Dương Đình Nghệ

Dương Đình Nghệ là một vị tướng tài giỏi cuối thời Bắc thuộc, người có công lớn trong việc đánh đuổi quân Nam Hán lần thứ nhất và giành lại quyền tự chủ cho dân tộc vào đầu thế kỷ X.

Sau khi họ Khúc giành quyền tự chủ nhưng bị nhà Nam Hán tấn công và tiêu diệt (Khúc Thừa Mỹ bị bắt), nước ta lại rơi vào tay thế lực phương Bắc. Dương Đình Nghệ, bấy giờ là một hào trưởng giàu có và thế lực ở Ái Châu (Thanh Hóa), đã nuôi chí phục quốc.

Ông đã chiêu tập ba ngàn quân sĩ, nuôi dưỡng họ trong ba năm để chuẩn bị lực lượng. Lực lượng này bao gồm nhiều tướng tài sau này như Ngô Quyền, Kiều Công Tiễn.

Năm 931, Dương Đình Nghệ chính thức phất cờ khởi nghĩa, kéo quân ra đánh thành Đại La (Hà Nội). Ông đã đánh bại quân Nam Hán và giết chết viên thứ sử Lý Tiến.

Chiến thắng này đã giành lại quyền tự chủ hoàn toàn cho đất nước sau nhiều năm bị thống trị. Dương Đình Nghệ tự xưng là Tiết độ sứ, thiết lập chính quyền độc lập, củng cố nền móng cho độc lập dân tộc.

Tuy nhiên, nền tự chủ này kéo dài không lâu. Năm 937, Dương Đình Nghệ bị chính thuộc hạ là Kiều Công Tiễn phản bội và giết hại để đoạt ngôi. Sự kiện này sau đó đã dẫn đến cuộc chiến Bạch Đằng lịch sử do Ngô Quyền (con rể ông) lãnh đạo.