"Đóng đinh 10 đầu ngón tay, bẻ răng, đóng đinh vào đầu, khoét bánh chè khớp gối..."
"Đóng đinh 10 đầu ngón tay, bẻ răng, đóng đinh vào đầu, khoét bánh chè khớp gối..." – đây là 4 hình thức tra tấn dã man, bỉ ổi nhất trong số 45 hình thức mà bọn cai ngục tại "địa ngục trần gian" Phú Quốc đã áp dụng để thỏa mãn "cơn khát máu" của chúng. Giữa nhà tù Phú Quốc, nơi từng giam giữ gần 40.000 lượt tù binh, những chiến sĩ cách mạng đã phải đối mặt với những cực hình tàn độc nhất nhằm bẻ gãy ý chí kiên trung.
Nỗi đau thấu tận tâm can hằn sâu trong ký ức của những người lính già như ông Nông Tuấn Đài và ông Đỗ Nhật Quỳnh. Đối với ông Quỳnh, ngoài đòn roi khiến "ngực trương phềnh lên", ông còn bị nhổ 4 cái răng chỉ vì hành vi "dạy thơ cho bạn tù". Trong hoàn cảnh không có thuốc men, các chiến sĩ phải dùng "nước tiểu" thấm vào khăn để đắp lên những vết thương, vết bầm mà "vết bầm này sắp tan đi thì đòn roi khác lại giáng xuống".Tội ác của bọn chúng chưa bao giờ dừng lại ở đó. Những người tù còn bị nhốt vào "chuồng cọp" – loại chuồng chật hẹp chỉ đủ để "ngồi mà không nằm được hoặc chỉ đứng, ngồi lom khom". Khi bị nhốt vào đây, tù nhân chỉ được mặc "chiếc quần cụt để phơi nắng, mưa và muỗi thả sức hành hạ" trong khi việc đi tiêu, đi tiểu phải diễn ra tại chỗ. Sự tra tấn kéo dài đến mức "nhiều người bị nhốt lâu ngày, da non mọc lên rồi lại bị cháy, bị lột nhiều lần" và cuối cùng là bị hành hạ đến chết.Thế nhưng, thay vì khuất phục, mỗi nhát đinh, mỗi trận đòn roi của quân thù lại như đổ thêm dầu vào ngọn lửa ý chí. Dù bị "cận kề cái chết", các chiến sĩ vẫn tâm niệm "Sống rạng danh cho non sông đất nước còn hơn sống nhơ nhớp trở về" và không một ai chịu "chiêu hồi, phản bội, đầu hàng giặc". Nhìn lại những gì những người tù cộng sản đã đi qua, mới thấy cái giá của hòa bình ngày hôm nay nặng nề và thiêng liêng đến nhường nào.Xin được nghiêng mình kính cẩn tri ân những người chiến sĩ đã nén lại nỗi đau thấu tận tâm can để đổi lấy tự do cho dân tộc.
