Đôi Dép Cắt Từ Lốp Xe Cũ

Mùa khô năm 1973, một đơn vị thanh niên xung phong làm nhiệm vụ mở đường trên tuyến Trường Sơn. Những con đường đất đỏ bỏng rát dưới nắng. Đá sắc và rễ cây khiến dép của nhiều người nhanh chóng mòn hoặc đứt quai.

Chiến sĩ Nguyễn Văn Hải, hai mươi ba tuổi, quê ở Quảng Ngãi, được giao phụ trách tổ sửa chữa dụng cụ.

Một buổi chiều, anh thấy bên bãi tập kết có vài chiếc lốp xe tải cũ đã hỏng.

Mọi người định đem bỏ.

Hải xin lại.

Trước khi tham gia thanh niên xung phong, anh từng học nghề sửa xe đạp cùng người cậu.

Anh biết cao su từ lốp xe rất bền.

Nếu cắt đúng cách.

Có thể làm thành dép.

Anh dùng dao nhỏ cắt từng miếng cao su.

Mài nhẵn phần cạnh.

Rồi đục hai lỗ phía trước.

Ba lỗ phía sau.

Quai dép được làm từ dây cao su lấy từ ruột xe cũ.

Chiếc dép đầu tiên trông khá thô.

Nhưng khi đi thử.

Rất chắc chắn.

Một đồng đội cười:

"Đẹp thì không đẹp."

"Nhưng đi khỏe thật."

Hải mỉm cười.

"Miễn không đau chân."

"Là tốt rồi."

Những buổi tối sau giờ làm, anh tiếp tục cắt thêm dép cho đồng đội.

Có người chân nhỏ.

Có người chân to.

Anh đều đo cẩn thận trước khi cắt.

Không ai phải trả công.

Chỉ cần thấy mọi người đi lại dễ dàng hơn là anh vui.

Một lần, trong lúc hành quân, một nữ thanh niên xung phong bị đứt dép giữa đoạn đường đầy đá.

Nếu đi chân đất, bàn chân sẽ dễ bị thương.

Hải lập tức tháo đôi dép dự phòng trong ba lô.

Đưa cho chị.

Còn mình tiếp tục đi với đôi dép đã mòn gần hết.

Người đồng đội ngại ngùng:

"Thế còn cậu?"

Hải cười:

"Chân mình quen rồi."

"Chị cứ đi trước."

Trong buổi sinh hoạt truyền thống, chính trị viên kể về nữ chiến sĩ Tạ Thị Kiều, người luôn kiên cường vượt qua gian khổ để hoàn thành nhiệm vụ.

Ông nói:

"Có những điều rất giản dị."

"Nhưng đủ để nâng bước cả một tập thể."

Hải nhìn đôi dép cao su trên chân.

Anh hiểu rằng, giá trị của chúng không nằm ở vật liệu.

Mà ở những bước chân chúng đã cùng đồng đội đi qua.

Sau ngày đất nước thống nhất, Hải trở về quê mở một tiệm sửa xe nhỏ.

Trong góc xưởng vẫn còn treo đôi dép cao su đầu tiên anh tự làm.

Mặt dép đã mòn.

Quai cũng bạc màu.

Một hôm, cậu con trai hỏi:

"Ba ơi, sao không bỏ đôi dép cũ này đi?"

Hải nhẹ nhàng cầm đôi dép lên.

Ông vuốt lớp cao su đã nhẵn bóng.

"Mỗi vết mòn."

"Là một chặng đường."

"Mỗi bước chân."

"Là một ký ức."

Đứa bé im lặng.

Ngoài cửa tiệm, tiếng xe đạp lăn đều trên con đường làng yên bình.

Hải mỉm cười nhìn dòng người qua lại.

Ông hiểu rằng, trong thời hoa lửa, không phải ai cũng cầm súng nơi tuyến đầu.

Có những con người âm thầm góp sức bằng đôi bàn tay khéo léo, biến những chiếc lốp xe cũ thành đôi dép bền chắc, để đồng đội vững vàng vượt núi băng rừng, tiến về phía ngày đất nước hoàn toàn thống nhất và hòa bình.