ĐỒNG PHƯỚC HUYẾN – NGƯỜI TIỂU ĐỘI TRƯỞNG CHIẾN ĐẤU ĐẾN HƠI THỞ CUỐI CÙNG

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ ác liệt trên chiến trường Quảng Nam, nhiều người lính tuổi đời còn rất trẻ đã để lại những chiến công đặc biệt. Trong số đó có Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đồng Phước Huyến, người Tiểu đội trưởng đã tham gia hàng chục trận đánh và hy sinh khi mới khoảng 20 tuổi.

Đồng Phước Huyến sinh năm 1946, dân tộc Kinh, quê ở xã Quế Phú, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng. Sinh trưởng trong một gia đình nông dân nghèo, cha mẹ mất sớm, từ nhỏ ông đã phải đi ở và lao động kiếm sống.

Được giác ngộ về lòng yêu nước và cách mạng, từ năm 1961, khi mới khoảng 15 tuổi, Đồng Phước Huyến đã tham gia hoạt động bí mật tại địa phương. Sau đó, ông được giao phụ trách một tiểu đội du kích.

Chỉ trong 7 tháng chiến đấu, ông cùng đội du kích tham gia 15 trận, góp phần hỗ trợ phong trào đấu tranh chính trị tại địa phương.

Từ người du kích trẻ đến chiến sĩ mũi nhọn

Tháng 3/1965, Đồng Phước Huyến nhập ngũ. Ông chiến đấu tại Đại đội 1, Tiểu đoàn 72, bộ đội địa phương tỉnh Quảng Nam.

Ngay trong trận Mộc Bài tháng 3/1965, người chiến sĩ trẻ đã thể hiện tinh thần chiến đấu quyết liệt. Ông xông lên đánh giáp lá cà, tiêu diệt một đối phương, thu súng rồi dùng chính khẩu súng đó tiếp tục tiêu diệt thêm hai người.

Đến trận Cầu Ông Bộ ngày 20/6/1965, Đồng Phước Huyến được bố trí trong tổ mũi nhọn làm nhiệm vụ thọc sâu.

Khi tổ chiến đấu bị lộ và năm lần xung phong chưa đạt kết quả, đơn vị quyết định chuyển hướng tiến công. Nhận lệnh, Đồng Phước Huyến nhanh chóng phát triển vào giữa đội hình đối phương, chiếm được một khẩu trung liên và tiếp tục chiến đấu.

Hành động đột phá ấy góp phần tạo điều kiện để đơn vị chỉ trong khoảng 10 phút tiêu diệt hai trung đội và thu toàn bộ vũ khí.

Hai lần bị thương vẫn không rời trận địa

Ngày 17/1/1966, trong trận đánh cầu Tam Kỳ, Đồng Phước Huyến tiếp tục được giao nhiệm vụ ở mũi thọc sâu. Trước sự chống trả quyết liệt, ông xông lên đánh chiếm lô cốt đầu cầu, thu một khẩu trung liên và sử dụng hỏa lực khống chế đối phương, tạo điều kiện cho đơn vị phát triển chiến đấu.

Chưa đầy một tháng sau, ngày 14/2/1966, tại trận Chổi Sũng, ông lại đảm nhiệm nhiệm vụ thọc sâu.

Ngay khi có lệnh tiến công, Đồng Phước Huyến vượt qua khoảng 15m hàng rào dây thép gai, xông thẳng vào bên trong, tạo điều kiện để đơn vị nhanh chóng triển khai đội hình và tiêu diệt một đại đội đối phương.

Trong trận đánh này, ông bị thương hai lần nhưng vẫn không rời trận địa, tiếp tục chiến đấu, tiêu diệt 8 đối phương và đưa một khẩu trung liên cùng một khẩu súng trường thu được trở về vị trí tập kết an toàn.

Vừa rời bệnh viện đã xin trở lại chiến đấu

Ngày 17/3/1966, đơn vị chuẩn bị tiến công cứ điểm Núi Giàng.

Đồng Phước Huyến vừa từ bệnh viện trở về, sức khỏe còn yếu nên được đơn vị cho nghỉ. Nhưng ông chủ động xin tham gia trận đánh và mang theo 20 quả thủ pháo, lựu đạn.

Được giao phụ trách mũi phó thọc sâu, chỉ trong ít phút, Đồng Phước Huyến dùng thủ pháo đánh vào bộ phận chỉ huy và ba ổ trung liên, làm suy giảm hỏa lực đối phương. Nhờ đó, đơn vị có điều kiện thuận lợi để tiêu diệt một đại đội trong khoảng 15 phút.

Sau trận đánh, trước những đợt oanh kích dữ dội khiến nhiều cán bộ, chiến sĩ thương vong, ông tiếp tục tổ chức kiểm tra trận địa và đưa thương binh, tử sĩ ra ngoài.

Bản thân Đồng Phước Huyến mang hai khẩu súng trên vai, cõng một thương binh và mang theo một khẩu trung liên thu được, đưa tất cả về vị trí an toàn.

Trận chiến cuối cùng

Đêm 25/6/1966, Đồng Phước Huyến chỉ huy tiểu đội phối hợp với đơn vị bạn tiến công đồn An Hà. Tiểu đội của ông hoàn thành nhiệm vụ chủ yếu của trung đội, tiêu diệt 16 đối phương tại khu vực ấp chiến lược cạnh đồn.

Sáng hôm sau, 26/6/1966, trung đội vừa trở về vị trí tập kết thì một lực lượng lớn gồm ba trung đoàn Mỹ và quân đội Việt Nam Cộng hòa, có 24 xe bọc thép M113, M118 cùng hỏa lực không quân, pháo binh yểm trợ, tiến vào khu vực.

Trong khi đó, trung đội của Đồng Phước Huyến chỉ còn 19 người.

Khoảng cách giữa hai bên có lúc chỉ còn khoảng 30m.

Cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt. Khi đồng đội bắt đầu thương vong, Đồng Phước Huyến vẫn bình tĩnh động viên mọi người giữ vững vị trí.

Một xe bọc thép chở quân tiến đến. Ông vừa chiến đấu vừa yêu cầu đồng đội chuẩn bị lựu đạn, thủ pháo để đánh xe cơ giới.

Đúng lúc ấy, Đồng Phước Huyến bị thương rất nặng, cả hai chân bị đánh gãy nát.

Biết mình khó qua khỏi, ông bình tĩnh bàn giao quyền chỉ huy cho Tiểu đội trưởng Tiểu đội 2.

Nhưng ông chưa dừng chiến đấu.

Sau một lúc bất tỉnh, Đồng Phước Huyến tỉnh lại và nhìn thấy một chiếc M113 đang tiến đến. Không thể đứng dậy, ông lợi dụng gò đất làm vật che chắn, dồn sức chồm người lên và ném hai quả thủ pháo vào chiếc xe.

Chiếc M113 bốc cháy; theo tư liệu, 15 lính Mỹ trên xe bị tiêu diệt.

Một xe thứ hai tiến lên nhưng bị đồng đội của ông đánh hỏng.

Chiếc thứ ba tiếp tục lao thẳng về phía Đồng Phước Huyến.

Trong những giây phút cuối cùng, người Tiểu đội trưởng dùng toàn bộ sức lực còn lại, nhoài người lên và ném quả thủ pháo cuối cùng vào chiếc xe.

Xe bị đứt xích và nằm lại tại chỗ.

Đội hình xe phía sau bị ùn lại, bắn trả rồi rút khỏi khu vực.

Đồng Phước Huyến anh dũng hy sinh, sau khi đã góp phần chặn đứng mũi tiến công của đối phương và bảo vệ những đồng đội còn lại.

53 trận đánh của một người lính tuổi đôi mươi

Thời gian trong quân đội của Đồng Phước Huyến không dài, nhưng những con số được ghi lại rất đáng chú ý.

Ông đã tham gia 53 trận chiến đấu, tiêu diệt và làm bị thương trên 70 đối phương, bắt sống 15 người, thu 25 khẩu súng các loại và đánh hỏng 3 xe bọc thép.

Ông được tặng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất.

Ngày 17/9/1967, Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam truy tặng Đồng Phước Huyến Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Từ cậu bé mồ côi phải đi ở, người du kích tuổi thiếu niên đến Tiểu đội trưởng của bộ đội địa phương Quảng Nam, cuộc đời Đồng Phước Huyến tuy ngắn ngủi nhưng gắn với một hành trình chiến đấu liên tục. Ngay cả khi hai chân đã bị thương nặng và biết mình khó sống, ông vẫn tiếp tục chiến đấu cho đến những giây phút cuối cùng.