Dòng Chảy Thời Gian Trên Miền Đất Quảng

Lời dạy sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Dân ta phải biết sử ta, cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam" văng vẳng như một tiếng vọng thiêng liêng, thôi thúc mỗi thế hệ người Việt, đặc biệt là thế hệ trẻ, tìm về cội nguồn dân tộc. Lịch sử không chỉ là những sự kiện vĩ mô, mà còn hiện hữu ngay trong từng tấc đất, từng di tích, danh thắng trên chính quê hương mình. Và Đồng Dương, một vùng đất địa linh nhân kiệt, chính là một minh chứng sống động, thấm đẫm hồn thiêng sông núi cho điều đó.

Khi chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của đế quốc Mỹ đứng bên bờ vực thẳm thất bại hoàn toàn, chúng đã liều lĩnh leo thang cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, đưa quân viễn chinh vào miền Nam và tiến hành ném bom miền Bắc từ đầu năm 1965 nhằm cứu vãn tình thế và giành lại thế chủ động trên chiến trường. Sự kiện quân Mỹ đổ bộ ào ạt vào Đà Nẵng ngày 09-3-1965 và Kỳ Hà ngày 07-5-1965 đã đánh dấu một bước ngoặt can thiệp trực tiếp của quân đội Mỹ, đặt cách mạng Việt Nam trước những thử thách vô cùng lớn lao và phức tạp.

Trước tình hình khẩn cấp và nguy nan này, bản lĩnh kiên cường, chủ động của Đảng Cộng sản Việt Nam lại càng tỏa sáng rực rỡ. Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã kịp thời triệu tập Hội nghị lần thứ 11 (từ ngày 25 đến 27-3-1965) để đánh giá lại cục diện và xác định những nhiệm vụ chiến lược mới. Hội nghị đã ra quyết sách tiếp tục đẩy mạnh đấu tranh để giành thắng lợi trong "Chiến tranh đặc biệt" đồng thời sẵn sàng đối phó với khả năng Mỹ mở rộng thành "Chiến tranh cục bộ". Song song đó, khắp cả nước, một phong trào thi đua mãnh liệt "Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược" đã được phát động mạnh mẽ trong toàn quân và toàn dân. Khu ủy 5 cũng nhanh chóng đề ra chủ trương đẩy mạnh đấu tranh vào ngày 05-5-1965, hun đúc nên một ý chí sắt đá, một lòng quyết tâm đồng lòng của toàn dân tộc trong công cuộc giữ nước vĩ đại.

Trên chiến trường Quảng Nam rực lửa, Chiến dịch Đông Xuân 1965-1966 của Quân khu 5 đã khắc tạc một dấu son chói lọi, là nỗ lực chiến lược nhằm giữ vững thế tiến công và tiêu hao sinh lực địch trong bối cảnh quân Mỹ leo thang đánh phá ác liệt. Trước tình hình đó, Quân khu ủy và Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đã mở chiến dịch trọng điểm tại năm chiến trường, xác định Quảng Nam là một trong số đó. Chủ trương cốt lõi là chiến thuật "Đánh điểm diệt viện", một nghệ thuật quân sự tài tình nhằm tiêu diệt lực lượng địch tại chỗ, cô lập các khu vực và cắt đứt đường tiếp tế huyết mạch. Sư đoàn 2 non trẻ, phối hợp cùng bộ đội địa phương, đã triển khai một chiến dịch tổng hợp tại vùng giáp ranh chiến lược của các huyện Hiệp Đức, Quế Sơn, Tiên Phước, Thăng Bình và Tam Kỳ, tạo nên một thế trận lòng dân vững chắc.

Chiến thắng Đồng Dương (diễn ra từ ngày 16 tháng 11 đến ngày 9 tháng 12 năm 1965) không chỉ là một trận thư hùng quân sự, mà là bản anh hùng ca rực lửa, là đòn sấm sét giáng vào Hiệp Đức, Việt An. Khi giặc điều binh giải tỏa, quân ta đã mở trận phục kích "long trời lở đất" trên trục đường 16, đập tan mưu đồ phản công mùa khô và cuộc hành quân "Liên kết 118" đầy tham vọng của Mỹ-ngụy.

Đồng Dương-nơi bản lĩnh thép Việt Nam toả sáng ở chiến trường. Nơi đây, Sư đoàn 2, dù chỉ mới chân ướt chân ráo thành lập được hai tháng, đã tôi luyện nên bản lĩnh thép, trưởng thành vượt bậc về mọi mặt. Chiến công này đã thắp lên ngọn lửa đấu tranh mãnh liệt, giải phóng quê hương, khắc tên vào lịch sử như biểu tượng bất diệt của lòng dũng cảm, mưu lược Việt Nam và khẳng định một chân lý thép: ý chí quật cường của dân tộc ta đủ sức đánh bại bất kỳ thế lực ngoại xâm hùng mạnh nào.

Chung quy lại, những trang sử hào hùng ấy không chỉ là ký ức ngủ quên trên giấy, mà là lời hiệu triệu bất tử của tiền nhân, vang vọng mãi trong tâm hồn mỗi người Việt Nam- ấy là biểu tượng vĩnh cửu của lòng dũng cảm, mưu lược và khát vọng hòa bình mãnh liệt.