn, trung đoàn, đại đoàn bị mất liên lạc. Chỉ huy Tiểu đoàn 38 giao đồng chí Chu Văn Mùi - khi đó là Tiểu đội trưởng, phụ trách 5 máy thông tin của đơn vị - cùng với tổ đội của mình phải nối lại đường dây liên lạc tại đồi A1. Sự có mặt của điện thanh lúc này là vô cùng quan trọng, bởi không có liên lạc thì không thể tổ chức trận đánh và đánh thắng được. Thông tin liên lạc thông suốt sẽ hướng dẫn các đơn vị pháo của ta hiệu chỉnh được mục tiêu, tiêu diệt địch, hỗ trợ quan trọng cho bộ binh.

Chiều 2-4-1954, đồng chí Chu Văn Mùi nhận lệnh phải gặp bằng được Trung đoàn trưởng Trung đoàn 102 (Đại đoàn 308) Nguyễn Hùng Sinh để nối liên lạc. Lúc này, đồng chí Mùi sau 3 ngày đêm kiên cường bám trụ đã gần như kiệt sức. Không thức ăn, nước uống, bị cô lập với mặt trận phía sau, luôn chiến đấu căng thẳng, mệt mỏi, đồng chí Mùi phải uống nước giải của chính mình lấy thêm chút sức lực. Sau đó, đồng chí Mùi vác chiếc máy điện thanh nặng hơn 20kg của mình đi tìm chỉ huy bị thất lạc.

Sau nhiều giờ cơ động trên chiến trường, đồng chí Mùi tìm được đồng chí Sinh bị thương đang nằm trong hầm, đầu còn quấn đầy bông băng. Nhờ chiếc máy điện thanh đồng chí Mùi mang đến, đường dây liên lạc từ Trung đoàn trưởng đến Đại đoàn 308 được nối lại trên đồi A1. Mặc dù đang bị thương nhưng đồng chí Sinh cũng vừa chỉ huy, vừa trực tiếp chiến đấu, đánh lùi một đợt phản kích của địch, khôi phục được trận địa của ta.

Sau 3 ngày đêm chiến đấu quyết liệt, quân ta còn nhiều khó khăn chưa giải quyết dứt điểm, trong khi địch rút hết quân tại các cứ điểm khác để dồn về cứu viện cho cứ điểm A1 bằng mọi giá. Đến sáng 3-4-1954, nhận mệnh lệnh của trên, Trung đoàn 102 bàn giao lại trận địa cho Trung đoàn 174, Đại đoàn 316 (nay là Sư đoàn 316, Quân khu 2), sau đó rút về Mường Phăng (nay là xã Mường Phăng, TP Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên) củng cố lực lượng.

Ngay sau đó, khi biết được tinh thần chiến đấu dũng cảm của đồng chí Chu Văn Mùi, Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp quyết định khen thưởng và công nhận Đảng viên chính thức trước thời hạn 5 tháng đối với đồng chí Mùi.

Ngày 31-8-1955, đồng chí Chu Văn Mùi được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tại thời điểm đó, đồng chí Mùi đang là Trung đội trưởng Thông tin vô tuyến điện thuộc Trung đoàn 102, Đại đoàn 308.