Đồng chí Trần Quốc Hoàn - Nhà lãnh đạo kiệt xuất của Đảng, người đặt nền móng xây dựng lực lượng công an nhân dân Việt Nam vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ
Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, nhiều nhà lãnh đạo tiền bối của Đảng đã để lại dấu ấn sâu đậm không chỉ bằng những quyết sách chiến lược mà còn bằng tấm gương đạo đức cách mạng mẫu mực. Đồng chí Trần Quốc Hoàn (1916 - 1986), nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, là một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu như vậy. Nhân dịp kỷ niệm 110 năm Ngày sinh của đồng chí Trần Quốc Hoàn (1916 - 2026), việc ôn lại cuộc đời, sự nghiệp và những cống hiến to lớn của đồng chí có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm cho cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân trong giai đoạn hiện nay.
Đồng chí Trần Quốc Hoàn (tên thật là Nguyễn Trọng Cảnh) sinh ngày 23 tháng 01 năm 1916 trong một gia đình nghèo ở xã Nam Trung, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An (nay là xã Thiên Nhẫn, tỉnh Nghệ An). Đồng chí sinh ra trong bối cảnh đất nước đang chìm trong ách đô hộ của thực dân. Sớm chứng kiến cảnh lầm than của Nhân dân, đồng chí đã sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, tích cực tham gia các phong trào yêu nước và phong trào cách mạng do Đảng lãnh đạo.
Trong những năm hoạt động bí mật đầy gian khổ, thử thách trước Cách mạng Tháng Tám, đồng chí Trần Quốc Hoàn luôn thể hiện rõ bản lĩnh chính trị vững vàng, lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với sự nghiệp cách mạng. Dù bị địch truy lùng, đàn áp khốc liệt, đồng chí vẫn kiên cường bám trụ cơ sở, tổ chức phong trào, gây dựng lực lượng, góp phần quan trọng vào việc bảo vệ các tổ chức Đảng và phong trào cách mạng ở nhiều địa bàn trọng yếu. Chính quá trình rèn luyện trong thực tiễn đấu tranh đó đã hun đúc ở đồng chí phẩm chất của một người cộng sản kiên trung, mưu trí, dũng cảm, đặt nền tảng vững chắc cho sự trưởng thành và những cống hiến to lớn sau này.
Nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng, gắn bó trọn đời với sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc
Sớm chịu ảnh hưởng của phong trào yêu nước những năm 1925-1926, năm 1930, đồng chí Trần Quốc Hoàn tham gia tổ chức học sinh phản đế của Đảng Cộng sản Đông Dương, rồi thoát ly gia đình đi làm phu mỏ chì Boneng ở Lào, sau đó được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 3/1934, khi mới 18 tuổi. Từ đó, đồng chí làm việc theo sự phân công và hướng dẫn của Đảng. Cuối năm 1934, đồng chí bị mật thám Pháp bắt, kết án 8 tháng tù giam và 5 năm biệt xứ. Hết hạn tù, thực dân Pháp đưa đồng chí về quản thúc tại Hà Tĩnh. Năm 1936, đồng chí trốn ra Hà Nội, tham gia hoạt động trong phong trào Mặt trận dân chủ, công tác trực tiếp ở các tờ báo “Bạn Dân”, “Thời thế”, “Hà Thành thời báo” cùng các hoạt động công khai của Mặt trận Dân chủ. Năm 1937, theo chỉ thị của Đảng, đồng chí rút vào hoạt động bí mật, tham gia Thường vụ Thành ủy, làm Phó Bí thư rồi Bí thư Thành ủy Hà Nội. Bị địch theo dõi, truy nã, tháng 5/1940 đồng chí được tổ chức bố trí rút khỏi Hà Nội và giao nhiệm vụ ở cơ quan in báo “Giải phóng” (sau đổi thành báo “Cờ Giải phóng”), cơ quan tuyên truyền và lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương. Thông qua các hoạt động báo chí, đồng chí đã có những đóng góp lớn vào sự nghiệp tuyên truyền, vận động cách mạng của Đảng.
Trong tình hình phong trào cách mạng ngày một phát triển, đồng chí được Trung ương cử phụ trách hai tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang; công việc đang tiến hành thuận lợi và phát huy hiệu quả thì đầu năm 1941, đồng chí bị thực dân Pháp bắt đưa về Hà Nội, kết án 6 năm tù và 20 năm quản thúc tại nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội, sau đó bị đầy đi nhà tù Sơn La. Tại đây, từ cuối năm 1943, đầu năm 1944, đồng chí làm Bí thư Chi bộ nhà tù thay đồng chí Lê Thanh Nghị. Sau khi Nhật đảo chính Pháp (3/1945), đồng chí cùng các chiến sĩ cách mạng tuyên truyền, vận động bọn cai ngục trả tự do cho chính trị phạm, an toàn rút về các vùng hoạt động của Đảng. Ra tù, từ tháng 4/1945, đồng chí được Trung ương cử làm Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ. Cách mạng Tháng Tám thành công, tháng 12/1946, đồng chí được cử làm phái viên Trung ương ở Hà Nội. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trước yêu cầu cấp bách của việc bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ, đồng chí Trần Quốc Hoàn được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng trong lĩnh vực bảo vệ an ninh, trật tự, đồng chí đã có nhiều đóng góp quan trọng để xử lý các tình huống phức tạp xảy ra, hóa giải các thủ đoạn chống phá của các thế lực phản động, bảo vệ thành quả cách mạng vừa mới giành được.
Năm 1953, đồng chí được bổ nhiệm giữ chức Bộ trưởng Bộ Công an và đảm nhiệm cương vị này trong suốt hơn 30 năm - một chặng đường lịch sử gắn liền với hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc và sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc. Đây là giai đoạn vô cùng khó khăn, phức tạp, đòi hỏi người đứng đầu ngành Công an không chỉ có bản lĩnh chính trị vững vàng mà còn phải có tư duy chiến lược sắc bén, nhạy bén trước mọi biến động của tình hình. Trên cương vị Bộ trưởng, đồng chí Trần Quốc Hoàn đã cùng tập thể lãnh đạo Bộ Công an xác lập và kiên trì thực hiện đường lối xây dựng lực lượng Công an nhân dân tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân. Lực lượng công an nhân dân đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối của Đảng, quan điểm xuyên suốt này trở thành nguyên tắc bất di bất dịch, là nền tảng chính trị, tư tưởng cho sự trưởng thành và phát triển của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.
Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn thăm một đơn vị CAND vũ trang
Người đặt nền móng xây dựng lực lượng Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ
Một trong những cống hiến to lớn, có ý nghĩa lịch sử lâu dài của đồng chí Trần Quốc Hoàn là vai trò người đặt nền móng xây dựng lực lượng Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ. Đồng chí luôn nhấn mạnh rằng, xây dựng lực lượng Công an trước hết là xây dựng con người - đội ngũ cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, tinh thông nghiệp vụ, hết lòng phục vụ Nhân dân. Đồng chí đặc biệt quan tâm đến công tác tổ chức, cán bộ, coi đây là “then chốt của then chốt”. Nhiều chủ trương quan trọng về tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công an được hình thành trong thời kỳ đồng chí làm Bộ trưởng đã tạo nền tảng căn bản cho sự phát triển lâu dài của lực lượng. Đồng chí yêu cầu mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an phải thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện, chống chủ nghĩa cá nhân, giữ gìn phẩm chất liêm chính, trong sạch, không để quyền lực bị tha hóa.
Trong suốt quá trình lãnh đạo ngành Công an, đồng chí Trần Quốc Hoàn luôn thể hiện tư duy chiến lược sâu sắc trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia. Đồng chí xác định rõ: bảo vệ an ninh phải mang tính chủ động, toàn diện, lâu dài, kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa và đấu tranh, giữa xây dựng lực lượng chuyên trách với phát huy sức mạnh của toàn dân. Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, lực lượng Công an dưới sự lãnh đạo của đồng chí đã phối hợp chặt chẽ với Quân đội và các lực lượng khác, đấu tranh làm thất bại nhiều âm mưu, hoạt động tình báo, gián điệp, phản động của kẻ thù; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ vững chắc hậu phương lớn miền Bắc, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của dân tộc. Đặc biệt, đồng chí Trần Quốc Hoàn luôn nhấn mạnh vai trò của thế trận an ninh nhân dân, coi đây là nhân tố quyết định để bảo vệ an ninh quốc gia một cách bền vững. Với quan điểm “dựa vào dân để làm công tác an ninh” của đồng chí là sự vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh và vẫn còn nguyên giá trị trong giai đoạn hiện nay.
Không chỉ là nhà lãnh đạo tài năng, đồng chí Trần Quốc Hoàn còn là tấm gương sáng về đạo đức cách mạng. Suốt cuộc đời hoạt động, đồng chí luôn giữ lối sống giản dị, khiêm tốn, chân thành; nghiêm khắc với bản thân nhưng giàu tình thương yêu đối với đồng chí, đồng đội. Trong công tác lãnh đạo, đồng chí luôn sâu sát thực tiễn, lắng nghe ý kiến từ cơ sở, tôn trọng tập thể, phát huy dân chủ đi đôi với giữ vững kỷ luật, kỷ cương. Phong cách lãnh đạo đó đã tạo nên sự đoàn kết, thống nhất cao trong toàn lực lượng Công an nhân dân, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ trong mọi hoàn cảnh. Với công lao to lớn đóng góp vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội, đồng chí được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng và nhiều huân, huy chương cao quý.
Nhân dịp kỷ niệm 110 năm Ngày sinh đồng chí Trần Quốc Hoàn, việc nghiên cứu, học tập và vận dụng những tư tưởng, quan điểm của đồng chí về xây dựng lực lượng Công an nhân dân, về bảo vệ an ninh quốc gia có ý nghĩa thời sự sâu sắc. Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp, các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen, những bài học về giữ vững nguyên tắc chính trị, phát huy sức mạnh Nhân dân, xây dựng lực lượng trong sạch, vững mạnh càng trở nên cấp thiết. Đối với cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân hôm nay, tấm gương của đồng chí Trần Quốc Hoàn là nguồn động viên to lớn, là chuẩn mực để soi chiếu, tự rèn luyện, phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân tin cậy giao phó.
Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Trần Quốc Hoàn là bản anh hùng ca về lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân; là minh chứng sinh động cho phẩm chất, trí tuệ và bản lĩnh của người cộng sản chân chính. Kỷ niệm 110 năm Ngày sinh của đồng chí không chỉ là dịp tri ân, tưởng nhớ một nhà lãnh đạo tiền bối xuất sắc, mà còn là cơ hội để tiếp tục khẳng định và phát huy những giá trị tư tưởng, đạo đức và phong cách của đồng chí trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới.
Dương Trí Cao
Nguồn: Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh
