Đội Quân Phật Tử Vệ Quốc

“Cởi áo cà sa khoác chiến bào

Tuốt gươm, bồng súng diệt binh đao.

Ra đi quyết rửa thù, cứu nước,

Vì nghĩa quên thân, hiến máu đào.”

Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, hưởng ứng Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong xã hội Việt Nam đã dâng lên một làn sóng nhập cuộc mạnh mẽ của mọi tầng lớp nhân dân. Giữa bối cảnh ấy, giới Phật tử và tăng ni cũng không đứng ngoài vận mệnh dân tộc, mà rộ lên phong trào đầy ý nghĩa “cởi áo cà sa, khoác chiến bào”, lấy mục tiêu tối thượng là đánh đuổi quân xâm lược, bảo vệ non sông đất nước. Một trong những sự kiện tiêu biểu, mang tính biểu tượng cho tinh thần ấy, có lẽ chính là buổi lễ nhập thế của 27 nhà sư tại chùa Cổ Lễ, Nam Định.

Năm 1946, khi thực dân Pháp quyết tâm quay trở lại xâm lược nước ta, chúng ồ ạt đưa quân chiếm đóng nhiều thành phố lớn ở miền Bắc, đồng thời gây hấn và áp sát khu vực chùa Cổ Lễ, buộc các nhà sư phải rút lên núi để tránh sự kiểm soát. Tuy nhiên, việc sơ tán không đồng nghĩa với lẩn tránh thời cuộc. Những nhân chứng trực tiếp của giai đoạn lịch sử ấy kể lại rằng trước khi rời chùa, các nhà sư đã cùng nhau bàn bạc, luyện võ nghệ và tìm cách tham gia chống giặc. Đó không chỉ là sự lựa chọn cá nhân, mà là ý thức trách nhiệm chung trong lúc nước nhà lâm nguy, khi tinh thần của .Lời kêu gọi Hồ Chủ tịch đã thấm sâu vào từng con người. Ở thời khắc ấy, ranh giới giữa người tu hành và người lính gần như bị xóa nhòa: từ đàn ông đến đàn bà, từ người già đến người trẻ, tất cả đều sẵn sàng hiến dâng thân mình cho nền độc lập của Tổ quốc.

Ngày 27/2/1947, trời trong vắt, từ sáng chùa Cổ Lễ đã náo nhiệt người dân hiếu kỳ đến xem lễ. Trong buổi lễ trang nghiêm ấy, 27 tăng ni cùng ngồi tĩnh tọa, đồng thanh tụng trọn bài kinh Bát Nhã và bốn câu nguyện của chư Phật, Bồ Tát. Khi tiếng kinh vừa dứt, các vị sư nam đồng loạt đứng lên, chậm rãi cởi áo cà sa trao lại cho Hòa thượng Thích Thế Long đặt trước bàn thờ Phật. Sau hiệu lệnh ngắn gọn: “Đội mũ!”, họ đội lên đầu những chiếc mũ gắn ngôi sao vàng, nhận lấy súng đạn và chính thức trở thành những người lính Vệ quốc đoàn.

Đại tá Đinh Thế Hinh (trước khi nhập thế mang pháp danh là Đại đức Thích Pháp Lữ) - một trong những vị sư có mặt lúc ấy vẫn còn nhớ như in lời của Hòa thượng trụ trì Thế Long: “Giặc ngoại xâm đe dọa chủ quyền đất nước, bọn ác quỷ lăm le ngay cửa Phật, Phật pháp bất ly thế gian. Khi sơn hà nguy biến, dân chúng điêu linh, các Phật tử cũng tham gia đánh giặc cứu nước...”. Trong tôi lúc đó vừa thấy hồi hộp, vừa thấy bừng bừng khí thế.” Buổi lễ ngày hôm đó đã biến thành cuộc tuần hành, tỏa về các làng quê trong khí thế cứu nước hào hùng. “Tôn chỉ của Phật là từ bi hỉ xả, cứu nhân độ thế, lấy từ bi làm gốc rễ, lấy phương tiện làm cứu cánh. Tuy nhiên trong trường hợp hết sức cần thiết, như lúc nước nhà lâm nguy, giặc là đại diện cho cái ác hoành hành, thì “cởi áo cà sa, khoác chiến bào” chính là hành động cứu nhân độ thế mà những nhà sư cần làm.”

Câu chuyện “giết quỷ cứu chúng sinh, không phải đánh giết để cầu lợi cho riêng mình” của Đại tá Đinh Thế Hinh đã dẫn dắt chúng ta đi ngược về lịch sử xa xưa. Ở các vua triều Lý, Trần có nhiều vị quý tộc xuất gia, rất tin mộ đạo Phật, nhưng khi vận nước nguy cấp, các vị đều nhập thế lãnh đạo nhân dân đánh giặc, cứu nước sau đó lại tiếp tục tu hành. Những tấm gương “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của các vị chư tôn yêu nước, các chiến sỹ, liệt sỹ pháp danh là minh chứng cao đẹp cho phương châm hoạt động “Đạo pháp, dân tộc, chủ nghĩa xã hội” của Phật giáo dân tộc. Đất nước hoà bình, có nhiều chiến sỹ pháp danh phục hồi giáo phẩm, tiếp tục con đường tu hành. Trong sự nghiệp phát triển đất nước hôm nay, cùng với các tăng ni, phật tử, các chiến sỹ pháp danh năm xưa luôn nêu cao tinh thần đại đoàn kết dân tộc, tham gia tích cực các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng Giáo hội đoàn kết, trang nghiêm “hoằng dương Phật pháp, lợi lạc quần sinh”

Sự tận hiến của đội quân Phật tử Vệ quốc tại chùa Cổ Lễ năm xưa, cùng hàng trăm nhà sư và hàng chục ngôi chùa từng là cơ sở cách mạng trước tháng 8-1945 đã góp phần chứng minh sinh động cho tinh thần tiếp nối truyền thống Phật giáo Việt Nam: Hàng nghìn năm đồng hành và nhập thế cùng dân tộc, chuộng nhân từ, bác ái nhưng cũng vô cùng kiên quyết trong việc loại trừ điều ác. Chính tinh thần đó đã hòa vào khí thế hào hùng của toàn nước để rồi làm nên chiến thắng vẻ vang của dân tộc Việt sau này.