Đồng chí Nguyễn Sơn Tây (Năm Ái) – Người giữ cơ sở trong những năm gian khó
Đầu những năm 1950, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt. Phú Thuận nằm trong khu vực thường xuyên chịu sự đánh phá của địch, nhưng phong trào cách mạng vẫn được duy trì.
Đầu năm 1950, Huyện ủy và Ban Quân sự huyện chủ trương mở rộng chiến tranh du kích vào vùng sau lưng địch. Một bộ phận bộ đội tỉnh được tăng cường cho huyện, đột nhập vào những nơi địch tạm chiếm như Long Khánh, Long Thuận và Phú Thuận để diệt ác, phá kìm, gỡ đồn bốt.
Trong hoàn cảnh ấy, đồng chí Nguyễn Sơn Tây, còn gọi là Năm Ái, giữ vai trò Bí thư Chi bộ xã Phú Thuận.
Một chi bộ trong vùng địch kiểm soát không thể hoạt động theo cách thông thường.
Cán bộ phải bám dân. Đảng viên phải giữ cơ sở. Mọi hoạt động đều phải tính đến sự theo dõi của đối phương.
Nhưng dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Sơn Tây, du kích xã vẫn phối hợp với bộ đội tỉnh và huyện tổ chức hoạt động.
Một trong những trận đánh đáng chú ý diễn ra khi lực lượng phối hợp đánh sập đồn 55 thuộc ấp Phú Hòa B. Du kích xã Phú Thuận còn được giao nhiệm vụ hỗ trợ cửa ngõ để đánh và bắt sống một tàu kéo của địch trên sông Tiền. Những hoạt động đó khiến lực lượng bảo an và bộ máy tề ở Long Khánh, Long Thuận, Phú Thuận rơi vào thế hoang mang.
Nhưng ý nghĩa lớn hơn của những hoạt động ấy là tạo điều kiện để quần chúng tiếp tục đứng về phía cách mạng.
Tài liệu ghi nhận nhiều đồng bào tín đồ Hòa Hảo ở vùng cù lao đã tham gia các tổ chức kháng chiến, tích cực che giấu cán bộ, bộ đội và ủng hộ tiền cho cuộc kháng chiến.
Năm 1951, khi cơ sở cách mạng tại Phú Thuận tiếp tục được củng cố, Chi bộ xã có bảy đồng chí, do Nguyễn Sơn Tây làm Bí thư. Công tác vận động đồng bào, quần chúng tín đồ ở địa phương được xác định là nhiệm vụ quan trọng.
Cán bộ phải bám dân, tuyên truyền, vận động và xây dựng cơ sở.
Nguyễn Sơn Tây vì thế không phải hình ảnh của một người chỉ xuất hiện trong một trận đánh.
Đồng chí đại diện cho lớp cán bộ cơ sở phải sống giữa nhân dân, giữ dân, giữ tổ chức và giữ phong trào trong một hoàn cảnh mà chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cơ sở bị phá vỡ.
