Đồng chí Nguyễn Ngọc Tạc – Người cán bộ trước tòa án thực dân
Năm 1946, sau khi chính quyền cách mạng vừa được thành lập, tình hình ở Tân Châu nhanh chóng trở nên căng thẳng. Thực dân Pháp đánh chiếm tỉnh lỵ Châu Đốc rồi tiến xuống Tân Châu. Ở các địa phương, chúng tìm cách khôi phục bộ máy cai trị, truy bắt cán bộ, đảng viên và những người tham gia phong trào cách mạng.
Tại Long Thuận, địch bắt một số đảng viên, trong đó có đồng chí Thôi và đồng chí Nguyễn Ngọc Tạc – Bí thư Quận ủy Tân Châu. Một trung đội lính do tên cò Ane chỉ huy đã vây bắt đồng chí Tạc tại nhà người bác ở Long Thuận, đốt nhà rồi đưa đồng chí về giam tại quận lỵ.
Nhưng điều khiến câu chuyện về Nguyễn Ngọc Tạc trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở việc đồng chí bị bắt.
Đó là những gì xảy ra sau đó.
Tại phiên tòa, đứng trước những người đang nắm trong tay quyền sinh sát, Nguyễn Ngọc Tạc không nhận tội. Đồng chí dũng dạc kết tội thực dân Pháp và giải thích mục đích của Việt Minh là đánh giặc giữ nước, giành độc lập dân tộc.
Đó là một tư thế đặc biệt.
Một người cán bộ cách mạng bị đưa ra xét xử, nhưng thay vì tìm cách biện minh cho bản thân, đồng chí biến phiên tòa thành nơi trình bày chính nghĩa của cuộc đấu tranh.
Những lập luận vững chắc, chặt chẽ của Nguyễn Ngọc Tạc khiến tòa án không thể kết tội được. Ngày 14 tháng 9 năm 1946, đồng chí được trả tự do.
Nhưng tự do không có nghĩa là cuộc đấu tranh đã kết thúc.
Trái lại, sau Hiệp định sơ bộ ngày 06 tháng 3 năm 1946, thực dân Pháp tiếp tục tìm cách mở rộng đánh phá. Cán bộ, đảng viên ở Phú Thuận và các địa phương lân cận phải chuẩn bị cho một cuộc kháng chiến lâu dài.
Nguyễn Ngọc Tạc tiếp tục giữ vai trò lãnh đạo. Cuối năm 1947, khi ba xã Long Thuận, Phú Thuận và Phú Lâm được tổ chức lại thành một đơn vị kháng chiến hành chính, đồng chí được chỉ định làm Bí thư Chi bộ liên xã Lâm – Phú – Long, trực tiếp lãnh đạo tổ chức cách mạng và quần chúng tản cư, đồng thời xây dựng lực lượng tuyên truyền vũ trang hoạt động trên địa bàn.
Năm 1949, đồng chí Nguyễn Ngọc Tạc, khi là Ủy viên Ban Thường vụ Huyện ủy, được phân công phụ trách vùng Long – Phú Thuận và ba xã Cù Lao Tây, chỉ đạo công tác diệt tề, trừ gian, vận động quần chúng và công tác Hòa Hảo vận.
Từ một phiên tòa năm 1946 đến những năm tháng bám dân, xây dựng cơ sở và lãnh đạo phong trào, câu chuyện Nguyễn Ngọc Tạc cho thấy hình ảnh một người cán bộ không chỉ biết đấu tranh khi cầm vũ khí, mà còn biết biến lời nói, lập luận và bản lĩnh chính trị thành một phương thức đấu tranh.
