ĐÔI MẮT THÉP GIỮA BIỂN TRỜI CỒN CỎ

Có những người lính cầm súng nơi chiến trường. Có những người đứng sau những khẩu pháo. Và cũng có những người gần như không trực tiếp nổ súng, nhưng lại là người đầu tiên nhìn thấy kẻ thù, người đầu tiên phát đi tín hiệu cảnh báo và góp phần quyết định cho mỗi trận chiến. Anh hùng Thái Văn A là một người như thế.

Những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đảo Cồn Cỏ là một vị trí đặc biệt quan trọng trên biển. Hòn đảo nhỏ trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt của máy bay và tàu chiến Mỹ. Giữa biển trời mênh mông và bom đạn, có một người lính ngày ngày đứng trên đài quan sát ở điểm cao 63 – nơi cao nhất của đảo – lặng lẽ dõi mắt về phía chân trời.

Người lính ấy là Thái Văn A - Sinh năm 1942 tại Quảng Bình, năm 1962, chàng trai trẻ Thái Văn A lên đường nhập ngũ. Một năm sau, ông được điều ra đảo Cồn Cỏ công tác. Từ đây, cuộc đời người chiến sĩ trẻ gắn với hòn đảo tiền tiêu giữa biển khơi.

Công việc của ông nghe qua tưởng như chỉ là “đứng quan sát”. Nhưng đằng sau hai chữ ấy là sự căng thẳng và hiểm nguy không thể đo đếm.

Từ đài quan sát trên điểm cao, ông phải liên tục theo dõi biển trời, phát hiện máy bay, tàu chiến của đối phương, xác định hướng đi và nhanh chóng truyền thông tin về cho các đơn vị pháo cao xạ. Chỉ một khoảnh khắc chậm trễ hoặc một thông tin thiếu chính xác cũng có thể ảnh hưởng đến cả trận chiến.

Đài quan sát ấy lại chính là một trong những vị trí dễ bị phát hiện và đánh phá. Bom đạn nhiều lần làm hư hỏng đài quan sát, thậm chí có lúc chân đài bị gãy, vị trí quan sát bị nghiêng. Bản thân Thái Văn A cũng nhiều lần bị thương. Nhưng sau mỗi lần như thế, ông vẫn tìm cách trở lại vị trí của mình.

Bởi ông hiểu rằng: phía dưới đài quan sát không chỉ có những người đồng đội đang chiến đấu. Phía sau hòn đảo nhỏ ấy còn là đất liền, là quê hương, là Tổ quốc.

Có lẽ điều khiến câu chuyện về Thái Văn A trở nên đặc biệt không nằm ở việc ông đã đứng trên một đài cao bao nhiêu mét, hay đã trải qua bao nhiêu trận đánh. Điều đáng nhớ nhất là trong những thời khắc mà sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc, ông vẫn giữ được sự bình tĩnh của một người lính.

Ba năm làm nhiệm vụ trên đảo Cồn Cỏ, Thái Văn A cùng đồng đội đã góp phần lập nên những chiến công đáng tự hào. Đơn vị của ông góp phần bắn rơi 20 máy bay Mỹ; những thông tin trinh sát chính xác của ông đã hỗ trợ các trận địa pháo kịp thời đánh trả mục tiêu.

Ngày 1 tháng 1 năm 1967, khi mới 25 tuổi, Thái Văn A được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng điều còn lại sau những tấm huân chương không chỉ là một chiến công. Đó là hình ảnh một người lính trẻ đứng trên đỉnh đảo giữa biển trời đầy bom đạn, đôi mắt không ngừng hướng về phía trước.

Ngày nay, Cồn Cỏ đã khoác lên mình một diện mạo khác. Những tiếng bom năm xưa đã lùi vào lịch sử. Đài quan sát gắn với tên tuổi Thái Văn A được phục dựng như một dấu tích nhắc nhớ về những năm tháng chiến đấu gian khổ của quân và dân ta.

Đứng trước một hòn đảo bình yên hôm nay, có lẽ chúng ta khó hình dung được nơi đây từng có những ngày tháng dữ dội đến nhường nào. Nhưng lịch sử không biến mất. Lịch sử nằm lại trong từng tấc đất, trong những di tích còn được gìn giữ và trong câu chuyện của những con người đã sống, chiến đấu bằng tất cả tuổi trẻ của mình.

Thái Văn A đã dùng đôi mắt để canh giữ biển trời Tổ quốc.

Còn thế hệ chúng ta hôm nay không cần đứng giữa bom đạn để chứng minh lòng yêu nước. Chúng ta có thể bắt đầu từ những điều bình dị hơn: học tập nghiêm túc, sống có trách nhiệm, biết trân trọng hòa bình và không thờ ơ với lịch sử dân tộc.

Bởi có những người đã dành cả tuổi thanh xuân để giữ lấy bình yên cho thế hệ sau.

Và khi chúng ta được sống trong những ngày tháng không còn tiếng bom, đó chính là lúc chúng ta càng phải nhớ về họ.

Thời hoa lửa đã đi qua, nhưng ánh sáng từ những con người của thời ấy vẫn còn soi đường cho tuổi trẻ hôm nay.