Đội trưởng Đặng Văn Tiến và trận bẫy đá vây hãm giặc trên đèo Khau Phạ (1948)
Nhân vật trung tâm: Đội trưởng du kích Đặng Văn Tiến (người con đất mù sương Yên Bái).
Câu chuyện chi tiết: Năm 1948, một đại đội viễn chinh Pháp hành quân cơ giới hòng vượt đèo Khau Phạ để đánh úp vùng chiến khu chiến lược của ta. Đội trưởng du kích Đặng Văn Tiến đã tập hợp đồng bào các dân tộc Mông, Thái xây dựng một trận địa phòng ngự độc đáo độc nhất vô nhị. Ông chỉ đạo bộ đội không nổ súng sớm, mà bí mật lên đỉnh vách đá treo leo dọc đường đèo gom hàng chục tấn đá hộc lớn, kết thành những "mảng bè đá" treo bằng dây rừng. Khi đoàn xe quân sự của Pháp ì ạch bò lên dốc đèo giữa làn sương mù dày đặc, Đặng Văn Tiến ra lệnh chặt dây bẫy. Hàng loạt bè đá khổng lồ lao xuống như thác đổ đè nát các xe cơ giới, đẩy quân Pháp vào thế hỗn loạn tháo chạy thảm hại.
