Đồng Chí Phạm Hồng Thái (1895 - 1924): Người con xứ Nghệ với tinh thần bất khuất

Sinh ra tại vùng đất Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An – nơi giàu truyền thống hiếu học và yêu nước, Phạm Hồng Thái (tên thật là Phạm Thành Tích) sinh trưởng trong một gia đình nhà nho thanh cao. Nhận thấy nền giáo dục của thực dân Pháp chỉ mang tính chất nô dịch, ông sớm bỏ học, dấn thân vào đời sống lao động để tìm con đường cứu nước chân chính.

Mang tên mới Phạm Thành Khôi, ông kinh qua nhiều công việc tại các nhà máy Bến Thủy, mỏ kẽm Bắc Kạn và nhà máy xi măng Hải Phòng. Ở bất kỳ đâu, ông cũng hăng hái vận động công nhân đình công, bí mật truyền bá tài liệu tiến bộ và giác ngộ tinh thần đấu tranh giai cấp cho anh em bạn thợ.

Đầu năm 1924, ông đổi tên thành Phạm Hồng Thái, sang Xiêm rồi tới Quảng Châu (Trung Quốc) gia nhập tổ chức Tâm Tâm Xã. Nhằm thức tỉnh quốc dân và tạo tiếng vang quốc tế, ông dũng cảm nhận nhiệm vụ ám sát Toàn quyền Đông Dương Merlin. Ngày 19 tháng 6 năm 1924, ông cải trang thành nhà báo, lọt qua hàng rào an ninh kiên cố tại khách sạn Victoria (Sa Diện) và ném quả tạc đạn quyết tử vào bàn tiệc.

Sau hành động quả cảm, trước sự vây bắt gắt gao của kẻ thù, ông đã gieo mình xuống dòng Châu Giang chảy xiết và hy sinh anh dũng khi mới tròn 30 tuổi. Thi hài ông sau đó được cải táng trân trọng tại ngọn núi trước Hoàng Hoa Cương.

Tiếng bom Sa Diện tuy chưa hạ gục được Merlin nhưng đã giáng một đòn chấn động, thức tỉnh tinh thần yêu nước của hàng vạn đồng bào. Sự hy sinh oanh liệt của ông được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ví như "chim én báo hiệu mùa xuân", mở ra thời đại đấu tranh dân tộc sục sôi nhiệt huyết của tuổi trẻ Việt Nam.