ĐÔI DÉP CAO SU VÀ MỘT CUỘC ĐỜI VÌ NƯỚC, VÌ DÂN
Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890–1969), tên khai sinh là Nguyễn Sinh Cung, là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Ngày 5/6/1911, Người ra đi tìm đường cứu nước. Sau nhiều năm hoạt động cách mạng, Người trở về lãnh đạo nhân dân giành độc lập, đọc Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Cuộc đời Người gắn liền với sự nghiệp đấu tranh vì độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và hạnh phúc của nhân dân.
ĐÔI DÉP CAO SU VÀ MỘT CUỘC ĐỜI VÌ NƯỚC, VÌ DÂN
Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890–1969), tên khai sinh là Nguyễn Sinh Cung, là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Ngày 5/6/1911, Người ra đi tìm đường cứu nước. Sau nhiều năm hoạt động cách mạng, Người trở về lãnh đạo nhân dân giành độc lập, đọc Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Cuộc đời Người gắn liền với sự nghiệp đấu tranh vì độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và hạnh phúc của nhân dân.
Có những kỷ vật không mang giá trị bởi chúng được làm từ vật liệu quý hay được cất giữ trong những nơi sang trọng. Có những kỷ vật chỉ là một món đồ rất đỗi bình thường, nhưng khi gắn với một con người đặc biệt, nó lại trở thành một phần của lịch sử.
Đôi dép cao su là một kỷ vật như thế.
Nhắc đến Chủ tịch Hồ Chí Minh, người ta thường nhớ đến một vị lãnh tụ vĩ đại, người đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân. Nhưng bên cạnh hình ảnh của một vị lãnh tụ, tôi còn nhớ đến một hình ảnh rất giản dị: một người mặc bộ quần áo kaki, đi đôi dép cao su đã trở nên quen thuộc và sống một cuộc đời thanh bạch giữa những năm tháng đất nước còn nhiều gian khổ.
Tôi từng nghĩ rằng những điều làm nên một con người vĩ đại chắc hẳn phải là những điều thật lớn lao. Nhưng khi tìm hiểu về Chủ tịch Hồ Chí Minh, tôi lại nhận ra đôi khi chính những điều bình dị nhất lại khiến một con người trở nên gần gũi và đáng nhớ.
Một đôi dép.
Một bộ quần áo.
Một căn nhà sàn.
Một cách sống giản dị.
Và phía sau tất cả những điều tưởng như bình thường ấy là một con người đã dành gần trọn cuộc đời mình cho dân tộc Việt Nam.
Người thanh niên ra đi tìm đường cứu nước
Chủ tịch Hồ Chí Minh, khi còn trẻ có tên là Nguyễn Tất Thành, sinh ngày 19 tháng 5 năm 1890 tại làng Hoàng Trù, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, trong một gia đình có truyền thống yêu nước.
Sinh ra khi đất nước đang sống dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, Nguyễn Tất Thành sớm chứng kiến cảnh nhân dân mất nước, cuộc sống lầm than và những phong trào yêu nước diễn ra nhưng chưa giành được thắng lợi.
Những câu hỏi về tương lai của dân tộc dần trở thành trăn trở trong tâm trí người thanh niên ấy.
Để rồi ngày 5 tháng 6 năm 1911, tại Bến Nhà Rồng, Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước.
Đó là một chuyến đi mà có lẽ không ai có thể biết trước sẽ kéo dài bao lâu.
Một người thanh niên ra đi với hành trang không quá nhiều, nhưng mang theo một câu hỏi rất lớn: Làm thế nào để dân tộc Việt Nam có thể thoát khỏi cảnh mất nước và giành lại độc lập?
Từ chuyến đi ấy, Người đã trải qua nhiều năm hoạt động ở nước ngoài, tìm hiểu các cuộc cách mạng và tiếp cận những tư tưởng tiến bộ. Sau nhiều năm tìm tòi, Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấy con đường giải phóng dân tộc gắn với chủ nghĩa Mác – Lênin.
Từ một người thanh niên ra đi tìm đường cứu nước, Người từng bước trở thành người đặt nền móng cho con đường cách mạng của dân tộc Việt Nam.
Nhìn lại hành trình ấy, tôi nghĩ điều đáng khâm phục không chỉ là việc Người đã đi qua bao nhiêu quốc gia hay trải qua bao nhiêu năm tháng, mà là sự kiên trì với một mục tiêu duy nhất: tìm con đường đem lại độc lập cho Tổ quốc.
Từ hành trình của một người đến vận mệnh của một dân tộc
Năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc.
Từ đây, con đường cách mạng Việt Nam có thêm một bước ngoặt quan trọng. Nguyễn Ái Quốc tiếp tục hoạt động, lãnh đạo và chuẩn bị cho cuộc đấu tranh giành độc lập.
Năm 1941, Người trở về nước sau nhiều năm hoạt động ở nước ngoài.
Đó là một sự trở về có ý nghĩa đặc biệt.
Người trở về không phải để tìm cho mình một cuộc sống bình yên, mà để trực tiếp cùng đồng bào chuẩn bị cho ngày đất nước giành được độc lập.
Và rồi mùa thu năm 1945 đến.
Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Nếu chuyến đi năm 1911 là hành trình bắt đầu bằng một câu hỏi, thì mùa thu năm 1945 giống như câu trả lời của lịch sử.
Một dân tộc đã đứng lên.
Một đất nước đã tuyên bố quyền độc lập.
Nhưng độc lập không có nghĩa là mọi khó khăn đã kết thúc.
Những năm tháng sau đó, đất nước tiếp tục phải trải qua chiến tranh. Và một lần nữa, hình ảnh Hồ Chí Minh lại gắn với những năm tháng gian khổ của dân tộc.
Đôi dép cao su giữa những năm tháng chiến tranh
Giữa những câu chuyện lớn về chiến tranh, những chiến dịch và những quyết định quan trọng, đôi khi tôi lại bị thu hút bởi những điều rất nhỏ.
Đôi dép cao su của Bác.
Đôi dép ấy được làm từ vật liệu giản dị, không cầu kỳ. Nó trở thành một hình ảnh quen thuộc gắn với phong cách sống của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Điều đặc biệt không nằm ở giá trị vật chất của đôi dép, mà nằm ở người đã mang nó.
Một vị Chủ tịch nước vẫn giữ cho mình một lối sống giản dị.
Trong những năm đất nước còn khó khăn, Người không đặt mình ra ngoài những gian khổ mà nhân dân đang trải qua. Sự giản dị ấy không phải để tạo nên một hình ảnh đẹp, mà trở thành một phần tự nhiên trong cuộc sống của Người.
Tôi nghĩ, có lẽ chính vì vậy mà những kỷ vật bình thường ấy lại có sức sống lâu dài.
Một đôi dép không thể kể hết một cuộc đời.
Nhưng nó có thể khiến người ta nhớ đến một con người.
Và từ một đôi dép, ta có thể nhìn thấy một phần cách sống của Người: không xa hoa, không phô trương, luôn hướng về nhân dân và đất nước.
Một vị lãnh tụ nhưng cũng là một con người rất gần gũi
Trong những câu chuyện về Hồ Chí Minh, tôi đặc biệt ấn tượng với sự gần gũi của Người với nhân dân, với chiến sĩ và với những người xung quanh.
Người luôn nhắc đến nhân dân, quan tâm đến đời sống của nhân dân và coi việc phục vụ nhân dân là trách nhiệm của người cán bộ.
Điều đó khiến tôi nhận ra rằng sự vĩ đại của một con người không chỉ được đo bằng những chiến thắng hay những dấu mốc lịch sử.
Nó còn được thể hiện qua cách người ấy đối xử với những con người bình thường.
Có thể một vị lãnh tụ được nhớ đến bởi những quyết định làm thay đổi lịch sử, nhưng một vị lãnh tụ được nhân dân nhớ lâu lại còn bởi sự gần gũi, chân thành và tình cảm dành cho con người.
Hồ Chí Minh là một con người như thế.
Nhìn lại một cuộc đời
Ngày 2 tháng 9 năm 1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời.
Người đã không thể chứng kiến ngày đất nước hoàn toàn thống nhất vào năm 1975.
Điều đó khiến câu chuyện về cuộc đời Người càng trở nên đặc biệt.
Người dành cả cuộc đời để theo đuổi mục tiêu độc lập, nhưng lại không kịp nhìn thấy ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.
Tuy vậy, những điều Người để lại không dừng lại ở những năm tháng Người còn sống.
Đó là một con đường cách mạng.
Là tư tưởng về độc lập dân tộc.
Là tình yêu dành cho nhân dân.
Là lối sống giản dị.
Và quan trọng hơn cả, đó là một niềm tin rằng mỗi người Việt Nam đều có trách nhiệm với tương lai của đất nước.
Điều thế hệ trẻ hôm nay nhìn thấy
Tôi sinh ra khi chiến tranh đã trở thành một phần của lịch sử.
Tôi không biết tiếng bom đạn ngoài đời thực.
Tôi không biết cảm giác phải rời xa quê hương vì chiến tranh.
Tôi cũng chưa từng phải đứng trước một lựa chọn sinh tử như những thế hệ đi trước.
Nhưng chính vì được sinh ra trong hòa bình, tôi càng hiểu rằng những gì mình đang có hôm nay không phải tự nhiên mà đến.
Phía sau một ngày bình thường là biết bao ngày tháng không bình thường của cha ông.
Phía sau một cuộc sống yên ổn là sự hy sinh của biết bao con người.
Và phía sau hình ảnh giản dị của một đôi dép cao su là cả một cuộc đời của một con người đã lựa chọn con đường khó khăn nhất để tìm lại độc lập cho dân tộc.
Nếu thế hệ trước đã dành tuổi trẻ để bảo vệ Tổ quốc, thì thế hệ chúng tôi phải biết dùng tuổi trẻ của mình để xây dựng đất nước.
Yêu nước hôm nay có thể không còn là cầm súng ra chiến trường.
Đó có thể là học tập nghiêm túc, sống có trách nhiệm, biết trân trọng lịch sử, biết giúp đỡ cộng đồng và không ngừng cố gắng hoàn thiện bản thân.
Bởi độc lập và hòa bình chỉ thật sự có ý nghĩa khi thế hệ sau biết trân trọng và tiếp tục gìn giữ những giá trị ấy.
Có lẽ đó cũng là điều mà một kỷ vật nhỏ bé như đôi dép cao su có thể gợi nhắc.
Rằng lịch sử không chỉ nằm trong những trận đánh lớn.
Lịch sử còn nằm trong cuộc sống của những con người đã đi qua thời đại ấy.
Và đôi khi, lịch sử được giữ lại bằng những điều rất bình thường.
Một đôi dép.
Một bộ quần áo.
Một căn nhà nhỏ.
Một câu chuyện được kể lại.
Để rồi hôm nay, khi nhìn lại cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh, tôi không chỉ nhìn thấy một vị lãnh tụ của dân tộc.
Tôi nhìn thấy một người đã dành cả cuộc đời mình để đi tìm con đường cho đất nước.
Một người đã đi rất xa nhưng cuối cùng vẫn hướng về quê hương.
Một người đã sống giữa những năm tháng khốc liệt nhất nhưng luôn đặt niềm tin vào nhân dân và tương lai của dân tộc.
Và tôi hiểu rằng có những cuộc đời không thể đo bằng độ dài của năm tháng.
Có những cuộc đời được đo bằng những gì họ đã để lại cho đất nước.
Cuộc đời Hồ Chí Minh là một cuộc đời như thế.
Một cuộc đời bắt đầu từ chuyến đi của một người thanh niên trên con tàu năm 1911, đi qua những năm tháng gian lao của lịch sử và để lại cho các thế hệ sau một di sản lớn lao về độc lập, lòng yêu nước và trách nhiệm với Tổ quốc.
Hôm nay, đôi dép cao su vẫn chỉ là một vật dụng giản dị.
Nhưng khi đặt nó bên cạnh câu chuyện về Hồ Chí Minh, tôi lại thấy trong đó cả một chặng đường của lịch sử.
Một kỷ vật nhỏ – một cuộc đời lớn – một ký ức không thể lãng quên.
Và có lẽ, đó chính là cách lịch sử tiếp tục sống trong lòng những người trẻ hôm nay: không chỉ bằng những gì chúng ta học thuộc, mà bằng những câu chuyện khiến chúng ta hiểu, trân trọng và biết mình phải làm gì để tiếp nối thế hệ đi trước.
