Bài viết

DÒNG SÔNG CÒN NHỚ (3)

Cô thanh niên xung phong bé nhỏ Nguyễn Thị Diên trong chiến dịch vượt sông Tiên – Giải phóng Sơn- Cẩm- Hà (25/09/1962) ấy Nhiều năm sau ngày đất nước hoà bình, vùng Sơn Cẩm Hà đổi thay nhanh đến mức Lan đôi khi không nhận ra. Những bãi lau bên sông Tiên, nơi cô thanh niên xung phong từng lẩn mình trong làn nước xiết năm 1962, giờ mọc lên những ruộng lúa thẳng cánh cò bay. Bà giờ là một người phụ nữ ngoài bảy mươi tuổi, là thành viên của hội cựu chiến binh Xã Tiên Phước (mới), Bà hiện đang sống v

Đà Nẵng25/04/2026Ban Biên tập tổng hợp2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Cô thanh niên xung phong bé nhỏ Nguyễn Thị Diên trong chiến dịch vượt sông Tiên – Giải phóng Sơn- Cẩm- Hà (25/09/1962) ấy

Nhiều năm sau ngày đất nước hoà bình, vùng Sơn Cẩm Hà đổi thay nhanh đến mức Lan đôi khi không nhận ra. Những bãi lau bên sông Tiên, nơi cô thanh niên xung phong từng lẩn mình trong làn nước xiết năm 1962, giờ mọc lên những ruộng lúa thẳng cánh cò bay.

Bà giờ là một người phụ nữ ngoài bảy mươi tuổi, là thành viên của hội cựu chiến binh Xã Tiên Phước (mới), Bà hiện đang sống với cháu trai và cháu dâu tại 257 Tôn Đức Thắng- Xã Tiên Phước (mới), sau khi đất nước thống nhất bà trở về làm tại kho bạc Huyện Tiên Phước (cũ), cũng như bào người phụ nữ khác, Bà cũng từng lập gia đình tuy nhiên vì những di chứng của những cuộc chiến ác liệt khiến bà phải từ bỏ quyền làm mẹ, Bà kể rằng có một lần khi đang vượt sông Tranh về khu trú ẩn thì bị địch phát hiện, bọn chúng bắn vào bụng bà làm thủng ruột, thân hình bé nhỏ nhưng lúc ấy sức bà như có ai đó cỗ vũ phía sau, Bà cố gắng bơi vào bờ và ngất tại cánh đồng được người dân phát hiện và cấp cứu nối ruột thành công, tuy nhiên cũng chính từ đó về sau khiên bà không thể làm thiên chức của một người mẹ.

Thỉnh thoảng, những buổi chiều Bà lại dắt chiếc xe đạp cũ ra bờ sông Tiên. Mái tóc giờ đã điểm bạc, nhưng bước chân vẫn nhẹ như ngày còn mười chín tuổi.

Trên bờ sông Tiên rộng mênh mang nước chảy, sương sớm phủ một màu bạc lên cánh rừng già ven bãi. Đó là mùa khô năm 1962 năm ấy, khi chiến dịch giải phóng Sơn Cẩm Hà bước vào giai đoạn khó khăn nhất. Địch chốt chặn dày đặc dọc tuyến giao liên, mọi con đường vận chuyển đều bị rình rập. Đoàn thanh niên xung phong của khu V được giao nhiệm vụ mở đường vượt sông, bảo đảm cho bộ đội đánh thẳng vào trung tâm phòng ngự của địch.

Trong số họ có Diên, cô gái nhỏ bé mới tròn mười chín tuổi, dáng người mảnh khảnh nhưng đôi mắt sáng như luôn cháy lên một ngọn lửa. Diên được anh em gọi trìu mến là “Con Chim Sẻ của bến sông Tiên” – bé nhỏ, nhẹ nhõm, nhưng gan dạ và lanh lợi hơn bất cứ ai.

Tối hôm ấy, khi mặt trăng còn bị mây đen che phủ, đơn vị nhận tin khẩn: bộ đội chủ lực phải vượt sông trong đêm để kịp đánh vào Sơn- Cẩm- Hà trước khi địch tăng cường quân. Tuy nhiên, dây kéo bè đã bị bom phá, còn chiếc thuyền độc mộc duy nhất bị mắc cạn giữa dòng. Nếu không kịp sửa, toàn bộ cánh quân có thể bị chặn lại.

Bà xung phong đầu tiên.

– “Để em sang. Em nhẹ cân, nước xiết cũng không lôi em đi nhanh đâu!” – Bà vừa nói vừa buộc chặt dây thừng quanh người.

Không đợi thêm,bà lao xuống nước. Làn nước lạnh buốt quất vào người, nhưng cô không để bản thân chần chừ. Mỗi nhịp bơi của bà như xuyên qua bóng tối dày đặc. Đạn từ phía bờ bên kia bất ngờ quét tới khi một tên lính nghe tiếng động. Bà áp sát vào những mảng cỏ lục bình trôi, bình tĩnh nín thở từng đợt, rồi tiếp tục luồn trong dòng nước xiết.

Khi tới được bãi lau bên kia, Bà nhanh chóng nới dây, buộc vào thân một gốc cây lớn để làm điểm neo. Sau đó, Lan lần sang thuyền độc mộc bị kẹt giữa dòng, gạt đám rong phủ, rồi cúi người cạy từng đoạn gỗ để tránh tạo ra tiếng động. Mất gần một giờ, cô mới giải phóng được mũi thuyền.

Khi con thuyền trôi êm về bãi, cũng là lúc pháo hiệu của quân ta lóe lên sau rừng. Đêm đã sắp tắt. Anh em thanh niên xung phong reo lên mừng rỡ khi thấy bà xuất hiện, người ướt sũng nhưng mắt vẫn sáng đầy kiêu hãnh.

Có thể nói chiến dịch vượt sông Tiên giải phóng Sơn - Cẩm - Hà, không chỉ có ý nghĩa đơn thuần là một đợt hoạt động mà mở thế tiến công. Lần đầu tiên quân ta chọc thủng hệ thống phòng thủ của địch, phá thế giằng co ở vùng giáp ranh, mở ra một địa bàn rộng lớn từ Việt An, An Tráng đến Tùng Lâm tạo thành một vùng giải phóng rộng lớn từ phía Tây Thăng Bình đến Bắc Tiên Phước

Đây là chiến dịch vô cùng gian khổ, vừa chủ động tiến công vừa tổ chức đánh địch phản kích, nhưng với tinh thần quả cảm, mưu trí và hiệp đồng tác chiến chặt chẽ giữa các lực lượng, sau một tháng, chiến dịch đã kết thúc thắng lợi hoàn toàn.

Chiến dịch "Vượt Sông Tiên" nhanh chóng thu được thắng lợi, ta đã giải phóng Sơn - Cẩm - Hà với số dân gần 9.000 người, mở ra một địa bàn rộng lớn, phá tan tuyến phòng thủ của địch.

Dẫu chiến tranh đã lùi xa, cô thanh niên xung phong nhỏ bé năm nào vẫn giữ nguyên trong mình tinh thần cống hiến bền bỉ. Giữa cuộc sống thời bình, Bà lặng lẽ tiếp tục góp sức bằng những buổi sinh hoạt cùng hội cựu chiến binh, bằng nụ cười ấm áp và những câu chuyện thấm đẫm nghĩa tình đồng đội. Ở Bà, người ta nhìn thấy một trái tim chưa bao giờ nguôi ý chí phục vụ, một tấm gương sáng về lòng trung hậu, thủy chung. Chính sự tận tâm đó đã khiến hình ảnh Bà trở thành niềm tự hào của thế hệ đi trước và là ngọn lửa truyền cảm hứng cho lớp trẻ hôm nay.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn