ĐỒNG CHÍ LÊ VĂN HY (CHÍN KỲ HOÀNG) Người chiến sĩ cộng sản kiên trung trên quê hương chùa Phật Đá

ĐỒNG CHÍ LÊ VĂN HY (CHÍN KỲ HOÀNG)

Người chiến sĩ cộng sản kiên trung trên quê hương chùa Phật Đá

Tên khai sinh: Lê Văn Hy.

Tên thường gọi: Chín Kỳ Hoàng.

Sinh ngày 11 tháng 4 năm 1923.

Quê quán: xã Mỹ Phước, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang.

Sinh ra trong gia đình Nho giáo, có truyền thống yêu nước. Dòng họ Lê là một trong ít dòng họ sớm khai hoang khẩn đất vùng Đồng Tháp Mười. Ông là người con thứ chín trong gia đình có 10 người con. Cha là cụ Lê Văn Chứa (thường gọi là Thôn Chứa), cụ hành nghề thầy thuốc chữa bệnh cứu giúp dân trong vùng. Mẹ là bà Nguyễn Thị Tám, gốc gác làng Tân Phú (ấp Bắc, Cai Lậy). Chú ruột là Hòa thượng Thích Quảng Ân sớm xuất gia theo đạo Phật, là nhà sư đóng góp lớn khai sinh và trụ trì chùa Phật Đá. Khi thực dân Pháp quay lại chiếm nước ta lần nữa, hưởng ứng phong trào Việt Minh, nhà sư đã cho đốn hạ các háng cây sao lâu năm để đắp đập trên kinh Nguyễn Văn Tiếp ngăn tàu Tây ruồng bố, truy lùng cán bộ, chiến sĩ, đánh phá cơ sở cách mạng. Trong bối cảnh đó, thời tuổi trẻ Lê Văn Hy đã được vun bồi đạo lý trung nghĩa, sống trong đạo lý thánh hiền, sẵn lòng cưu mang, giúp đỡ người nghèo, chan hòa với làng xóm, cộng đồng.

Cũng như bao người dân Việt sống trong cảnh mất nước, trước sự xâm lược của thực dân, đế quốc; tinh thần yêu nước chống ngoại xâm của những người con họ Lê được khai sáng dưới ngọn cờ của Đảng và sớm tham gia cách mạng. Từ ngọn cờ của cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ những năm đầu 1940 tác động đến vùng đất Bàu Bèo- chùa Phật Đá nên ông sớm tiếp xúc với phong trào cách mạng, đến với Việt Minh trước năm 1945 và được giao nhiệm vụ Tiểu đội trưởng Thanh niên Tiền phong xã Mỹ Phước. Khi cao trào cách mạng dâng cao, ông may mắn được tiếp cận, tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với các nhà cách mạng như: Trần Văn Giàu, Nguyễn Tấn Thành, Nguyễn Văn Tiếp…, đặc biệt là những lần làm liên lạc trực tiếp cho cụ Nguyễn Văn Sử (Mười Sử, em thứ 10 của thân mẫu đồng chí, một cơ sở của Thượng tướng Trần Văn Trà, Tư lệnh quân Giải phóng miền Nam thời kỳ chống Mỹ cứu nước). Qua giác ngộ từ thực tiễn, từ các cuộc mittinh biểu thị sức mạnh của quần chúng từ Nam Kỳ khởi nghĩa đến Cách mạng Tháng Tám trên vùng chùa Phật Đá và phụ cận, chàng thanh niên Lê Văn Hy được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 11 tháng 12 năm 1946, giữ nhiệm vụ Ủy viên Thường trực Thôn bộ Việt Minh xã Mỹ Phước. Từ đó, đồng chí lấy bí danh Kỳ Hoàng và mọi người thường gọi thân mật Chín Kỳ Hoàng trong suốt cuộc đời tham gia cách mạng.

Trước khi Hiệp định Giơnevơ được ký kết, đồng chí Kỳ Hoàng chủ yếu công tác, hoạt động trên vùng Mỹ Phước- chùa Phật Đá, đồng chí trải qua các cương vị: Kinh tế tài chính xã (1947), Chánh Thư ký Thanh niên cứu quốc (1948), cán bộ vận động dân quân du kích (tháng 6/1948), Trưởng Công an xã (tháng 1/1949), Phó Chủ tịch xã Mỹ Phước. Năm 1950, đồng chí được đồng chí Lê Việt Thắng rút về huyện Châu Thành công tác Thanh niên chung với đồng chí Tư Hồi, năm 1951, Thường vụ Huyện ủy Châu Thành (trực tiếp là đồng chí Tư Long và Tư Hồi) phân công đồng chí công tác sản xuất ở kinh Bùi, năm 1952, đồng chí Lê Việt Thắng rút đồng chí về học chính sách thuế nông nghiệp và phân công về công tác lại xã Mỹ Phước. Năm 1953, đồng chí được bầu vào Chi ủy viên và được phân công làm Xã đội trưởng xã Mỹ Phước, trực tiếp phụ trách 3 ấp: Mỹ Đức, Mỹ Tường và Mỹ Lợi, năm 1954, đồng chí được phân công lãnh đạo khu vực Bắc kinh Nguyễn Văn Tiếp của xã Mỹ Phước.

Sau Hiệp định Giơnevơ (1954), cách mạng miền Nam chuyển sang giai đoạn mới với kẻ thù trực tiếp là đế quốc Mỹ và bộ máy tay sai. Chấp hành sự phân công của tổ chức, đồng chí Chín Kỳ Hoàng bám trụ cùng đồng chí, đồng bào củng cố và gầy dựng cơ sở cách mạng trên vùng đất Bàu Bèo, cửa ngỏ vào vùng căn cứ cách mạng Đồng Tháp Mười. Đây cũng là giai đoạn chế độ Ngô Đình Diệm thực thi Luật 10/59 “tố cộng, diệt cộng” rất ác liệt, lùng sục, bắt bớ những người cộng sản và truy bức cơ sở cách mạng. Là người trưởng thành và hoạt động ngay trên quê hương, đồng chí am hiểu địa hình, địa vật, từng con người, gia đình. Trước gian khó, đồng chí luôn gan dạ, mưu trí, không hề nao núng trước mất mát, hy sinh. Đồng chí đã cùng đồng đội mưu trí vượt qua bao trận càn sinh tử, thậm chí có thời gian phải lánh sang tận biên giới Campuchia để bảo toàn lực lượng. Đồng chí Năm Thanh Văn, nguyên Phó Trưởng ty Thương binh và xã hội tỉnh (sau 1975), bạn chiến đấu cùng thời của đồng chí Kỳ Hoàng kể lại: Anh Chín Kỳ Hoàng có sự linh cảm đặc biệt. Có lần anh em đang ngồi trò chuyện trong rừng tràm, thình lình anh trèo lên cây cao và phát hiện địch càn đến nơi, anh nhanh chóng báo động cùng đồng đội thoát vòng vây địch trong gang tấc. Với bác sĩ Nguyễn Sĩ Bền, nguyên Chủ tịch Hội Chữ Thập đỏ tỉnh, là người cùng xã Mỹ Phước, sau khi tập kết về Nam trở lại quê hương, đồng chí Bảy Bền hỏi ngay anh Chín Kỳ Hoàng và biết tin còn sống, đang hoạt động ở xã nhà. Biết được tin, đồng chí Bảy Bền vững tin: Anh Chín Kỳ Hoàng là dân cựu trào vùng chùa Phật Đá. Anh thông hiểu từng đường đi, nước bước. Ai được phân công hoặc đi ngang qua đây phải “bám thắt lưng anh ấy”. Anh biết từng cơ sở cách mạng, thậm chí người phản bội, đầu hàng giặc. Anh còn là cách mạng vùng này vững.

Đối với kẻ thù, cái tên Chín Kỳ Hoàng khiến chúng mất ăn, mất ngủ. Đến bây giờ mọi người không quên vụ “tiêu diệt Quận Long”, tên ác ôn gây nợ máu với nhân dân. Trong sự kiện này, đồng chí Chín Kỳ Hoàng tham gia cùng đồng chí Sáu Danh (Trần Hữu Danh, Tỉnh đội trưởng tỉnh Mỹ Tho thời chống Mỹ, được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân), Tổ diệt ác đã táo bạo “thi hành án” giữa ban ngày. Nhắc lại chiến công này, có lần chúng tôi “ghẹo đùa” bởi đồng chí “lé” một con mắt: Chú Chín bắn được Quận Long chắc tại chú nhắm mắt này bắn mắt kia? Ông nghe và cú đầu bọn con cháu rồi cười ha hả. Đồng chí Chín Kỳ Hoàng có đặc điểm dễ nhận dạng với một con mắt bị “lé”, nhưng vẫn rất lạc quan. Vậy mà đặc điểm này, trải qua 2 cuộc kháng chiến kẻ thù không truy bắt được. Chi tiết này khá thú vị nếu không nhắc đến khi viết tiểu sử về đồng chí Chín Kỳ Hoàng.

Bước sang giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cái tên Chín Kỳ Hoàng càng in đậm trong đồng chí, đồng đội, đồng bào. Mỗi khi nhắc đến tên đồng chí ai cũng vững niềm tin về một con người giàu kinh nghiệm bám trụ, xây dựng cơ sở, tổ chức đường dây giao liên, tuyển mộ, huấn luyện dân quân du kích, bổ sung lực lượng cho chiến trường… Trong đó, có giai đoạn cực kỳ khó khăn khi ta thực hiện chủ trương “mở mãng, chuyển vùng”. Trước sự sinh tử, đồng chí không nề hà, vẫn chấp hành sự phân công của tổ chức, lặn lội xuống vùng Chợ Gạo làm công tác binh địch vận. Trước đồn bót dày đặc của kẻ thù, đồng chí bám dân tuyên truyền vận động, gầy dựng cơ sở, phát động phong trào quần chúng tiếp tế cho cách mạng, vận động tề lính địch, góp phần bức rút đồn bót, tạo điều kiện để lực lượng cách mạng bám trụ địa bàn Chợ Gạo – Gò Công. Cho đến sau 30/4/1975, bà con vùng Lương Hòa Lạc (Bến Tranh), Thanh Bình- Chợ Gạo vẫn còn thân thiết nhắc nhở “ông Chín Kỳ Hoàng”.

Có thể nói, trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tầm hoạt động của đồng chí Lê Văn Hy- Chín Kỳ Hoàng vượt qua không gian vùng chùa Phật Đá, song các chức danh ông đảm trách theo thời gian vẫn gắn kết với Đảng bộ và nhân dân xã Mỹ Phước. Đó là các mốc thời gian: năm 1955, đồng chí Lê Việt Thắng- Ủy viên Ban Thường vụ Huyện ủy phân công đồng chí trở lại làm Bí thư Chi bộ phụ trách 3 ấp 3 tổ Đảng ở xã Mỹ Phước; năm 1956, đồng chí Năm Huê, thay mặt Huyện ủy chủ trì cuộc họp bầu đồng chí làm Chi ủy viên. Năm 1957, ở Châu Thành địch bố ráp gắt gao, cơ sở mất liên lạc với Huyện ủy, trước tình hình đó, đồng chí Công Lý, Ủy viên Thường vụ Huyện ủy phân công đồng chí làm Chủ tịch xã Mỹ Phước. Năm 1958, đồng chí Sáu Danh về quan hệ xây dựng Đội vũ trang tuyên truyền mở khóa kềm kẹp, đồng chí tham gia Tổ “diệt Quận Long” do đồng chí Sáu Danh chỉ huy, sau đó địch đánh phá cơ sở ác liệt nên đồng chí được đưa sang biên giới Campuchia để đảm bảo an toàn. Đến năm 1959, đồng chí Sáu Danh phân công đồng chí làm giao liên huyện với đồng chí Tư Giao. Năm 1960, phong trào Đồng Khởi bùng lên mạnh mẽ, đồng chí Thanh Thế đề xuất và được Thường vụ Huyện ủy Châu Thành phân công đồng chí về xây dựng Chi bộ xã Mỹ Phước. Năm 1961, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Mỹ Tho rút đồng chí về công tác dân quân tỉnh với đồng chí Năm Hồng Sơn và đồng chí Mười Nghiệp. Năm 1962, đồng chí Sáu Danh phân công đồng chí công tác tại Ban Căn cứ 212 và Ban hàn cảng ngăn tàu giặc. Năm 1964, đồng chí Tư Hiền, Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy phân công đồng chí công tác cùng Đoàn Chỉnh nông huyện Cai Lậy, đến tháng 5/1967, công tác Binh vận tỉnh ở Đội sĩ quan vận, đến tháng 4/1968, đồng chí công tác tại Ban Quản trị tù hàng binh, đến tháng 9/1969, đồng chí được Thường trực Ban Binh vận tỉnh phân công công tác phong trào vận động quần chúng, đến năm 1974, đồng chí được Thường trực Ban Binh vận tỉnh phân công công tác huấn luyện tại Trường Đào tạo cán bộ dân vận xã ấp.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, đồng chí Lê Văn Hy - Chín Kỳ Hoàng công tác tại Hội Nông dân tập thể tỉnh và là Ủy viên Thường vụ Tỉnh hội, năm 1980, đồng chí công tác tại Ban Khai hoang Đồng Tháp Mười. Bước sang giai đoạn khắc phục hậu quả chiến tranh, đẩy mạnh khai hoang sản xuất, đặc biệt là những năm đầu khó khăn thiếu thốn, đồng chí vẫn mang bên mình chiếc balô (bao bồng bột) trở về nơi chôn nhau cắt rốn vùng chùa Phật Đá; đồng chí đã dành trọn tình cảm, tâm huyết chiến đấu trên mặt trận mới, rà phá, gỡ bom mìn, chiến đấu với lũ lụt, khôi phục sản xuất; cùng Đảng bộ, chính quyền lãnh đạo bà con xây dựng cuộc sống mới trên vùng đất chua phèn, góp phần tạo tiền đề để hình thành huyện mới trên quê hương mình.

Quá trình hoạt động và những đóng góp của đồng chí Lê Văn Hy - Chín Kỳ Hoàng đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, đồng chí là người đầu tiên của Đảng bộ thị trấn Mỹ Phước được trao tặng Huân chương Quyết thắng hạng Nhất nhân kỷ niệm 30 năm ngày Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1975) và Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng lúc đồng chí được 83 tuổi đời.

Tháng 10 năm 2017

Nguyễn Đức Lập

Phó Giám Đốc Sở Thông tin- Truyền thông tỉnh Tiền Giang chấp bút.