ĐỒNG CHÍ TĂNG BÃI- CHIẾN SĨ CÁCH MẠNG KIÊN TRUNG

NGƯỜI CHIẾN SĨ CÁCH MẠNG KIÊN TRUNG

Nhân vật: đồng chí Tăng Bãi (1929-2019), chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày

Địa chỉ: phường Hòa Khánh, thành phố Đà Nẵng

Làng Trung Nghĩa, một miền quê nghèo của tổng Hòa An Thượng, huyện Hòa Vang năm ấy (nay thuộc phường Hòa Khánh, thành phố Đà Nẵng) có một cậu bé sinh ra trong cảnh cơ hàn, thiếu vắng bóng cha từ khi mới lên bốn. Cái nghèo, cái đói và những tháng ngày cơ cực đã sớm hun đúc trong cậu bé Tăng Bãi một ý chí bền bỉ và một trái tim giàu nghị lực. Dưới bàn tay tảo tần của người mẹ, năm anh em lớn lên không chỉ bằng hạt cơm đạm bạc mà còn bằng tình yêu quê hương, đất nước đang oằn mình dưới ách ngoại xâm.

Mùa thu năm 1945, khi tiếng gọi độc lập vang lên khắp non sông, cậu thiếu niên ấy hòa vào dòng người sục sôi khí thế cách mạng. Trong màu cờ đỏ thắm, trong những buổi mít tinh rợp trời, anh hăng hái tham gia đội Thiếu niên tiền phong của xã Quảng Hiệp, huyện Hòa Vang. Đó là những bước chân đầu tiên trên con đường cách mạng - trong trẻo, nhiệt thành nhưng cũng đầy khát vọng.

Chiến tranh lan rộng, ngày 19/12/1946, toàn quốc kháng chiến bùng nổ. Tăng Bãi theo gia đình tản cư, rồi được tổ chức đưa đi học văn hóa, tham gia hoạt động ở vùng tự do Tam Kỳ. Những năm tháng ấy, người thanh niên ấy vừa học, vừa làm, vừa nuôi dưỡng lý tưởng chiến đấu. Nhưng con đường cách mạng không bao giờ bằng phẳng. Tháng 10/1953, khi trở về địa phương, đồng chí bị địch bắt, giam trong nhà lao Con Gà Đà Nẵng, chốn địa ngục trần gian tại miền Trung. Những đòn tra tấn dã man không khuất phục được ý chí của người chiến sĩ trẻ. Trong lao tù, Tăng Bãi vẫn giữ trọn khí tiết - một lòng tin không lay chuyển vào ngày thắng lợi.

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, đất nước bị chia cắt. Không tập kết ra Bắc, đồng chí ở lại miền Nam, tiếp tục hoạt động trong lòng địch. Những năm tháng “tố cộng, diệt cộng” khốc liệt dưới chính quyền Ngô Đình Diệm là thử thách khắc nghiệt đối với mỗi người cách mạng. Nhưng chính trong bóng tối ấy, ngọn lửa đấu tranh trong Tăng Bãi lại cháy sáng hơn bao giờ hết. Đồng chí bám cơ sở, tham gia đội tuyên truyền vũ trang, treo cờ, rải truyền đơn, in tài liệu, vận động nhân dân đứng lên đòi thi hành Hiệp định, đòi tổng tuyển cử thống nhất đất nước.

Không chỉ là người hoạt động kiên cường, đồng chí còn là mắt xích quan trọng nối liền các cơ sở cách mạng. Đồng chí trực tiếp làm cơ sở cho những cán bộ lãnh đạo như Đinh Ngọc Thống và Tăng Ngọc Phương, góp phần giữ vững mạng lưới cách mạng ở Hòa Vang.

Cuối năm 1956, nhận nhiệm vụ đặc biệt, đồng chí vào làm thông tin cho chính quyền Sài Gòn - một vỏ bọc đầy hiểm nguy. Từ đây, từng giọt mực, từng tờ giấy được âm thầm chuyển hóa thành vũ khí cách mạng. Những lá thư, những tờ truyền đơn mang theo khát vọng hòa bình và thống nhất được bí mật lan truyền. Nhưng hiểm nguy luôn cận kề; đầu năm 1957, đồng chí bị lộ, bị bắt, bị tra tấn, bị giam từ nhà lao Đà Nẵng đến Non Nước, Hội An. Song một lần nữa, kẻ thù không thể khuất phục ý chí của người chiến sĩ.

Năm 1958, bị bắt quân dịch, đồng chí phải khoác lên mình màu áo lính của đối phương tại Pleiku. Nhưng ngay khi có thể trở về, đồng chí lại tiếp tục con đường đã chọn. Đến năm 1961, trước nguy cơ bị cưỡng bức nhập ngũ lần nữa, đồng chí đã chấp nhận một hành động đau đớn đến tột cùng: tự hủy hoại một con mắt bằng mủ xương rồng để không phải cầm súng cho địch. Đó không chỉ là sự hy sinh về thể xác, mà còn là lời thề sắt son với cách mạng.

Có những giai đoạn, liên lạc bị đứt, đồng chí trở về làm ăn lương thiện. Nhưng ngay cả trong những ngày tưởng chừng lặng lẽ ấy, trái tim người chiến sĩ vẫn không ngừng hướng về cách mạng. Đồng chí âm thầm đóng góp tiền bạc, của cải, nuôi dưỡng cơ sở.

Tháng 12/1972, khi bắt lại được liên lạc với tổ chức, Tăng Bãi như được trở về với chính mình. Đồng chí trở thành cơ sở tin cậy của Quận ủy Quận Nhì Đà Nẵng mà trực tiếp là cơ sở của đồng chí Phan Văn Tải, Quận ủy viên, Quận đội phó Quận Nhì, tích cực xây dựng lực lượng, tổ chức cho cán bộ hoạt động. Và rồi, mùa xuân năm 1975 lịch sử, trong khí thế bừng bừng của dân tộc, đồng chí cùng nhân dân đứng lên giành chính quyền ngày 29/3. Từ người hoạt động bí mật, đồng chí bước ra ánh sáng, gánh vác trọng trách phụ trách Nông hội trong chính quyền cách mạng.

Sau ngày đất nước thống nhất, cuộc đời đồng chí bước sang một chặng đường mới - xây dựng quê hương trong hòa bình. Từ Ủy viên Nông hội xã Hòa Minh, rồi Trưởng ban Nông nghiệp, đến Phó Chủ tịch, Quyền Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, và sau này là Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Chủ tịch Hội Nông dân… ở bất cứ cương vị nào, đồng chí cũng tận tụy, gần dân, gắn bó với phong trào nông dân, góp phần dựng xây quê hương từ những ngày đầu gian khó sau giải phóng.

Hơn nửa thế kỷ cống hiến, từ những ngày “hoa lửa” đến thời bình lặng lẽ, cuộc đời đồng chí Tăng Bãi là bản anh hùng ca về lòng trung kiên, sự hy sinh và tinh thần vì dân, vì nước. Những tấm huân, huy chương mà Đảng và Nhà nước trao tặng không chỉ là sự ghi nhận, mà còn là minh chứng cho một cuộc đời trọn vẹn với lý tưởng cách mạng. Năm 2019, đồng chí ra đi ở tuổi 90 trong vòng tay của gia đình, dòng tộc và bạn bè, đồng chí.

Và nơi làng quê Trung Nghĩa hôm nay, câu chuyện về người chiến sĩ năm xưa vẫn được nhắc lại - như một ngọn lửa truyền lại cho thế hệ mai sau, về lòng yêu nước, về ý chí kiên cường, và về một thời không thể nào quên của dân tộc. Chúng tôi, những người con cháu của ông luôn nguyện noi theo tấm gương của ông trong học tập, làm việc và cống hiến sức mình cho sự nghiệp chung của toàn Đảng, toàn dân.