ĐỐT KHO THÓC NHẬT – NGHĨA CỬ VÌ DÂN NGHÈO

Nhắc đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945, cựu chiến binh Phạm Hồng Sơn không chỉ nhớ đến những cuộc mít tinh sôi sục hay những tiếng hô vang trời, mà còn day dứt nhắc lại một hình ảnh đau lòng nhưng đầy ý nghĩa: những kho thóc của phát-xít Nhật bị đốt phá để cứu đói cho nhân dân. Đó là ký ức vừa dữ dội, vừa thấm đẫm tính nhân văn của cách mạng.

Năm 1945, nạn đói Ất Dậu hoành hành khắp miền Bắc. Ở Uông Bí và các vùng lân cận, người chết đói không phải là chuyện hiếm. Xác người nằm ven đường, bên bờ ruộng, có khi chỉ được che tạm bằng manh chiếu rách. Trẻ con khóc vì đói, người lớn lả đi vì kiệt sức. Trong khi đó, phát-xít Nhật vẫn vơ vét thóc gạo, chất đầy trong các kho để phục vụ chiến tranh.

Phạm Hồng Sơn khi ấy còn rất trẻ, nhưng những hình ảnh ấy đã in sâu vào tâm trí ông. Ông kể, có những ngày đi vận động quần chúng, ông tận mắt chứng kiến người mẹ bế con chết đói trên tay mà không còn nước mắt để khóc. Chính những cảnh tượng ấy đã khiến ông và nhiều thanh niên khác hiểu rằng: làm cách mạng không chỉ để giành chính quyền, mà trước hết là để cứu dân khỏi chết đói.

Khi phong trào cách mạng dâng cao, Việt Minh chủ trương phá kho thóc của Nhật để chia cho nhân dân nghèo. Đây là quyết định táo bạo, bởi nếu thất bại, hậu quả sẽ vô cùng nặng nề. Nhưng trước nỗi khổ cùng cực của dân, không ai do dự.

Đêm hành động, không khí căng thẳng bao trùm. Dưới ánh đuốc bập bùng, lực lượng cách mạng và quần chúng tiến về kho thóc. Khi cánh cửa kho bị phá, những bao thóc lộ ra trước mắt, nhiều người không cầm được nước mắt. Đó là thứ lẽ ra phải thuộc về nhân dân, nhưng đã bị kẻ xâm lược chiếm giữ.

Theo kế hoạch, một phần thóc được chia ngay cho dân nghèo, phần còn lại bị đốt phá để không rơi vào tay kẻ thù. Ngọn lửa bốc cao trong đêm, soi rõ những gương mặt hốc hác vì đói khát, nhưng ánh lên niềm hy vọng. Người dân xếp hàng nhận thóc trong trật tự, ai cũng hiểu rằng đây không phải là cướp bóc, mà là quyền sống chính đáng.

Phạm Hồng Sơn nhớ lại, có những cụ già run run ôm bao thóc vào ngực, miệng không ngừng cảm ơn Việt Minh. Với họ, số thóc ấy không chỉ là lương thực, mà là sự sống, là niềm tin vào ngày mai.

Nhiều năm sau, khi nhắc đến việc đốt kho thóc Nhật, ông Sơn vẫn khẳng định:
“Đó là việc làm đúng đắn nhất. Cách mạng là phải vì dân, cứu dân trước đã.”

Hành động ấy đã khiến nhân dân càng tin tưởng tuyệt đối vào Việt Minh, sẵn sàng đứng lên bảo vệ cách mạng, góp phần quan trọng vào thắng lợi của Tổng khởi nghĩa.