Đồng chí Nguyễn Văn Năng: Bí thư Tỉnh bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Thái Bình đầu tiên

Sinh trưởng trong một gia đình nông dân nhưng lại được đến trường bởi vậy cậu học trò Nguyễn Văn Năng rất chăm chỉ học hành. Khi học tại Trường Tiểu học thị xã Thái Bình, Trường Thành Chung (Nam Định), học trò Nguyễn Văn Năng đã nghiên cứu sách báo, thơ văn yêu nước tiến bộ và tài liệu của đồng chí Nguyễn Ái Quốc, do đó sớm được giác ngộ, trở thành thanh niên yêu nước. Tháng 3/1926, dù còn trẻ nhưng Nguyễn Văn Năng đã cùng bạn bè tổ chức lễ truy điệu cho cụ Phan Chu Trinh với hàng nghìn người tham gia gây tiếng vang lớn. Nguyễn Văn Năng và các bạn bị đuổi học nhưng lại được đồng chí Nguyễn Công Thu - một trong những hội viên đầu tiên của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên từng tập huấn chính trị ở Quảng Châu (Trung Quốc) do đồng chí Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giảng dạy biết, tìm gặp và giác ngộ lý tưởng cách mạng. Ông đã viết đơn xin gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, trở thành một trong những người đầu tiên ở Thái Bình tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin. Với tinh thần yêu nước nồng nàn, lòng căm thù giặc sâu sắc, đồng chí Nguyễn Văn Năng tích cực tuyên truyền lý tưởng cách mạng cho học sinh, bạn bè bằng nhiều hình thức, nhiều người trong số đó đã xin tham gia vào Hội.Để góp phần nâng cao dân trí, tuyên truyền tinh thần yêu nước cho học sinh, tạo cơ sở hợp pháp để tổ chức hoạt động cách mạng, năm 1927, ông cùng bạn bè mở Trường tư thục Minh Thành, thành lập Chi bộ Minh Thành - chi bộ thanh niên đầu tiên tại Thái Bình mà ông là Bí thư Chi bộ. Trong 2 năm 1926 -1927, ông về quê nhà Thượng Phú gây dựng cơ sở cách mạng. Tại đây, ông đã tập hợp đông đảo quần chúng tuyên truyền, vận động nhân dân bài trừ các các hủ tục lạc hậu, cải cách xã hội theo nếp sống mới, khẳng khái vạch mặt tri phủ Thái Ninh gian ác Trần Mạnh Hoan, tạo điều kiện cho các phong trào đấu tranh tại khu vực xã Hội Phú, xã Đông Tân phát triển mạnh mẽ.Tại Đại hội đại biểu Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Thái Bình tổ chức tại Trường tư thục Minh Thành, đồng chí Nguyễn Văn Năng được bầu làm Bí thư Tỉnh bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Thái Bình - tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Thanh niên Thái Bình. Năm 1930, đồng chí được vinh dự đứng trong hàng ngũ của Đảng khi đang bị giam cầm ở nhà tù Côn Đảo.Cuối năm 1944, Đoàn Thanh niên cứu quốc phủ Thái Ninh được thành lập, đồng chí Nguyễn Văn Năng được bầu làm Phó đoàn; được Tỉnh ủy giao nhiệm vụ chỉ đạo các tổ chức Việt Minh của tỉnh, chuẩn bị cho cuộc tổng khởi nghĩa tháng 8/1945. Thực hiện lệnh tổng khởi nghĩa toàn quốc và lời hiệu triệu của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tỉnh ủy Thái Bình đã quyết định khởi nghĩa trong toàn tỉnh. Chiều ngày 18/8/1945, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền đầu tiên nổ ra ở phủ Thái Ninh, đến ngày 23/8/1945 chính quyền từ tỉnh, huyện, xã đã về tay nhân dân. Thái Bình trở thành một trong số ít tỉnh giành chính quyền sớm nhất trong cả nước.Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, đồng chí Nguyễn Văn Năng đảm nhận nhiều trọng trách lớn: Ủy viên thường trực UBND Cách mạng lâm thời tỉnh Thái Bình, đại biểu Quốc hội khóa I, Phó Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến hành chính tỉnh Thái Bình, Hội trưởng Hội Văn hóa Thái Bình, Giám đốc Sở Lao động Liên khu III; Thanh tra Bộ Lao động, Vụ trưởng Vụ Bảo hộ lao động, Bộ Lao động... Trên cương vị nào đồng chí cũng nỗ lực hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Ngày 26/10/1964, người chiến sĩ cộng sản kiên trung rời cõi trần, hưởng thọ 63 tuổi.Cùng với những chiến sĩ cộng sản kiên trung của quê lúa Thái Bình như: Nguyễn Đức Cảnh, Nguyễn Danh Đới, Nguyễn Văn Phúc..., đồng chí Nguyễn Văn Năng đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, đóng góp và làm rạng rỡ thêm truyền thống yêu nước và cách mạng kiên cường của Đảng bộ và nhân dân Thái Bình. Đồng chí đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.