Đồng chí Trần Quốc Hương (Mười Hương): "Người thầy" của những điệp viên huyền thoại (1924 - 2020)
Trong thế giới tình báo thầm lặng của Việt Nam thời chống Mỹ, nếu Phạm Xuân Ẩn, Vũ Ngọc Nhạ hay Phạm Ngọc Thảo là những ngôi sao rực sáng trên sân khấu chính trị Sài Gòn, thì đồng chí Trần Quốc Hương (thường gọi là Mười Hương, quê ở Bình Lục, Hà Nam) chính là vị "đạo diễn" vĩ đại đứng sau hậu trường. Ông là một nhà tình báo chiến lược kiệt xuất, người đã trực tiếp tuyển mộ, huấn luyện và chỉ đạo màng lưới điệp viên chui sâu, leo cao nhất trong lòng địch.
Năm 1954, ông được Trung ương phái vào Nam để xây dựng mạng lưới tình báo chiến lược. Với nhãn quan nhìn người tinh tế, chính Mười Hương là người đã phát hiện ra tài năng và định hướng cho Phạm Xuân Ẩn sang Mỹ học nghề báo để tạo vỏ bọc hoàn hảo; đồng thời vạch ra chiến thuật để Vũ Ngọc Nhạ tiếp cận giới chức Công giáo và thâm nhập Dinh Độc Lập. Giữa lúc mạng lưới đang hoạt động hiệu quả, năm 1958, ông không may bị chính quyền Ngô Đình Diệm bắt giữ. Bọn mật vụ đã đày ông ra "địa ngục" Chín Hầm (Huế) – nơi giam giữ và tra tấn tàn bạo nhất do Ngô Đình Cẩn trực tiếp cai quản.
Suốt 6 năm bị giam cầm trong những xà lim tối tăm, ngập nước, bị tra tấn thể xác đến tàn tạ, Mười Hương đã thể hiện một bản lĩnh thép phi thường. Ông đã dùng trí thông minh tuyệt đỉnh để "diễn" vai một cán bộ bình thường, kiên quyết giữ kín thân phận thực sự là Chỉ huy Tình báo chiến lược. Nhờ sự im lặng và sức chịu đựng của ông, toàn bộ mạng lưới điệp viên cấp cao của ta tại Sài Gòn vẫn được bảo toàn nguyên vẹn và tiếp tục hoạt động. Sau khi được giải thoát vào năm 1964, ông lại tiếp tục lãnh đạo Ban An ninh miền Nam, góp phần to lớn vào Đại thắng mùa Xuân 1975. Ông là minh chứng sống động cho câu nói: Tình báo không chỉ cần bộ óc thông minh, mà quan trọng nhất là một lòng trung thành tuyệt đối.


