ĐỒI MA THIÊN LÃNH
Thời chiến tranh, từ năm 1962 đến năm 1967, căn cứ của Tỉnh ủy An Giang đóng ở những hang động của Ô Tà Sóc (theo tiếng Khmer có nghĩa là Suối Ông Sóc), nằm trên điểm cao của Núi Dài, thuộc ấp An Ninh, xã Lương Phi, huyện Tri Tôn (An Giang).
Anh Phan Văn Khéo, một cựu chiến binh, nhà dưới chân đồi Ma Thiên Lãnh dẫn đường đưa chúng tôi lên núi Sà Lon để khám phá Điện Trời Gầm, hang động kỳ vĩ và bí hiểm nhất của núi Dài. Thời chiến tranh, các cơ quan, đoàn thể đóng rải rác trong hệ thống hang động có những đường mòn nối liền nhau từ Bụng Ông Địa đến Ô Vàng, vồ Út Mươi, với bán kính gần 3km. Các hang động ở Ô Tà Sóc rất kiên cố, chứa được nhiều người, liên thông với nhau. Điện Trời Gầm, hang Phụ Nữ, hang Quân Y, hang Hậu Cần,… thể hiện sự kỳ vĩ của thiên nhiên qua những khối đá granite khổng lồ chồng chất lên nhau và liên thông như một mê cung kỳ bí. Nhiều hang sâu hun hút, âm u, đến nỗi ngày nay chưa ai dám mạo hiểm đi tới cùng. Điều rất độc đáo là trong những hang động này có những khe, suối nhỏ chảy quanh co, nước trong vắt. Do đó có thể hiểu được vì sao bộ đội ta dù bị địch vây hãm nhiều ngày nhưng vẫn có thể trụ vững trong hang, sinh hoạt bình thường. Còn Điện Trời Gầm, theo lời kể của dân địa phương, hang rất sâu, đến nỗi khi mưa gió, trời sấm chớp, người ở trong hang vẫn không nghe thấy tiếng bên ngoài.
Ở đây còn có đồi Ma Thiên Lãnh huyền thoại, cao chừng 80 mét, nằm cách căn cứ Ô Tà Sóc khoảng 1.000m. Hang Ma Thiên Lãnh kín, sâu, chỉ có độc nhất một miệng hang ra vào, không có ngóc ngách, hoặc lỗ thông khí tự nhiên như phần nhiều các hang động khác của Thất Sơn. Năm 1969, máy bay địch ném bom làm sập và bít kín miệng hang, 7 chiến sĩ thuộc Trung Ðoàn 61C, bị kẹt trong hang. Lúc đầu, đơn vị tiếp lương thực bằng cách dùng ống đưa sữa, cháo loãng vào hang. Mấy ngày sau, bên trong không còn phản ứng, lại thêm giặc càn quét, đánh phá ác liệt nên đơn vị phải rút về rừng U Minh. Bảy chiến sĩ ấy đã vĩnh viễn ở lại trong hang. 38 năm sau, ngày 14-6-2007, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh An Giang đã tiến hành phá cửa hang Ma Thiên Lãnh để tìm hài cốt 7 liệt sĩ. Sau 24 ngày làm việc cật lực, chiều 8-7-2007, cửa hang được mở ra, hài cốt của 7 chiến sĩ được tìm thấy. Hiện nay, tại cửa hang Ma Thiên Lãnh, có bia kỷ niệm và bàn thờ các liệt sĩ.
