Đóng góp của lực lượng vũ trang Thanh Hóa trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược P1

Để bảo vệ và xây dựng Thanh Hóa thành căn cứ, hậu phương vững mạnh cho cuộc kháng chiến chống Pháp, trên cơ sở quan triệt sự chỉ đạo của Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tỉnh uỷ Thanh Hoá đã luôn coi trọng công tác quân sự, xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh để vừa chiến đấu bảo vệ quê hương, vừa dồn lực chi viện cho các chiến trường, cung cấp sức người, sức của cho tiền tuyến. Chính vì vậy, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, cùng với Đảng bộ và các tầng lớp nhân dân, lực lượng vũ trang Thanh Hóa đã có sự đóng góp rất lớn.

Với thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đất nước ta đã giành được độc lập, hệ thống chính quyền cách mạng được thiết lập trên phạm vi cả nước. Nhưng, ngày 23/9/1945, thực dân Pháp lại quay trở lại xâm lược nước ta bằng việc nổ súng đánh chiếm Sài Gòn, Nam Bộ, đồng thời ngày càng mở rộng chiến tranh ra miền Bắc. Trước tình hình đó, ngày 19-12-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt Đảng, Chính phủ Việt Nam ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp. Theo đó, cuộc kháng chiến toàn quốc đã chính thức bùng nổ vào đêm ngày 19/12/1946.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Thanh Hóa vừa là vùng tự do, vừa là hậu phương và có lúc cũng là tiền tuyến trực tiếp chiến đấu với các cuộc tấn công của quân Pháp. Để bảo vệ và xây dựng Thanh Hóa thành căn cứ, hậu phương vững mạnh cho cuộc kháng chiến, trên cơ sở quan triệt sự chỉ đạo của Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tỉnh uỷ Thanh Hoá đã luôn coi trọng công tác quân sự, xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh để vừa chiến đấu bảo vệ quê hương, vừa dồn lực chi viện cho các chiến trường, cung cấp sức người, sức của cho tiền tuyến. Chính vì vậy, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, cùng với Đảng bộ và các tầng lớp nhân dân, lực lượng vũ trang Thanh Hóa đã có sự đóng góp rất lớn.

Ngay từ những ngày đầu kháng chiến, Tỉnh uỷ Thanh Hoá đã rất quan tâm tổ chức lực lượng vũ trang. Chi đội mang tên Đinh Công Tráng gồm 1.500 chiến sĩ được thành lập trong những ngày tổng khởi nghĩa, đặt dưới sự chỉ huy trực tiếp của Uỷ ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh Thanh Hóa, với quân số tương đương một trung đoàn, chia thành 9 đại đội, là một trong những đơn vị chủ lực cấp tỉnh đầu tiên trong cả nước. Đây là đơn vị làm nòng cốt để xây dựng các tổ chức vũ trang ở các huyện, thị trong tỉnh. Chính quyền các cấp cũng chú trọng xây dựng lực lượng dân quân du kích, tự vệ, bộ đội tập trung, các đơn vị công an nhân dân, các đội trinh sát, lực lượng an ninh bí mật, sẵn sàng phối hợp với đơn vị chủ lực và nhân dân để đánh địch bảo vệ địa phương.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, tuy là một tỉnh làm nhiệm vụ chính là hậu phương, nhưng thực dân Pháp vẫn liên tục mở hàng loạt các cuộc tấn công để phá hoại vùng căn cứ, hậu phương Thanh Hóa. Ngay từ tháng 3 năm 1947, thực dân Pháp đã tổ chức tiến hành đánh vào Thanh Hóa từ hướng biển (phía Đông) và miền núi (phía Tây). Ở phía Tây Nam, địch kéo quân từ Sầm Nưa (tỉnh Hủa Phăn, Lào) tràn vào chiếm đóng xã Yên Khương (Lang Chánh) và xã Bát Mọt (Thường Xuân), lập nên hành lang Đông Tây với âm mưu chia cắt miền Tây với nội địa Thanh Hóa, tổ chức các phái đảng phản động, mưu đồ lập xứ Mường tự trị. Đến năm 1948, thực dân Pháp tăng cường thêm lực lượng chiếm đóng miền Tây Thanh Hóa, lập nên phòng tuyến sông Mã, tiếp tục bao vây, tấn công nội địa và xây dựng các tổ chức phản động, như: “Liên bang Bắc Thái Trung Việt”, “Quân đội Thái tự do”... Chúng tiếp tục cho quân chiếm đóng và đổ bộ càn quét các huyện ven biển, cho tàu chiến, máy bay bắn phá các khu dân cư, phá hoại kinh tế.

Trước âm mưu và hành động của thực dân Pháp, Đảng bộ và Chính quyền tỉnh Thanh Hóa đã phải thường xuyên chỉ đạo lực lượng vũ trang của tỉnh vừa chiến đấu ngăn chặn địch, vừa gây dựng, phát triển cơ sở kháng chiến, bảo vệ địa bàn. Ủy ban kháng chiến, hành chính tỉnh đã chủ động cử bộ đội chủ lực của tỉnh phối hợp cùng với các đơn vị thuộc Liên khu 4, Liên khu 3, Liên khu 10 đánh địch ở Sầm Nưa (Lào).

Cũng từ vị trí chiến lược của miền Tây Thanh Hóa đối với sự an toàn của cả vùng tự do Thanh - Nghệ - Tĩnh, sự ổn định và phát triển của hậu phương Thanh Hóa cũng như hỗ trợ hiệu quả cho cách mạng Lào, Chính phủ đã quyết định thành lập Ủy ban hành chính đặc biệt miền Thượng du Thanh Hóa. Đồng thời, Ủy ban lãnh đạo dân quân Thượng du cũng được thành lập tại huyện Ngọc Lặc. Các huyện miền Tây Thanh Hóa đã xây dựng được hai đại đội du kích tập trung, lấy tên hai vị chỉ huy nổi tiếng của địa phương là Cầm Bá Thước và Hà Văn Mao. Các đại đội độc lập của Trung đoàn 77 và 2 đại đội Cầm Bá Thước, Hà Văn Mao phối hợp với dân quân các huyện miền núi tổ chức chiến đấu tiêu diệt quân địch, đập tan hành lang Đông Tây, xóa sổ các tổ chức phản động tay sai của giặc Pháp. Cùng với thắng lợi của quân dân miền Tây, quân dân các huyện ven biển đã đập tan các cuộc càn quét của địch, buộc chúng phải lên tàu rút chạy. Công an, bộ đội, quân dân các huyện Nga Sơn, Hà Trung, Quảng Xương, Nông Cống, Tĩnh Gia đập tan các tổ chức phản động, ngăn chặn kịp thời vụ bạo loạn của chúng ở Mậu Thôn (Nông Cống), bắt sống nhiều tên phản động.

Đến đầu năm 1950, Bộ tư lệnh Liên khu 4 quyết định thành lập và trực tiếp chỉ đạo Ban chỉ huy Mặt trận Thanh Hóa. Địa bàn Thanh Hóa được chia thành 5 khu vực tác chiến, các lực lượng vũ trang tỉnh luôn sẵn sàng chiến đấu và đã tổ chức phối hợp chiến đấu với các đơn vị của Liên khu 3 đánh địch xâm nhập từ phía Bắc và từ phía biển vào, từ phía Tây sang, góp phần phá vỡ phòng tuyến Sông Mã của địch, tiêu diệt, bức rút, bức hàng nhiều đồn bốt, giải phóng hoàn toàn miền Tây Thanh Hóa.