Đồng Sĩ Nguyên – Người biến Trường Sơn thành một tuyến đường chiến lược

Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ, có những con đường không chỉ được đo bằng số kilômét. Có những con đường được đo bằng mồ hôi, máu và tuổi trẻ của hàng vạn con người.

Đường Trường Sơn là một con đường như thế.

Và khi nói đến con đường ấy, người ta không thể không nhắc đến Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên.

Năm 1967, ông được giao làm Tư lệnh Bộ đội Trường Sơn. Khi ấy, tuyến đường đã hình thành nhưng chiến tranh trên Trường Sơn ngày càng ác liệt. Máy bay Mỹ đánh phá liên tục. Những tuyến đường vừa mở hôm trước có thể bị bom phá hỏng ngay hôm sau.

Một bài toán tưởng như không thể giải quyết được đặt ra:

Làm thế nào để đưa người và hàng từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam khi đối phương liên tục tìm cách phá đường?

Nếu chỉ có một con đường, khi con đường bị đánh phá thì toàn bộ hoạt động vận chuyển sẽ bị đình trệ.

Đồng Sĩ Nguyên nhìn thấy điểm yếu đó.

Ông cùng các cán bộ, chiến sĩ tổ chức mở thêm nhiều tuyến, nhiều nhánh đường; xây dựng hệ thống đường vòng, đường tránh, tổ chức lực lượng công binh, vận tải, phòng không và thông tin phối hợp với nhau. Trường Sơn dần không còn là một con đường đơn độc mà trở thành một hệ thống giao thông quân sự rộng lớn.

Đó là một sự thay đổi rất quan trọng.

Máy bay địch đánh một đoạn đường thì lực lượng vận tải tìm đường khác.

Một cây cầu bị phá thì công binh sửa chữa hoặc làm cầu mới.

Một khu vực bị đánh phá mạnh thì tổ chức lực lượng tìm cách phân tán, ngụy trang và bảo đảm vận chuyển.

Người lính Trường Sơn vì thế không chỉ “đi trên đường”.

Họ vừa mở đường, vừa sửa đường, vừa bảo vệ đường, vừa vận chuyển trên đường.

Đồng Sĩ Nguyên đặc biệt quan tâm đến việc nâng cao năng lực vận tải. Từ những hình thức gùi thồ, vận chuyển đơn sơ ban đầu, lực lượng Trường Sơn từng bước phát triển thành một hệ thống vận tải cơ giới quy mô lớn.

Có một điều rất đáng để học sinh suy nghĩ.

Người ta thường nhìn một vị tướng qua những trận đánh.

Nhưng với Đồng Sĩ Nguyên, một trong những “trận đánh” lớn nhất lại là trận chiến với chính những khó khăn của địa hình, thời tiết và bom đạn để giữ cho con đường không bị đứt.

Đường Trường Sơn có lúc là rừng sâu.

Có lúc là đèo cao.

Có lúc là những con suối dữ.

Có lúc là những đoạn đường vừa được sửa xong đã bị bom đánh phá.

Thế nhưng con đường vẫn tiếp tục được mở rộng.

Từ năm 1967 đến năm 1975, Đồng Sĩ Nguyên có thời gian dài giữ cương vị Tư lệnh Bộ đội Trường Sơn, trực tiếp chỉ huy lực lượng trên tuyến đường chiến lược này. Những đóng góp của ông gắn chặt với quá trình xây dựng và phát triển Đường Trường Sơn, biến tuyến chi viện này thành một hệ thống ngày càng hoàn chỉnh.

Điều đáng nói là Đồng Sĩ Nguyên không phải người duy nhất làm nên kỳ tích ấy.

Phía sau ông là hàng vạn bộ đội, thanh niên xung phong, công nhân giao thông, dân công hỏa tuyến và đồng bào các dân tộc.

Một vị tướng có thể đưa ra quyết định.

Nhưng để biến quyết định thành hiện thực cần hàng vạn con người cùng thực hiện.

Đó là bài học rất hay đối với học sinh.

Trong trường học cũng vậy.

Một chương trình lớn của Đoàn không thể thành công chỉ nhờ Bí thư Đoàn.

Một cuộc thi không thể thành công chỉ nhờ giáo viên phụ trách.

Một tập thể mạnh không thể được tạo nên bởi một người.

Người lãnh đạo giỏi không phải là người tự mình làm tất cả. Người lãnh đạo giỏi là người nhìn thấy con đường, tổ chức được lực lượng và giúp mọi người cùng hướng về mục tiêu.

Có lẽ đó cũng là điều đáng nhớ nhất khi kể câu chuyện về Đồng Sĩ Nguyên.

Ông không chỉ xây dựng một con đường giữa núi rừng.

Ông cùng đồng đội xây dựng một con đường nối hậu phương với tiền tuyến, một tuyến chi viện có ý nghĩa chiến lược đối với cuộc kháng chiến.

Ngày nay, học sinh không còn phải mở đường giữa bom đạn.

Nhưng mỗi em đều đang đứng trước một “con đường” của riêng mình.

Con đường học tập.

Con đường nghề nghiệp.

Con đường trưởng thành.

Trên con đường ấy chắc chắn sẽ có những lúc khó khăn.

Có lúc thất bại.

Có lúc tưởng như không thể đi tiếp.

Khi ấy, câu chuyện Trường Sơn nhắc chúng ta một điều rất giản dị:

Đường khó không có nghĩa là không thể đi.

Có khi phải mở thêm một lối.

Có khi phải đi vòng.

Có khi phải sửa lại con đường.

Nhưng nếu mục tiêu đủ rõ ràng và con người đủ kiên trì, con đường rồi sẽ được mở ra.

Đó chính là câu chuyện về vị tướng mà cuộc đời gắn với một trong những con đường đặc biệt nhất của lịch sử Việt Nam: Đồng Sĩ Nguyên và đường Trường Sơn.