DỌN ĐƯỜNG CHO XE TANK

Tôi vẫn hay đứng bên những con đường cũ mỗi khi trời tối, nghe tiếng gió thổi qua rừng mà lòng chợt dâng trào ký ức về những đêm dọn đường cho xe tank, nơi tuổi trẻ chúng tôi đã dùng vai, dùng tay, dùng cả thân mình để mở lối cho những cỗ sắt thép lao về miền Nam. Sinh năm 1945, ở vùng đất Na Lay - Mường Lay ngày ấy, tôi lớn lên giữa những con đường mòn và nương rẫy, nghe tiếng xe trâu kéo gỗ và tiếng gọi Tổ quốc từ những buổi họp bản. Năm 1969, khi cuộc tổng tiến công và nổi dậy đang đến gần, tôi tình nguyện gia nhập Đại đội C177 Thanh niên xung phong. Lúc đó tôi 24 tuổi, vai quen khiêng gạo nhưng lòng đã sẵn sàng khiêng đá lấp hố bom cho xe tank.

Những con đường hậu phương Tây Bắc lúc bấy giờ là huyết mạch sống còn. Xe tank, xe pháo cần thông tuyến gấp để vào trận. Ban ngày bom Mỹ rải thảm, ban đêm chúng tôi lao ra đường, đèn pin che kín, dùng cuốc xẻng lấp hố bom sâu hoắm, dùng vai khiêng đá lớn chèn đường, dùng dây thừng kéo cây đổ ra khỏi lối. Tôi nhớ rõ một đêm năm 1970, trước đợt tổng tiến công mùa Xuân, lệnh xuống: “Phải mở đường cho xe tank qua trước bình minh”. Cả đội chúng tôi chạy ra giữa khói bom còn nghi ngút, đất còn nóng, lấp từng hố bom to như miệng giếng. Bom nổ gần đó, đất văng tung tóe, đồng đội ngã xuống bên hố, nhưng chúng tôi vẫn lao vào, hô to: “Lấp nhanh lên, xe tank đang chờ!”. Vai tôi đau rát, tay rướm máu vì đá sắc, nhưng khi nghe tiếng động cơ xe tăng rền vang từ xa, cả đội reo lên vui mừng. Những cỗ xe sắt lăn bánh qua đường chúng tôi vừa mở, lao về miền Nam, mang theo hy vọng thống nhất.

Gió núi lạnh buốt, khói bom cay mắt, nhiều anh em bị thương vẫn cắn răng khiêng đá, chất độc da cam khiến tay chân tê dại, nhưng chúng tôi vẫn làm việc không ngừng. Chúng tôi động viên nhau: “Đường còn thông, xe tank còn chạy, miền Nam sẽ về”. Những đêm dọn đường ấy đã giúp các đơn vị cơ giới hóa kịp thời vào trận, góp phần quyết định vào chiến thắng mùa Xuân 1975.

Đến năm 1970, khi tôi xuất ngũ, mang theo kỷ niệm chương và những vết sẹo chiến tranh, tôi trở về Na Lay, thấy những con đường cũ vẫn còn dấu vết hố bom đã lấp, núi rừng vẫn xanh, nhưng biết bao đồng đội đã nằm lại bên đường chúng tôi từng mở. Giờ đây, ở tuổi già, đứng bên con đường xưa nghe gió thổi qua rừng, tôi kể lại cho con cháu nghe về những đêm dọn đường ấy. Chúng tôi chỉ là những thanh niên vùng cao bình thường, nhưng đã dùng vai và máu để mở lối cho xe tank, để đền ơn Tổ quốc. Lực lượng Thanh niên xung phong – những bóng hoa lửa thầm lặng trong đêm dọn đường cho xe tank – mãi là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam. Tôi mong các cháu sẽ giữ gìn hòa bình hôm nay, noi gương cha anh, để con đường quê hương mãi thông, non sông mãi vững vàng, trường tồn.