Du kích - "Hầm bí mật dưới bếp"

Năm 1960, chồng bà Ràng là du kích. Nhà bà nằm ngay "vành đai trắng" của địch ở Củ Chi. Mỗi lần bộ đội về là phải ngủ ngoài bờ, dễ bị lộ.

Hai vợ chồng bàn nhau: "Thôi đào hầm dưới bếp". Nói là làm. Đêm đào, ngày lấp. Miệng hầm giấu dưới cái chõng tre và bếp lửa. Khói bếp tỏa ra vừa nấu cơm vừa che mùi người.

Hầm sâu 3m, dài 5m, có 2 ngách thoát hiểm thông ra vườn chuối và ao. Bên trong có chum nước, đèn dầu, võng.

Năm 1965 cao điểm nhất, có đợt 16 cán bộ ở trong hầm suốt 92 ngày. Cơm chỉ dám nấu 1 bữa, chia làm 3. Ban ngày tuyệt đối im lặng, ho cũng phải bịt miệng.

Địch nghi ngờ. Chúng 3 lần bắt bà. Lần 1: treo lên, đổ nước ớt vào mũi. Lần 2: dùng dùi cui đánh gãy 2 xương sườn. Lần 3: bắt cả con trai 5 tuổi nhốt chung. Mỗi lần về bà chỉ nói với chồng: "Mình không khai là còn người".

Năm 1969 chồng bà hy sinh trong một trận càn. Một mình bà vẫn giữ hầm. Có lần B52 đánh sập nóc nhà, bà cõng 2 thương binh chui xuống hầm, lấy tấm ván đè lên, ở dưới đó 7 ngày mới dám lên.

Tổng kết lại: bà nuôi 130 lượt cán bộ, cứu 12 thương binh, giấu 6 hòm tài liệu.
Năm 1976 bà được phong Anh hùng. Giờ 90 tuổi, bà vẫn ở căn nhà đó. Cái bếp cũ giờ thành di tích. Khách đến hỏi bí quyết, bà cười: "Bí quyết là thương nhau. Thương đồng bào thì không sợ gì hết.