Đội nữ pháo binh Ngư Thủy
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vùng biển Ngư Thủy là một trong những trọng điểm đánh phá của không quân và hải quân Mỹ. Giữa mưa bom bão đạn, một lực lượng đặc biệt đã đi vào lịch sử – Đội nữ pháo binh Ngư Thủy, đơn vị dân quân toàn nữ đầu tiên của Việt Nam sử dụng pháo phòng không để bảo vệ vùng biển quê hương. Đầu năm 1967, trước yêu cầu bảo vệ tuyến vận tải trên biển và cuộc sống của nhân dân, nhiều cô gái tuổi từ 17 đến 22 ở xã Ngư Thủy đã tình nguyện gia nhập lực lượng dân quân. Ban ngày họ sản xuất, đánh bắt hải sản; ban đêm luyện tập thao tác pháo 37 mm và trực chiến. Việc điều khiển khẩu pháo nặng hàng tấn là thử thách rất lớn. Những cô gái có vóc người nhỏ bé phải tập nâng đạn, xoay pháo và phối hợp nhịp nhàng theo khẩu lệnh. Sau nhiều tháng rèn luyện, họ đã sử dụng thành thạo vũ khí, sẵn sàng chiến đấu. Ngày 7 tháng 2 năm 1968, máy bay Mỹ bất ngờ xuất hiện đánh phá khu vực ven biển. Đội nữ pháo binh nhanh chóng vào vị trí chiến đấu. Dưới sự chỉ huy của chỉ huy trận địa, các khẩu pháo đồng loạt nhả đạn vào đội hình máy bay đối phương. Sau nhiều loạt bắn chính xác, đơn vị đã bắn rơi một máy bay Mỹ ngay trên vùng biển quê hương. Đây là chiến công vang dội, chứng minh rằng lực lượng dân quân, kể cả những cô gái trẻ, hoàn toàn có thể làm chủ các loại vũ khí hiện đại và bảo vệ Tổ quốc. Trong suốt những năm chiến tranh, Đội nữ pháo binh Ngư Thủy lập nhiều thành tích xuất sắc, góp phần bảo vệ tuyến chi viện chiến lược và cuộc sống của nhân dân vùng biển Quảng Bình. Nhiều thành viên của đơn vị được tặng thưởng huân chương, bằng khen và được phong tặng các danh hiệu cao quý. Ngày nay, Tượng đài Đội nữ pháo binh Ngư Thủy được xây dựng để tưởng nhớ những người con gái đã biến lòng yêu nước thành sức mạnh chiến đấu. Hình ảnh các nữ dân quân bên khẩu pháo đã trở thành biểu tượng đẹp của phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ chống Mỹ.


