Đồng chí Hoàng Văn Thụ: Bậc tiền bối kiên trung và nụ cười hiên ngang trước pháp trường (1909 - 1944)

Trong lớp những nhà lãnh đạo tiền bối xuất sắc của Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng chí Hoàng Văn Thụ (người dân tộc Tày, quê ở Văn Lãng, Lạng Sơn) nổi lên như một hình mẫu tuyệt đẹp về trí tuệ, lòng trung thành và khí tiết cách mạng. Là Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ, ông đã có công rất lớn trong việc khôi phục, củng cố và phát triển cơ sở Đảng tại miền Bắc trong những năm tháng bị thực dân Pháp đàn áp khốc liệt nhất.

Tháng 8 năm 1943, do có kẻ phản bội chỉ điểm, Hoàng Văn Thụ bị mật thám Pháp bắt tại ngõ Nam Giao (Hà Nội). Bọn giặc vô cùng hân hoan vì bắt được nhân vật lãnh đạo chóp bu, chúng đưa ông vào giam tại ngục Hỏa Lò và dùng những cực hình tàn khốc nhất. Bị điện giật, đánh đập dã man ngày này qua tháng khác, nhưng ông vẫn một mực kiên trung, giữ kín mọi bí mật của Đảng. Trong xà lim án chém, ông vẫn làm thơ động viên anh em bạn tù, biến nhà ngục thành trường học cách mạng.

Biết không thể khuất phục được ông, thực dân Pháp đã kết án tử hình. Rạng sáng ngày 24 tháng 5 năm 1944, giặc Pháp đưa ông ra pháp trường Tương Mai (Hà Nội). Khi tên quan tư Pháp hỏi ông có muốn bịt mắt không, ông đã điềm nhiên gạt phăng và trả lời: "Không cần! Trong cuộc đấu tranh sinh tử giữa chúng tôi, những người mất nước và các ông, những kẻ cướp nước, sự hy sinh của những người như tôi là một sự dĩ nhiên. Chỉ biết rằng, cuối cùng chúng tôi sẽ thắng!". Tiếng súng nổ chát chúa, người con ưu tú của núi rừng xứ Lạng đã ngã xuống khi mới 35 tuổi, để lại bài thơ tuyệt mệnh với khát vọng tự do cháy bỏng, thôi thúc hàng triệu người tiến lên giành độc lập vào mùa thu năm 1945.