Đường 9–Nam Lào: đánh bại cuộc hành quân Lam Sơn 719

Đầu năm 1971, quân đội Sài Gòn với sự yểm trợ mạnh của không quân, pháo binh và hậu cần Mỹ mở cuộc hành quân Lam Sơn 719 theo Đường 9 sang Nam Lào. Mục tiêu là cắt tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn và thử nghiệm khả năng của quân đội Sài Gòn trong chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”. Trước nguy cơ ấy, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương quyết định mở chiến dịch phản công quy mô lớn.

Là Tổng Tham mưu trưởng, Văn Tiến Dũng tham gia chỉ đạo ở tầm chiến lược, theo dõi chặt diễn biến và điều phối lực lượng trên các hướng. Ta không đối đầu một cách dàn đều với toàn bộ đội hình địch, mà tìm cách chia cắt, cô lập từng cánh quân, đánh vào các vị trí then chốt và hạn chế khả năng đổ bộ, tiếp tế bằng trực thăng. Địa hình rừng núi được tận dụng để đưa đối phương vào thế phân tán, xa căn cứ và ngày càng khó hỗ trợ lẫn nhau.

Chiến dịch đòi hỏi sự hiệp đồng giữa bộ binh, pháo binh, xe tăng, phòng không và lực lượng tại chỗ. Đặc biệt, bảo vệ tuyến vận tải không có nghĩa chỉ phòng ngự quanh con đường; cần tiến công vào lực lượng đang uy hiếp nó, làm thất bại ý định chiến lược của đối phương. Cách nhìn chủ động ấy phản ánh tư duy tham mưu của Văn Tiến Dũng và tập thể chỉ huy.

Sau hơn 50 ngày đêm, cuộc hành quân bị đánh bại, quân đội Sài Gòn phải rút chạy và chịu tổn thất nặng. Tuyến chi viện chiến lược được bảo vệ, còn chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” bộc lộ hạn chế nghiêm trọng. Thắng lợi tạo thêm niềm tin rằng quân đội ta có thể tổ chức những chiến dịch hiệp đồng quy mô lớn, đối phó hiệu quả với ưu thế hỏa lực và cơ động đường không.

Đường 9–Nam Lào cũng đem lại dữ liệu quý cho Bộ Tổng Tham mưu: cách đối phương tổ chức hành quân, giới hạn của lực lượng dựa vào yểm trợ Mỹ và khả năng phát triển của các binh đoàn chủ lực ta. Những kinh nghiệm ấy được tiếp tục vận dụng trong cuộc tiến công chiến lược năm 1972 và chuẩn bị cho bước phát triển cao hơn của chiến tranh.