ĐỒNG TIỀN CỦA MẸ

Con tầu hú một hồi còi man dại, khẽ rùng mình rời bến đưa đoàn tân binh ngược lên miền biên viễn. Nó đứng trên boong tầu lặng nhìn bóng người đàn bà mờ dần rồi khuất hẳn phía đuôi tầu, nơi bọt nước bắn lên tung tóe. Nhưng bóng hình ấy đã khắc sâu vào tâm trí nó suốt cả một đời quân ngũ.Gần tối, con tầu cập bến ở thị trấn biên giới. Đoàn tân binh được lệnh hành quân bộ gần hai mươi cây số về doanh trại. Đêm tối, đường rừng quanh co dốc cao vực thẳm nên ai cũng mệt. Lúc ấy mỗi bước chân là một nhịp thở, mỗi cung đường cả một chặng gian lao. Nhưng suốt cả cuộc hành quân, hình bóng ấy vẫn luôn bên nó với vẻ tiêu điều tiều tụy.Gần sáng, đoàn tân binh mới hành quân đến đơn vị. Nơi nó đóng quân là một vùng biên ải, núi non trùng điệp mưa ngàn gió hú. Chỉ có vài nóc nhà của bà con dân bản rải rác trong thôn, phong tục tập quán lạc hậu, ngôn ngữ bất đồng, giao lưu khó khănỔn định biên chế xong, đơn vị bước vào huấn luyện. Đó là những tháng ngày gian nan, đói lả và những nỗi nhớ nhà quay quắt. Sau những giờ trên thao trường huấn luyện là cả một khoảng trống mênh mông. Vài đứa có tiền rủ nhau trốn trại ra quán làm chén rượu suông với vê thuốc lào vã. Còn nó không tiền nằm chổng mông viết thư, ghi nhật ký. Vài ngày sau tiền hết, chữ cũng cạn. Đám lính buồn đời nằm nghêu ngao cho quên đi cơn đói cứ cuồn cuộn ập về. Bởi cơm lính thiếu chất, tập luyện gian nan lại cộng thêm nỗi nhớ nhà làm cho hình hài những thằng lính trở nên tiều tụy. Bọn nó lấy làm tiếc cho những ngày đầu tiêu pha hoang phí, giờ ước có vài đồng lẻ mua vê thuốc lào cũng khó. Nó chợt nhớ dưới đáy ba lô nó còn cuộn tiền lẻ ẩm ướt, nhàu nhĩ. Phải đấy, giờ nó là đứa giầu nhất đám tân binh rồi còn gì?Nó lặng lẽ mở ba lô, khe khẽ lần xuống dưới bộ quân trang là quyển sổ nhật ký hơi kệnh góc. A, cuộn tiền đấy, cũng đủ để rủ mấy thằng cùng quê mà mấy hôm trước đã rủ nó ra quán giải sầu. Nó mở ra đếm. Ồ, vẫn thế! Có mỗi tờ ba mươi đồng, còn lại toàn tiền lẻ. Tất cả chỉ có thế, nhàu nhĩ và lấm láp trông thật tội nghiệp, giống như vẻ mặt mẹ nó lúc tiễn nó lên đường. Nó không biết rằng lúc ấy mẹ nó vội đưa tay quệt ngang khóe mắt đã khô khốc bởi bao ngày khóc thương đứa em trai dưới nó mới mất vì bạo bệnh. Nó không biết rằng đó là số tiền mà mẹ nó chắt chiu dành dụm sau những ngày em nó ốm đau nằm viện.Nhưng nó vẫn muốn đi, bởi lời tổng động viên của bác Chủ tịch nước. Nó đi để trốn chạy khỏi nỗi đau và bỏ mặc tiếng hờ ai oán của mẹ mỗi khi khóc thương thằng em dại. Nó đi để hưởng sự bình yên cho riêng nó, bởi nó cũng đã từng chịu đựng quá đủ rồi. Nhưng môi trường lính không phải chỗ để ẩn náu nỗi đau, không phải nơi dung thứ cho những kẻ trốn chạy. Qua những ngày huấn luyện gian nan, đói lả, và nỗi nhớ nhà quay quắt nó mới thấm thía nỗi xót đau của sự côi cút, xa vắng người thân và hơi ấm của gia đình. Nó run run cầm những tờ tiền ấy, nhàu nhĩ, lấm láp như cuộc đời mẹ, người chỉ biết hy sinh, dâng hiến cho anh em nó trưởng thành. Bất giác nó thấy hết đói, hết bị lẻ loi mà chỉ thấy hình bóng người mẹ già vẫn in trên những tờ tiền nhàu nhĩ ấy. Trông mẹ khắc khổ, tiều tụy nhưng vẫn nở nụ cười khích lệ.Nó vuốt nhẹ mấy tờ tiền ấy, cẩn thận kẹp giữa cuốn sổ nhật ký và nắn nót ghi dòng chữ “ĐỒNG TIỀN CỦA MẸ”Thật kỳ diệu, những tờ tiền ấy vẫn tồn tại qua bao ngày đói dài của lính, cho đến năm đổi tiền nó vẫn giữ lại. Tuy rằng những đồng tiền ấy không còn giá trị vật chất nữa nhưng về tinh thần thì vẫn là vô giá, không gì có thể đánh đổi được./