ĐỘI CẤN
Đội Cấn (tên thật là Trịnh Văn Cấn) là một biểu tượng rực rỡ của tinh thần yêu nước và ý chí quật cường trong lịch sử chống thực dân Pháp của dân tộc ta đầu thế kỷ XX.
1. Người lính yêu nước trong sắc phục "linh tập"
Trịnh Văn Cấn quê ở Vĩnh Yên (nay là Vĩnh Phúc). Do hoàn cảnh nghèo khó, ông phải đi lính cho Pháp và trở thành Đội trưởng (nên được gọi là Đội Cấn) trong cơ binh tỉnh Thái Nguyên. Dù đứng trong hàng ngũ địch, ông vẫn luôn nung nấu ý chí đánh đuổi giặc ngoại xâm.
2. Khởi nghĩa Thái Nguyên (1917) – Tiếng súng gây chấn động
Năm 1917, sự gặp gỡ định mệnh giữa Đội Cấn và nhà yêu nước Lương Ngọc Quyến (đang bị giam lỏng tại nhà lao Thái Nguyên) đã thổi bùng ngọn lửa cách mạng.
Đêm 30/8/1917: Đội Cấn cùng các binh sĩ yêu nước đã nổi dậy, giết chết Giám binh người Pháp, giải phóng tù chính trị và chiếm giữ tỉnh lỵ Thái Nguyên.Quân đội Quang phục: Ông tuyên bố thành lập "Quang phục quân", đặt quốc hiệu là Đại Hùng Đế Quốc, giương cao lá cờ Ngũ tinh (5 sao) khẳng định độc lập.
3. Tinh thần "Thà chết không đầu hàng"
Cuộc khởi nghĩa dù gây tiếng vang lớn nhưng vì lực lượng chênh lệch, thực dân Pháp đã huy động quân đội hùng hậu để đàn áp. Sau nhiều tháng chiến đấu gian khổ tại các vùng núi rừng Thái Nguyên, quân sĩ tiêu hao, Đội Cấn bị thương nặng.
Ngày 11/1/1918: Để không rơi vào tay giặc và giữ trọn khí tiết, ông đã tự sát.
Ý nghĩa lịch sử
Khơi dậy lòng dân: Cuộc khởi nghĩa của Đội Cấn chứng minh rằng ngay cả những người lính trong quân đội Pháp cũng luôn hướng về Tổ quốc.Bài học về sự đoàn kết: Sự kết hợp giữa binh sĩ (Đội Cấn) và trí thức cách mạng (Lương Ngọc Quyến) là mô hình tiêu biểu cho phong trào giải phóng dân tộc thời bấy giờ.
