Đồng chí Nguyễn Cơ Thạch

Khi công cuộc Đổi mới bắt đầu, Việt Nam không chỉ đứng trước những khó khăn về kinh tế mà còn phải đối mặt với một môi trường quốc tế phức tạp. Quan hệ của Việt Nam với nhiều nước còn hạn chế, đất nước chịu ảnh hưởng của bao vây, cấm vận, trong khi tình hình khu vực có nhiều biến động.

Trong hoàn cảnh đó, đổi mới đối ngoại trở thành một yêu cầu cấp thiết. Nếu kinh tế cần mở cửa để tiếp cận thị trường và nguồn lực, thì ngoại giao cũng phải tạo ra môi trường hòa bình, ổn định và mở rộng quan hệ để phục vụ phát triển.

Đồng chí Nguyễn Cơ Thạch là một trong những người có đóng góp quan trọng vào quá trình đổi mới tư duy ấy. Ông đặc biệt coi trọng việc đánh giá đúng tình hình quốc tế, xác định lợi ích quốc gia và tìm kiếm khả năng hợp tác thay vì chỉ nhìn thế giới qua lăng kính đối đầu.

Một trong những vấn đề lớn lúc đó là giải quyết vấn đề Campuchia và từng bước bình thường hóa quan hệ với các nước trong khu vực. Việt Nam từng bước thực hiện việc rút quân tình nguyện khỏi Campuchia và tham gia tiến trình tìm kiếm giải pháp chính trị cho vấn đề Campuchia.

Những nỗ lực ngoại giao kéo dài nhiều năm đã góp phần tạo ra những chuyển biến quan trọng. Hiệp định Paris về Campuchia năm 1991 là một dấu mốc trong tiến trình này, mở ra điều kiện thuận lợi hơn để Việt Nam cải thiện quan hệ với các nước.

Sau đó, Việt Nam từng bước bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc năm 1991, gia nhập ASEAN năm 1995 và bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ cũng trong năm 1995. Những cánh cửa đối ngoại dần được mở rộng.

Phía sau những sự kiện lịch sử ấy là cả một quá trình thay đổi tư duy. Việt Nam ngày càng xác định rõ hơn phương châm đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, chủ động hội nhập và tranh thủ môi trường quốc tế thuận lợi cho phát triển.

Nguyễn Cơ Thạch là một trong những người góp phần hình thành và thúc đẩy tư duy đó. Ông luôn nhấn mạnh rằng ngoại giao không chỉ nhằm xử lý các vấn đề chính trị trước mắt mà còn phải phục vụ lâu dài cho sự phát triển của đất nước.

Nhìn lại ngày hôm nay, khi Việt Nam có quan hệ ngoại giao với nhiều quốc gia và tham gia sâu rộng vào các tổ chức, diễn đàn quốc tế, chúng ta càng thấy rõ ý nghĩa của những bước đi ngoại giao trong giai đoạn đầu Đổi mới.

Câu chuyện của Nguyễn Cơ Thạch nhắc nhở thế hệ trẻ rằng trong một thế giới luôn thay đổi, biết mở cửa, biết hợp tác và biết tìm điểm chung không phải là từ bỏ lợi ích của mình, mà là cách để bảo vệ và phát huy lợi ích quốc gia trong một môi trường rộng lớn hơn.