Đòn Bộc Phá Ngược Của Anh Hùng Nguyễn Bằng Giang
Đoàn Mai Lan
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Bằng Giang (tên thật là Nguyễn Văn Cơ , sinh năm 1915, quê tại xã Bạch Đằng, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng) là một trong những chỉ huy tiền phong xuất sắc thời kỳ đầu của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Trong Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950, ông làm Chỉ huy trưởng Mặt trận Đông Khê. Cứ điểm Đông Khê được quân Pháp xây dựng thành một đồn lũy kiên cố với hỏa lực dày đặc nhằm bảo vệ tuyến Hành lang Đông Bắc. Trong đợt tiến công thứ hai vào rạng sáng ngày 17 tháng 9 năm 1950, lực lượng ta mở cửa mở bằng bộc phá nhưng bị hỏa lực từ lô cốt trung tâm (Lô cốt Cốt 45) chặn đứng.
Lô cốt này có tường gạch đá dày gần 1 mét, lỗ châu mai hẹp khiến các quả bộc phá ném vào đều bị bật ngược trở lại ra ngoài hào. Nhiều chiến sĩ công binh của ta đã hy sinh trước hỏa lực điên cuồng của địch.
Trước tình thế bế tắc, Nguyễn Bằng Giang trực tiếp rời hầm chỉ huy, lao lên tận tuyến đầu ranh giới cửa mở. Ông quan sát kỹ lưỡng lối đánh của địch và nảy ra một cách xử lý táo bạo: thay vì đánh bộc phá ống dài dễ bị lăn ra, ông chỉ đạo buộc nhiều thanh bộc phá thành khối vuông tròn gọn nhẹ, gắn móc sắt tự chế ở đầu.
Ông trực tiếp cùng tổ bộc phá bò sát chân lô cốt. Khi lỗ châu mai địch vừa ngừng nhả đạn để nạp băng mới, Nguyễn Bằng Giang nhanh như cắt lao lên, móc chặt khối bộc phá 10kg vào mép lỗ châu mai rồi giật kíp nổ và nhảy gieo mình xuống hào sâu che chắn.
Một tiếng nổ dữ dội hất tung mảng tường kiên cố, tiêu diệt hoàn toàn ổ hỏa lực trung tâm của địch. Cửa mở được thông suốt, tạo thời cơ quyết định cho bộ binh ta tràn lên làm chủ hoàn toàn cứ điểm Đông Khê, mở màn cho thắng lợi lịch sử của Chiến dịch Biên giới 1950.
