Đôi Vai Vác Khối Lửa 98kg Và Nhân Chứng Sống Của Cầu Hàm Rồng (Nhân chứng lịch sử: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển)

Ngô Thị Tuyển sinh năm 1946 tại làng Nam Ngạn, ngay sát chân cầu Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa. Làng quê nghèo nằm bên bờ sông Mã hiền hòa của bà sớm bị xé toạc bởi tiếng gầm rú của máy bay phản lực Mỹ. Đầu năm 1965, đế quốc Mỹ xác định cầu Hàm Rồng là mục tiêu chiến lược, là điểm nghẽn giao thông quan trọng bậc nhất phải bị phá hủy bằng mọi giá để cắt đứt nguồn chi viện của miền Bắc cho chiến trường miền Nam. Căm thù giặc tàn phá quê hương, cô gái trẻ Ngô Thị Tuyển hăng hái gia nhập đội dân quân tự vệ phường Nam Ngạn. Lúc bấy giờ, bà mới 19 tuổi, thân hình nhỏ bé, vóc dáng gầy gò, chỉ nặng vỏn vẹn 42kg.

Sự kiện làm nên tên tuổi lịch sử của Ngô Thị Tuyển diễn ra vào ngày 4 tháng 4 năm 1965 – ngày thứ hai của trận đụng độ lịch sử tại Hàm Rồng. Không lực Hoa Kỳ đã huy động hàng trăm lần chiếc máy bay chiến đấu hiện đại, liên tục trút bom phá, bom xuyên, tên lửa xuống khu vực cầu và các trận địa phòng không của quân đội ta ở hai bên bờ sông Mã. Đất trời Hàm Rồng rung chuyển như muốn nứt toác. Bầu trời tối sầm lại vì khói bom. Dưới mặt đất, các đơn vị pháo cao xạ, súng máy phòng không của ta đánh trả vô cùng quyết liệt, giăng thành một lưới lửa phòng không không thể chọc thủng.

Trận đánh kéo dài từ sáng sớm khiến lượng đạn dược của các khẩu đội pháo phòng không đóng ven sông dần cạn kiệt. Nếu pháo ngừng bắn, máy bay Mỹ sẽ ập xuống ném bom trúng cầu Hàm Rồng. Tình thế trên chiến trường trở nên vô cùng nguy cấp. Các dân quân tự vệ, trong đó có Ngô Thị Tuyển, nhận lệnh phải vận chuyển đạn từ kho dự trữ băng qua hệ thống giao thông hào chằng chịt, bùn lầy để tiếp tế lên trận địa pháo.

Lúc này, trước mắt Ngô Thị Tuyển là những hòm đạn của súng máy cao xạ 14,5 ly. Theo quy chuẩn, mỗi hòm đạn được đóng gói bằng gỗ và sắt, bên trong chứa đầy đạn, nặng 49kg. Thông thường, một hòm đạn này phải cần hai người khiêng. Giữa chiến trường ngập chìm trong bom đạn, tiếng bộ đội cao xạ khản giọng gọi đạn từ trên trận địa thúc giục tâm can những người dân quân vận tải. Tình huống quá cấp bách, không thể chờ đợi tìm người khiêng phối hợp. Những người đàn ông khỏe mạnh vác một hòm 49kg chạy trên đường trơn trượt cũng đã chật vật, thở dốc.

Thế nhưng, trong một khoảnh khắc được thúc đẩy bởi tinh thần yêu nước tột độ và sự lo lắng cho an nguy của trận địa pháo, cô dân quân 42kg Ngô Thị Tuyển đã làm một việc không tưởng. Bà yêu cầu đồng đội xếp chồng hai hòm đạn nặng 49kg lên nhau. Bà lấy đòn gánh buộc chặt hai hòm đạn lại thành một khối. Sau đó, bà cúi người, ghé đôi vai gầy gò của mình vào đòn gánh, dồn toàn bộ sức lực bình sinh ở đôi chân, thét lên một tiếng rồi đứng thẳng dậy.

Khối lượng 98kg đè nặng lên đôi vai của cô gái 42kg khiến khúc đòn gánh tre cong oằn xuống, tưởng chừng như sắp gãy đôi. Nhưng Ngô Thị Tuyển không gục ngã. Bà cắn chặt môi, chân trần bấm sâu xuống lớp bùn nhão nhoét, bước những bước đi vững chãi. Bà vác khối đạn khổng lồ ấy chạy thoăn thoắt vượt qua đoạn đê vòng vèo, lội qua những đoạn giao thông hào ngập nước, băng qua lưới lửa của bom bi và đạn rốc-két đang cày xới xung quanh để mang đạn đến tận tay các pháo thủ trên đồi. Khi hai hòm đạn được hạ xuống trận địa, các chiến sĩ pháo binh sững sờ không tin vào mắt mình. Chính nhờ sự tiếp tế thần tốc và phi thường ấy, các khẩu đội cao xạ lại tiếp tục gầm vang, bắn rơi nhiều máy bay Mỹ, bảo vệ an toàn cho cầu Hàm Rồng. Câu chuyện vác đạn 98kg của Ngô Thị Tuyển lập tức trở thành một hiện tượng chấn động toàn quốc. Nhiều nhà khoa học, bác sĩ sau này đã cố gắng phân tích hành động của bà theo nguyên lý y sinh học, nhưng không một lý thuyết nào giải thích trọn vẹn được làm thế nào một cơ thể nhỏ bé có thể nâng được trọng lượng gấp 2,3 lần cơ thể mình trong điều kiện chạy vận động. Câu trả lời duy nhất chính là sức mạnh tinh thần vô song, là lòng căm thù giặc và ý chí quyết tử cho Tổ quốc đã nhân lên sức mạnh thể chất của người phụ nữ Việt Nam. Với thành tích đặc biệt xuất sắc này, cùng nhiều chiến công khác trong việc cứu thương, bắt giặc lái Mỹ, năm 1967, Ngô Thị Tuyển được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 21 tuổi.

Vượt qua những năm tháng bom đạn ác liệt, Ngô Thị Tuyển may mắn sống sót, trở thành một nhân chứng lịch sử vô cùng quý giá của đất Thanh Hóa và của cả dân tộc. Sau chiến tranh, bà tiếp tục theo học trường Sĩ quan Hậu cần, công tác trong quân đội một thời gian trước khi chuyển ngành về làm việc tại địa phương cho đến ngày nghỉ hưu. Việc mang vác quá sức và những chấn thương trong chiến tranh đã để lại di chứng nặng nề cho cột sống của bà, khiến sức khỏe bà giảm sút khi về già.

Tuy nhiên, vượt lên trên những nỗi đau thể xác, Anh hùng Ngô Thị Tuyển vẫn luôn sống với tinh thần lạc quan, rực lửa của cô dân quân Nam Ngạn năm xưa. Bà thường xuyên được mời đến các trường học, các đơn vị quân đội để kể lại câu chuyện về những ngày Hàm Rồng đất rung, trời chuyển. Giọng kể mộc mạc, chân chất của một nhân chứng sống đã tự tay vác đạn dưới mưa bom khiến người nghe không khỏi xúc động. Câu chuyện của bà không chỉ là minh chứng cho một giai đoạn lịch sử hào hùng, mà còn là lời khẳng định đanh thép về sức mạnh vô tận của con người Việt Nam khi đứng lên bảo vệ độc lập, tự do cho Tổ quốc. Hình ảnh bà trở thành một trang sử sống động, tiếp thêm sức mạnh cho các thế hệ trẻ vững bước xây dựng tương lai.