"Dũng sĩ giữ đồi" trên chiến trường Điện Biên Phủ
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đặng Đức Song (1934–2023, quê ở xã Nam Hồng, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương) là một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của binh chủng Bộ binh Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhập ngũ năm 1952 khi mới 18 tuổi, ông được biên chế vào Đại đội 2, Tiểu đoàn 439, Trung đoàn 98, Đại đoàn 316. Tên tuổi của ông đã trở thành huyền thoại gắn liền với trận phòng ngự giữ đồi C1 — một trong những tọa độ ác liệt và có ý nghĩa chiến lược sống còn trong Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.
Trận chiến giữ đồi C1 và nghệ thuật tác chiến dũng cảm (Tháng 3 - Tháng 4/1954)
Đồi C1 là một điểm cao phòng ngự then chốt thuộc dãy đồi phía Đông tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Tại đây, cuộc tranh chấp giữa ta và quân Pháp diễn ra vô cùng giằng co, khốc liệt suốt nhiều ngày đêm.
Kiên cường bám trụ trận địa (Đêm 30/3/1954): Khi đơn vị được lệnh tiến công đồi C1, Đặng Đức Song là trung đội phó bộ binh. Ông dũng cảm dẫn đầu tổ mũi nhọn đột phá qua các lớp rào thép gai, đánh sập lô cốt mở đường cho đại đội tiến lên làm chủ nửa phía Đông của ngọn đồi.
Một mình đẩy lùi hàng chục đợt phản công: Địch tập trung hỏa lực pháo binh, máy bay bắn phá nát trận địa rồi huy động lực lượng dù liên tục mở các đợt phản công quyết liệt nhằm chiếm lại đồi C1. Đơn vị bị thương vong nặng, cán bộ trung đội lần lượt hy sinh. Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Đặng Đức Song đã chủ động đứng ra nhận trách nhiệm chỉ huy những chiến sĩ còn lại. Ông bình tĩnh di chuyển liên tục qua các đoạn hào bị sạt lở, linh hoạt sử dụng nhiều loại vũ khí từ súng tiểu liên, lựu đạn đến trung liên do địch bỏ lại để bắn chặn đối phương.
Sáng tạo lối đánh độc lập: Với khả năng quan sát sắc bén và thao tác vũ khí chuẩn xác, ông đã một mình đánh bật 4 đợt phản công lớn của địch trong một ngày, tiêu diệt hàng chục tên dù Pháp, giữ vững từng mét hào chiến lược cho đến khi lực lượng tiếp viện của ta kịp thời sang chi viện.
Trận đánh điểm cao C2 và hành trình "thời hoa lửa"
Sau khi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ đồi C1, Đặng Đức Song tiếp tục cùng đơn vị tham gia đợt tiến công điểm cao C2 (đầu tháng 5/1954). Với kinh nghiệm dạn dày và tinh thần quyết chiến, ông đã chỉ huy tổ bộ binh nhanh chóng dập tắt các hỏa điểm nguy hiểm của địch, góp phần cùng toàn mặt trận siết chặt vòng vây, ép Tướng De Castries và toàn bộ Bộ chỉ huy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ phải hàng.
Sự ghi nhận và danh hiệu cao quý
Trong suốt chiến dịch Điện Biên Phủ, Đặng Đức Song đã tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ, trực tiếp tiêu diệt và làm bị thương hàng trăm tên địch, thu nhiều vũ khí khí tài. Ông là biểu tượng sáng ngời cho tinh thần "quyết tử để Tổ quốc quyết sinh", sự kiên cường và nghệ thuật phòng ngự hào giao thông xuất sắc của lính Bộ đội Cụ Hồ.
Với những chiến công đặc biệt xuất sắc tại lòng chảo Điện Biên, ngày 7 tháng 5 năm 1956, Đặng Đức Song đã được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (Anh hùng Quân đội) khi mới 22 tuổi, cùng Huân chương Quân công hạng Ba.
Chặng đường "thời hoa lửa" của Anh hùng Đặng Đức Song là trang sử vàng chói lọi, ghi dấu ý chí sắt đá của thế hệ trẻ Việt Nam trong chiến thắng lịch sử "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".
