Đồng chí Nguyễn Văn Lố (Hai Lố) – Người lãnh đạo cuộc đấu tranh giữa lòng nhân dân

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, cách mạng miền Nam bước vào một giai đoạn hoàn toàn mới. Đấu tranh vũ trang tạm thời chuyển sang đấu tranh chính trị, với nhiệm vụ giữ gìn lực lượng và xây dựng cơ sở.

Ở Phú Thuận, Chi bộ phải chuyển vào hoạt động bí mật.

Năm 1955, Chi bộ xã Phú Thuận được củng cố và đồng chí Nguyễn Văn Lố, tức Hai Lố, được giao làm Bí thư.

Đây là thời kỳ mà cuộc đấu tranh không còn diễn ra chủ yếu bằng những trận đánh lớn.

Những cuộc mít tinh, biểu tình, kiến nghị, đấu tranh đòi thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ, đòi quyền tự do, dân chủ trở thành những hình thức đấu tranh quan trọng.

Dưới sự lãnh đạo của Chi bộ, quần chúng Phú Thuận tham gia các hoạt động đấu tranh chính trị.

Đỉnh điểm là cuộc biểu tình nhân kỷ niệm Quốc khánh ngày 02 tháng 9 năm 1955. Nhân dân Phú Thuận cùng Long Thuận, Phú Lâm và Long Sơn tập trung khoảng 1.000 người kéo về quận Tân Châu, giương cờ và hô vang khẩu hiệu đòi hiệp thương tổng tuyển cử.

Khi đoàn biểu tình đến khu vực Bót Toumi, nay thuộc huyện Tân Châu, cảnh sát chặn lại. Xô xát xảy ra. Hai đồng chí Trần Văn Thi và Trương Văn Hòa bị cảnh sát bắn bị thương.

Nhưng đoàn biểu tình vẫn tiếp tục đấu tranh.

Cuối cùng, sau khi buộc địch phải chịu thua và đưa hai người bị thương đi chữa trị, đoàn mới giải tán.

Cuộc đấu tranh ấy không mang lại sự thay đổi ngay lập tức.

Nhưng nó giúp quần chúng được tôi luyện, thử thách; đồng thời góp phần bảo vệ, củng cố và phát triển cơ sở Đảng trong hoàn cảnh hết sức khó khăn.

Đối với Nguyễn Văn Lố, vai trò Bí thư Chi bộ trong thời kỳ này có nghĩa là lãnh đạo một tổ chức phải hoạt động bí mật, vừa giữ cơ sở, vừa vận động quần chúng, vừa đấu tranh công khai khi có điều kiện.

Đó là một kiểu lãnh đạo khác với thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Không phải lúc nào cũng có tiếng súng.

Có khi đó là một cuộc họp bí mật.

Có khi là một tờ truyền đơn.

Có khi là một cuộc biểu tình đông người.

Và có khi là nhiệm vụ giữ cho một cơ sở Đảng không bị địch phát hiện.

Nguyễn Văn Lố và những cán bộ Phú Thuận lúc ấy đã hoạt động trong chính hoàn cảnh đó.