Dũng sĩ mổ bụng Mai Thanh Minh - Ngọn lửa khí phách trên đất Lâm Đồng
Trên mảnh đất cao nguyên Lâm Đồng đầy nắng gió và anh hùng, trong hành trình “Những câu chuyện thời hoa lửa”, có một câu chuyện khiến bao trái tim rung động, nước mắt lặng rơi và lòng tự hào dâng trào: đó là hành trình cách mạng của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Mai Thanh Minh, tên thường gọi là Mai Bốn – người thiếu niên 16 tuổi đã dám dùng chính thân xác mình làm vũ khí để bảo vệ khí tiết cách mạng.
Sinh năm 1955 tại một gia đình nông dân nghèo ven đô Đà Nẵng, Mai Thanh Minh lớn lên trong những mất mát đau thương. Cha anh bị giặc Mỹ bắn bị thương nặng, mẹ tần tảo một mình gồng gánh nuôi con. Những hình ảnh ấy đã khắc sâu vào tâm trí cậu bé, gieo mầm căm thù giặc và lòng yêu nước cháy bỏng. Chỉ mới 12 tuổi, năm 1967, Minh đã tình nguyện tham gia cách mạng, nhận nhiệm vụ liên lạc cho Đại đội CK3, Tiểu đoàn T89 Đặc công tỉnh Quảng Đà. Với biệt danh “Mai Bốn” được cấp trên giao để giữ bí mật, cậu thiếu niên gan dạ nhanh chóng trưởng thành qua lửa đạn. Năm 15 tuổi, anh cùng đồng đội bí mật đánh phá kho đạn Ngã ba Cây Sạp và Chi Cảnh sát Quận 3 Đà Nẵng, khiến địch hoảng loạn, phải ra lệnh giới nghiêm toàn thành phố. Nhưng chỉ một năm sau, năm 1970, anh bị bắt sau một trận công đồn. Trước tòa quân sự của địch, Mai Bốn hiên ngang tuyên bố: “Đế quốc Mỹ xâm lược nước tôi, tôi đánh Mỹ, tôi chả có tội gì cả!”. Kẻ thù tuyên án anh 10 năm tù khổ sai và đày đi khắp các nhà tù: Kho Đạn, Côn Đảo, Chí Hòa, rồi cuối cùng là Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt vào tháng 11 năm 1971.
Tại Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt – “địa ngục trần gian” dành riêng cho hơn 600 thiếu niên yêu nước từ 12 đến 17 tuổi – cuộc đấu tranh diễn ra khốc liệt và bi tráng. Địch ép buộc các em phải chào cờ “Việt Nam Cộng hòa”, hát quốc ca của chúng mỗi buổi sáng, với âm mưu bẻ gãy ý chí từ trong trứng nước. Nhưng chúng đã nhầm. Mai Bốn và các bạn đồng tù liên tục chống đối: xé cờ ba que, đòi dân sinh dân chủ, đòi trả tự do cho những người đã mãn hạn tù. Địch đàn áp càng tàn bạo, tinh thần các chiến sĩ nhỏ tuổi càng bùng cháy mạnh mẽ.
Đỉnh điểm của cuộc đấu tranh ấy là ngày 20 tháng 11 năm 1971. Khi địch chuẩn bị chuyển những tù nhân “chống đối” về Chí Hòa, năm chiến sĩ được tổ chức chọn qua bốc thăm, trong đó có Mai Thanh Minh. Trước sự chứng kiến của cai ngục, Nguyễn Văn Thu là người đầu tiên dũng cảm rạch bụng. Máu tuôn xối xả, ruột lòi ra ngoài. Tiếp theo là Thái Bá Tro và Mai Bốn. Với ý chí sắt đá, Mai Bốn vén áo, cầm lưỡi dao lam rạch mạnh. 
Lưỡi dao gãy vì ấn quá mạnh, anh phải rạch thêm nhiều nhát nữa. Máu chảy lênh láng, ruột trào ra, đau đớn tột cùng, nhưng anh vẫn đứng hiên ngang, mắt nhìn thẳng vào kẻ thù. Đồng đội nắm chặt tay nhau, che chắn bằng thân xác để bảo vệ nhau. Hành động phi thường ấy đã làm chấn động cả nhà lao. Địch hoảng loạn, phải nhượng bộ. Các anh được đưa đi cấp cứu, nhưng vết thương tự lành chỉ nhờ muối và nước tiểu rửa – minh chứng sống động cho sức sống mãnh liệt của tinh thần cách mạng. Sau đó, toàn thể tù nhân tiếp tục tuyệt thực ba ngày bốn đêm, buộc địch phải thay đổi chính sách đàn áp. Cuối cùng, tháng 6 năm 1973, Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt buộc phải giải thể.
Ra tù, Mai Thanh Minh không một phút nghỉ ngơi. Anh tiếp tục chiến đấu trên chiến trường Lâm Đồng – Tuyên Đức cho đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng. Sau chiến tranh, anh trở về với cuộc sống đời thường, từng giữ chức vụ Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Lâm Đồng. Năm 2009, Chủ tịch nước phong tặng anh danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Dù nay đã ngoài 70 tuổi, sức khỏe suy giảm vì di chứng vết thương tù đày – mỗi khi trái gió trở trời, vết sẹo trên bụng lại nhức nhối – Anh hùng Mai Thanh Minh vẫn minh mẫn sống tại thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng. Ông thường xuyên trở về Di tích quốc gia Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt, giao lưu với đoàn viên, thanh thiếu nhi, kể lại những câu chuyện có thật ngày ấy bằng giọng đầy xúc động và tự hào.
Câu chuyện của Mai Thanh Minh không chỉ là một trang sử bi tráng, mà còn là bài học sâu sắc về tuổi trẻ. Từ một thiếu niên 16 tuổi dám lấy thân mình làm vũ khí để bảo vệ lý tưởng, chúng ta thấy rõ sức mạnh của lòng yêu nước và ý chí quật cường. Mỗi chúng ta – đoàn viên, thanh niên Lâm Đồng hôm nay – hãy noi gương Anh hùng Mai Thanh Minh, sống có lý tưởng, hành động trách nhiệm, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.“Những câu chuyện thời hoa lửa” như của Mai Bốn mãi mãi cháy sáng trong tim mỗi người con đất Việt, hun đúc ngọn lửa truyền thống, truyền lại cho muôn thế hệ mai sau!
