Đứa con của thung lũng Bắc Sơn – Lạng Sơn

Thung lũng Bắc Sơn đẹp, nhưng thời khởi nghĩa thì nơi đây như vạc dầu. Trong ấy có chàng trai Hoàng Văn Hợp – người dân tộc Tày, gương mặt hiền nhưng ý chí thì cứng như đá núi. Khi phong trào Bắc Sơn nổi dậy, Hợp mới ngoài hai mươi. Anh đi liên lạc, tải đạn, dẫn đường cho đội du kích.

Trong một lần bị địch càn, Hợp dẫn đồng đội lẩn vào rừng. Địch đốt nhà, phá lán, nhưng anh không để ai bị lộ. Anh đưa mọi người đi qua đường mòn mà chỉ người Tày lâu đời mới biết. Địch càng truy, anh càng dẫn họ đi sâu hơn, dùng lá rừng xóa dấu chân. Đến khi an toàn, cả đội ôm chầm lấy nhau mà khóc.

Trong chiến dịch sau đó, Hợp xung phong đi trinh sát. Anh bò qua bãi cỏ ướt sương, từng bước như mèo rừng. Phát hiện địch đang vận chuyển đạn, anh dùng tín hiệu ánh lửa báo cho đơn vị. Trận đánh thắng lớn. Nhưng Hợp bị thương khi rút lui. Anh vẫn cắn răng chống đau, đưa đồng đội vào khe núi an toàn trước khi gục xuống.

Khi anh mất, cả thung lũng Bắc Sơn thắp đuốc trắng đêm. Đến giờ, mỗi mùa lúa chín, khi nhìn từ trên cao xuống, người ta vẫn nói những thửa ruộng vàng ấy như tấm áo mà Hợp đã giữ bằng cả tuổi xuân.