Đôi Dép Cao Su Qua Ba Chiến Dịch

Mùa khô năm 1971, trên tuyến hành quân qua miền Đông Nam Bộ, đôi dép cao su là vật gắn bó với mỗi người lính. Chúng không bóng đẹp như giày da, cũng chẳng mềm mại như giày vải.

Nhưng có thể băng rừng.

Lội suối.

Vượt đá.

Đi hàng nghìn cây số mà vẫn bền bỉ.

Chiến sĩ Lê Minh Sơn, hai mươi lăm tuổi, quê ở Quảng Ngãi, đã mang cùng một đôi dép cao su suốt ba chiến dịch liên tiếp.

Phần quai đã nhiều lần được thay.

Đế dép cũng mòn gần hết.

Có người nhìn rồi bảo:

"Xin đôi mới đi."

Sơn chỉ cười.

"Còn đi được."

"Thì còn dùng."

Trước khi nhập ngũ, Sơn từng học nghề sửa xe đạp.

Anh có đôi bàn tay khéo léo.

Bất cứ đôi dép nào bị đứt quai, bong đế hay rách lỗ xỏ dây đều được anh sửa lại cẩn thận.

Anh giữ lại từng đoạn săm xe cũ.

Từng chiếc đinh nhỏ.

Cả những mẩu dây dù ngắn.

Người khác thấy chẳng đáng.

Với anh, đó đều là vật liệu quý.

Một chiều, sau khi vượt qua bãi đá sắc nhọn, một chiến sĩ trẻ bị đứt cả hai quai dép.

Đường phía trước còn rất xa.

Nếu đi chân đất sẽ dễ bị đá cắt hoặc vắt cắn.

Sơn ngồi xuống bên gốc cây.

Anh tháo ngay chiếc quai dự phòng vẫn buộc trong ba lô.

Chỉ hơn mười phút sau, đôi dép đã dùng lại được.

Cậu lính trẻ xúc động:

"Anh lấy đâu ra đủ thứ vậy?"

Sơn cười:

"Đi nhiều thì phải chuẩn bị."

Những ngày sau, cứ mỗi tối khi đơn vị nghỉ chân, Sơn lại kiểm tra dép của mọi người.

Có người chưa hỏng.

Anh vẫn nhắc:

"Mai đi đường đá."

"Kiểm tra trước cho chắc."

Nhiều người ban đầu thấy phiền.

Nhưng rồi ai cũng quen.

Bởi từ khi có Sơn, rất ít người phải bỏ lại dép giữa đường.

Một lần, đơn vị gặp mưa lớn kéo dài.

Đường rừng biến thành bùn lầy.

Một chiến sĩ bị tuột dép xuống hố nước.

Không tìm thấy.

Sơn lặng lẽ cởi đôi dép của mình.

Anh đưa một chiếc cho đồng đội.

Còn mình đi một chân dép, một chân quấn giẻ đến hết quãng đường.

Đại đội trưởng biết chuyện liền hỏi:

"Sao không nói?"

Sơn chỉ cười:

"Người ấy còn trẻ."

"Đi chân đất sẽ khó theo kịp đơn vị."

Ít ngày sau, khi được cấp đôi dép mới, người chiến sĩ ấy vẫn giữ lại chiếc dép cũ của Sơn như một kỷ niệm.

Trong buổi sinh hoạt truyền thống, chính trị viên kể về nữ chiến sĩ Tạ Thị Kiều, người luôn kiên cường và bền bỉ vượt qua mọi gian khổ để hoàn thành nhiệm vụ.

Ông nói:

"Có những con đường được đi qua bằng ý chí."

"Và cũng có những con đường được giữ vững nhờ sự sẻ chia."

Sơn nhìn đôi dép đã mòn vẹt.

Anh hiểu rằng, điều quý giá nhất không phải đôi dép.

Mà là những bước chân của đồng đội vẫn tiếp tục tiến về phía trước.

Sau ngày đất nước thống nhất, Sơn trở về quê mở một cửa hàng sửa xe đạp.

Dù cuộc sống khá hơn, ông vẫn giữ thói quen vá lại những đôi dép, đôi giày của trẻ em nghèo trong làng mà không lấy tiền.

Có người hỏi:

"Giờ dép mới bán đầy, sao còn mất công sửa?"

Ông mỉm cười.

"Bởi ngày xưa, một đôi dép đã giúp người lính đi qua cả chiến trường."

Nhiều năm sau, trong chiếc tủ gỗ nhỏ cạnh bàn làm việc, ông vẫn cất đôi dép cao su cũ.

Đế dép đã mòn đến mức gần nhẵn.

Những vết vá chằng chịt vẫn còn nguyên.

Một buổi tối, cậu cháu trai cầm đôi dép lên rồi ngạc nhiên hỏi:

"Ông ơi, đôi dép cũ thế này mà ông vẫn giữ à?"

Sơn nhẹ nhàng nhận lại.

Ông vuốt lên phần quai đã bạc màu.

"Đây không chỉ là đôi dép."

"Nó là người bạn đã cùng ông đi qua những năm tháng khó quên nhất."

Đứa bé lặng lẽ gật đầu.

Ngoài hiên, tiếng ve mùa hạ râm ran dưới hàng cây.

Sơn nhìn khoảng sân ngập nắng.

Ông hiểu rằng, trong thời hoa lửa, những chiến thắng không chỉ được viết bằng những trận đánh lớn.

Chúng còn được tạo nên từ những bước chân bền bỉ của hàng triệu con người, và dưới mỗi bước chân ấy là những đôi dép cao su giản dị đã âm thầm đồng hành cùng họ trên con đường đi tới độc lập và hòa bình.