ĐỘI PHẤN (HỒ TRỌNG PHẤN) – NGƯỜI DÙNG CHÍNH QUÂN ĐỊCH ĐỂ ĐÁNH GIẶC

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở Nghi Vạn, Nghi Lộc, Nghệ An, Hồ Trọng Phấn sớm tham gia nghĩa quân chống Pháp. Nhận ra rằng muốn thắng kẻ thù phải hiểu kẻ thù, ông xin vào lính Pháp, âm thầm học binh pháp, vũ khí hiện đại, rồi leo lên tới chức Chánh đội trưởng, chỉ huy hàng trăm lính tập.

Bên ngoài, ông là sĩ quan mẫn cán; bên trong, ông là người của Duy Tân hội, bí mật huấn luyện nghĩa quân ngay trong hàng ngũ địch. Năm 1908, khi phong trào chống thuế bùng nổ, Đội Phấn chỉ huy hơn 100 lính phản chiến, phối hợp nghĩa quân nổi dậy đánh chiếm thành Hà Tĩnh. Dù thất bại vì lực lượng chênh lệch, ông vẫn tiếp tục gây dựng lực lượng, huấn luyện nghĩa quân tinh nhuệ, lấy ít thắng nhiều, lấy thô sơ chống hiện đại.

Danh tiếng Đội Phấn khiến quân Pháp khiếp sợ. Năm 1912, ông gia nhập Việt Nam Quang Phục hội, chuẩn bị đánh thành Nghệ An. Nhưng kế hoạch chưa kịp thực hiện, ông bị mật thám bao vây bắt giữ.

Ngày 3/7/1916, thực dân Pháp chém ông tại quán Thầu Dầu, Vinh. Khi ông ngã xuống, một lính vệ binh đã tự sát theo, minh chứng cho uy tín và nghĩa khí của người thủ lĩnh.