Đồng chí Nguyễn Văn Cưng – Người chiến sĩ cách mạng kiên trung của quê hương đất sen hồng

· Khi rời quê nhà sang Tây Đô để theo học tại trường Trung học Cần Thơ (Collège de Cantho) – một trong những cái nôi đào tạo trí thức lớn nhất miền Tây Nam Bộ thời bấy giờ, ông đã say mê nghiên cứu các loại sách báo tiến bộ, tài liệu về các phong trào yêu nước trong và ngoài nước. Môi trường học đường giàu tinh thần dân tộc tại đây đã giúp ông nhanh chóng giác ngộ tư tưởng cách mạng, kết giao với nhiều bạn học có cùng chí hướng và trở thành một trong những hạt nhân đi đầu trong phong trào học sinh yêu nước.

· Tinh thần dũng cảm trong phong trào bãi khóa và bước ngoặt Quảng Châu

· Năm 1926, một sự kiện chính trị chấn động diễn ra làm lay động tâm thức của tầng lớp thanh niên, học sinh Nam Bộ: cụ phó bảng Phan Châu Trinh qua đời. Người thanh niên trẻ Nguyễn Văn Cưng đã dũng cảm đứng ra vận động, tổ chức và tích cực tham gia vào phong trào bãi khóa rầm rộ của học sinh trường Cantho để làm lễ truy điệu, để tang vị chí sĩ yêu nước vĩ đại của dân tộc. Hành động thể hiện lòng yêu nước công khai này đã khiến thực dân Pháp lo sợ; ông bị chính quyền thực dân và ban giám hiệu nhà trường ra quyết định trục xuất, cấm học.

· Bị đuổi học và phải trở về quê nhà Lập Vò, tinh thần cách mạng của ông không những không hề thuyên giảm mà trái lại càng thêm sục sôi, kiên định. Ông tiếp tục dấn thân vào các hoạt động tuyên truyền bí mật, tập hợp những thanh niên ưu tú tại địa phương để xây dựng các nhóm đọc sách báo tiến bộ. Nhận thấy tư chất thông minh, lòng nhiệt huyết và bản lĩnh chính trị vững vàng của ông, tổ chức cách mạng tiền thân đã lựa chọn, bí mật đưa đồng chí Nguyễn Văn Cưng vượt biên sang Quảng Châu (Trung Quốc) để tham dự lớp huấn luyện chính trị do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và các đồng chí cốt cán trực tiếp giảng dạy.

· Người chiến sĩ cộng sản kiên trung và sứ mệnh xây dựng cơ sở cách mạng sơ khai

· Chuyến đi huấn luyện tại Quảng Châu là bước ngoặt vĩ đại, giúp đồng chí Nguyễn Văn Cưng tiếp thu một cách hệ thống chủ nghĩa Mác - Lênin và phương pháp tổ chức cách mạng hiện đại. Trở về nước với hành trang lý luận vững chắc, ông dấn thân ngay vào mặt trận đầy nguy hiểm, chấp nhận cuộc sống gian khổ, hoạt động bí mật dưới sự lùng sục, khủng bố gắt gao của mật thám Pháp. Suốt quá trình hoạt động phong phú của mình, đồng chí Nguyễn Văn Cưng luôn giữ vững khí tiết cao đẹp của người chiến sĩ cộng sản, đặt lợi ích của Đảng, của dân tộc lên trên hết.

· Với tư duy sắc sảo và uy tín cá nhân, ông đã cống hiến trọn vẹn tuổi trẻ của mình cho sự nghiệp giác ngộ quần chúng nhân dân, từ nông dân, thợ thủ công cho đến giới trí thức, học sinh địa phương. Ông đi sâu vào các làng xã vùng Lập Vò, Sa Đéc, khéo léo tuyên truyền lòng yêu nước, vạch trần bản chất bóc lột của thực dân, từ đó xây dựng nên những tổ chức quần chúng và cơ sở cách mạng sơ khai nhất. Những tổ nòng cốt này chính là những viên gạch đầu tiên, đặt nền móng vững chắc cho sự ra đời của các tổ chức Đảng Cộng sản và phong trào đấu tranh vũ trang giải phóng dân tộc tại địa phương sau này.

· Di sản lịch sử hào hùng và giá trị giáo dục cho thế hệ trẻ hôm nay

· Sự hy sinh thầm lặng, lòng kiên trung bất khuất và cuộc đời hoạt động oanh liệt của đồng chí Nguyễn Văn Cưng đã được Đảng bộ, chính quyền và nhân dân ghi nhận một cách trang trọng, trang nghiêm trong bộ tài liệu lịch sử "Đồng Tháp nhân vật chí". Cuộc đời ông là một thiên anh hùng ca về tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh, là tấm gương sáng ngời về lòng trung thành vô hạn với Đảng và nhân dân của người con vùng đất sen hồng.

· Ngày nay, tấm gương kiên trung của đồng chí Nguyễn Văn Cưng đã trở thành một nguồn tư liệu lịch sử vô giá, có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc. Câu chuyện về người học sinh Collège de Cantho năm xưa sẵn sàng từ bỏ con đường vinh hoa phú quý cá nhân để dấn thân vào chốn lao tù, hiểm nguy vì độc lập dân tộc là bài học sống động nhất trong việc giáo dục lòng yêu nước, lý tưởng cách mạng và khát vọng cống hiến cho thế hệ trẻ Đồng Tháp hôm nay. Qua các hoạt động về nguồn, các cuộc thi tìm hiểu lịch sử địa phương, thế hệ trẻ được tiếp thêm ngọn lửa truyền thống, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm trong học tập, lao động để chung tay xây dựng quê hương Đồng Tháp ngày càng văn minh, giàu đẹp.

· (Nguồn: Cổng thông tin điện tử tỉnh Đồng Tháp, Lịch sử Biên niên sự kiện Địa phương)