ĐÔI DÉP CAO SU BÊN BẬC CỬA

Nhân ngày 27/7, lớp chúng em đến thăm ông Hòa, một thương binh sống ở cuối làng. Căn nhà ông đơn sơ, trước hiên có một bậc cửa thấp. Ngay bên bậc cửa ấy, chúng em thấy một đôi dép cao su cũ, quai đã mòn, đế sứt sẹo, nhưng được đặt ngay ngắn, sạch sẽ như một vật rất thiêng liêng.

Khi chúng em hỏi, ông Hòa mỉm cười hiền hậu:
“Đó là đôi dép ông mang ngày trở về.”

Rồi ông chậm rãi kể cho chúng em nghe câu chuyện của mình…

Tôi nhập ngũ năm hai mươi tuổi. Ngày ấy, làng nghèo, trai tráng lên đường gần hết. Mẹ tôi tiễn con ra đầu ngõ, dúi vào tay tôi đôi dép cao su mới cắt từ lốp xe cũ, bảo:
“Nhà không có gì, con mang dép này mà đi. Bền lắm.”

Tôi mang đôi dép ấy suốt những năm chiến đấu. Dép theo tôi qua bao con suối, băng qua bao cánh rừng, dẫm lên đất đá nóng bỏng vì bom đạn. Có lần, dép đứt quai, tôi vá lại bằng sợi dây rừng, vẫn mang tiếp. Với tôi, đôi dép không chỉ để đi, mà còn là dấu chân của quê nhà theo tôi ra trận.

Trong một trận đánh ác liệt, tôi bị trúng mảnh bom. Khi tỉnh lại ở trạm quân y dã chiến, tôi không còn cảm giác ở chân trái. Bác sĩ nhìn tôi ái ngại, nói khẽ:
“Chúng tôi buộc phải cắt để giữ mạng sống cho cậu.”

Tôi cắn chặt răng, nước mắt trào ra nhưng không khóc thành tiếng. Lúc ấy, tôi chỉ nghĩ: đồng đội mình ngoài kia còn đang chiến đấu, còn tôi thì nằm đây.

Ngày được chuyển về tuyến sau, tôi nhìn lại đôi dép cao su nằm dưới gầm giường bệnh. Một chiếc còn nguyên, chiếc kia đã sờn nát. Tôi xin giữ lại, mang theo về quê.

Trở về làng, tôi ngồi trên xe lăn, lòng nặng trĩu. Tôi sợ ánh nhìn của bà con, sợ ánh mắt xót xa của mẹ. Xe vừa dừng trước cổng, tôi còn đang do dự thì mẹ tôi đã chạy ra. Bà không nhìn vào chiếc chân cụt của tôi, chỉ ôm chầm lấy con trai, vừa khóc vừa cười:
“Con còn sống là mẹ mừng rồi.”

Tôi tháo đôi dép cao su ra, đặt bên bậc cửa, rồi nhờ mẹ đỡ vào nhà. Từ hôm ấy, đôi dép nằm yên bên bậc cửa, như đánh dấu ngày tôi trở về từ chiến tranh.

Những năm đầu, cuộc sống rất khó khăn. Tôi tập làm quen với đôi nạng, tập đứng, tập đi. Mỗi bước đi là một lần đau buốt, mồ hôi ướt đẫm lưng áo. Có lúc tôi nản chí, muốn buông xuôi. Nhưng mỗi lần nhìn thấy đôi dép cao su cũ bên bậc cửa, tôi lại tự nhủ:
“Mình còn sống, mình phải sống cho ra sống.”

Tôi học cách làm việc phù hợp với sức khỏe: đan lát, trông nom vườn tược, rồi tham gia công tác xã hội ở địa phương. Dần dần, tôi không còn thấy mình là gánh nặng. Tôi đi bằng nạng, nhưng lòng thì vững vàng hơn bao giờ hết.

Nhiều năm sau, con tôi lớn lên. Có lần, nó hỏi:
“Sao bố không bỏ đôi dép cũ ấy đi?”
Tôi xoa đầu con, nói:
“Vì bố đi được đến hôm nay là nhờ nó.”

Đôi dép ấy nhắc tôi nhớ về những người đồng đội không còn trở về, những người đã để lại đôi dép, đôi giày của mình nơi chiến trường. Tôi đi tiếp, không chỉ cho mình, mà còn đi thay phần của họ.

Mỗi dịp 27/7 hay 22/12, học sinh trong làng lại đến thăm tôi. Tôi kể cho các cháu nghe câu chuyện về đôi dép cao su. Các cháu nhìn đôi dép, rồi nhìn tôi, ánh mắt đầy xúc động.

Kể xong, ông Hòa cúi xuống, nhẹ nhàng chỉnh lại đôi dép cao su bên bậc cửa. Chúng em bỗng hiểu rằng: đôi dép ấy không chỉ là một vật dụng cũ, mà là chứng nhân của chiến tranh, của sự hy sinh và nghị lực phi thường.

Đôi dép cao su bên bậc cửa nhắc chúng em rằng: hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao mất mát. Những thương binh như ông Hòa đã để lại một phần thân thể nơi chiến trường, nhưng mang về quê hương ý chí kiên cường và lòng yêu nước son sắt.

Chia tay ông, chúng em bước đi nhẹ hơn nhưng lòng nặng trĩu suy nghĩ. Chúng em tự nhủ phải sống sao cho xứng đáng với những bước chân còn dang dở của một thời hoa lửa, để mỗi ngày bình yên trôi qua đều mang ý nghĩa.