Đồng chí Võ Ngân - người chiến sĩ cộng sản tài năng và kiên trung

Võ Văn Ngân – Người đặt nền móng xây dựng tổ chức Đảng ở Nam Kỳ

Đồng chí Võ Văn Ngân (1902–1938) sinh ra trong một gia đình nông dân yêu nước, giàu truyền thống cách mạng ở Đức Hòa, Chợ Lớn. Từ sớm, ông đã có lòng yêu nước, tinh thần ham học hỏi và ý thức tìm kiếm con đường cứu nước đúng đắn. Năm 1926, Võ Văn Ngân cùng người anh là Võ Văn Tần gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, từ đó bước vào con đường cách mạng vô sản. Ông trở thành một trong những hội viên cốt cán đầu tiên của tổ chức này ở Nam Kỳ, tích cực tuyên truyền, vận động quần chúng và xây dựng cơ sở cách mạng tại Đức Hòa.

Tháng 8/1929, Võ Văn Ngân tham gia An Nam Cộng sản Đảng và là một trong những người đầu tiên xây dựng Chi bộ An Nam Cộng sản Đảng ở Đức Hòa. Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập, ngày 6/3/1930, ông cùng Võ Văn Tần tham gia chuyển chi bộ này thành Chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam đầu tiên ở Đức Hòa và tỉnh Chợ Lớn. Từ đây, ông tích cực phát triển đảng viên, mở rộng cơ sở và gây dựng phong trào quần chúng, góp phần hình thành những nền móng đầu tiên của tổ chức Đảng tại Nam Kỳ.

Trong những năm đầu Đảng mới ra đời, thực dân Pháp tăng cường khủng bố khiến nhiều cơ sở cách mạng bị phá vỡ. Trong hoàn cảnh đó, Võ Văn Ngân lần lượt đảm nhiệm Bí thư Tỉnh ủy Gia Định và Bí thư Tỉnh ủy Chợ Lớn, trực tiếp tổ chức khôi phục phong trào. Ông chủ trương xây dựng lại hệ thống tổ chức Đảng, phát triển các tổ chức quần chúng, giáo dục và bồi dưỡng quần chúng ưu tú. Nhờ sự chỉ đạo linh hoạt, phong trào cách mạng ở Gia Định, Chợ Lớn từng bước được khôi phục và tiếp tục phát triển.

Võ Văn Ngân còn thể hiện năng lực tổ chức và khả năng vận động quần chúng qua việc kết hợp nhiều hình thức đấu tranh phù hợp với tình hình thực tế. Ông chú trọng phát triển cơ sở trong công nhân, nông dân, đồng thời quan tâm đến hoạt động báo chí và đấu tranh công khai, hợp pháp. Dưới sự lãnh đạo của ông, nhiều cuộc đấu tranh của công nhân và nông dân ở Chợ Lớn diễn ra mạnh mẽ; các tổ chức Đảng từ tỉnh đến cơ sở từng bước được củng cố. Đây là những kinh nghiệm thực tiễn quý báu trong công tác tổ chức và vận động quần chúng của Đảng.

Tháng 3/1935, Võ Văn Ngân được cử làm đại biểu Đảng bộ Nam Kỳ dự Đại hội I của Đảng Cộng sản Đông Dương tại Ma Cao. Tại Đại hội, ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương chính thức và được giao phụ trách Nam Kỳ. Trở về trong điều kiện Xứ ủy nhiều lần bị địch phá vỡ, ông vẫn kiên trì khôi phục hệ thống tổ chức Đảng, xây dựng cơ sở từ cấp xứ đến quận, làng và chuẩn bị địa bàn để Trung ương có thể hoạt động. Cuối năm 1935, hệ thống tổ chức Đảng ở Nam Kỳ từng bước được kiện toàn, phong trào công nhân và nông dân tiếp tục phát triển.

Đầu năm 1937, dù sức khỏe đã suy yếu, Võ Văn Ngân vẫn dành tâm huyết theo dõi phong trào và công tác xây dựng Đảng ở Nam Kỳ. Tại Hội nghị Trung ương tháng 3/1938, ông được tín nhiệm bầu vào Ban Chấp hành Trung ương gồm 11 ủy viên. Tuy bệnh nặng, những lúc sức khỏe cho phép, ông vẫn đến cơ quan Xứ ủy để cùng các đồng chí trao đổi, chỉ đạo công việc. Điều đó thể hiện tinh thần trách nhiệm và ý chí tận tụy của một người cộng sản luôn đặt sự nghiệp cách mạng lên trên hoàn cảnh của bản thân.

Ngày 29/10/1938, Võ Văn Ngân qua đời sau thời gian dài chống chọi với bệnh tật, khi mới 36 tuổi. Cuộc đời cách mạng tuy ngắn ngủi nhưng ông đã để lại dấu ấn quan trọng trong quá trình xây dựng và khôi phục tổ chức Đảng ở Nam Kỳ những năm đầu thành lập. Với tư duy nhạy bén, năng lực tổ chức, sự kiên trì và tinh thần gắn bó với quần chúng, Võ Văn Ngân trở thành một trong những cán bộ lãnh đạo tiêu biểu của thế hệ đầu tiên của Đảng. Tấm gương của ông là biểu tượng về lòng trung thành, ý chí kiên định và sự hy sinh trọn đời vì độc lập dân tộc.