DƯƠNG MẠC HIẾU: NGƯỜI BÍ THƯ CỦA CHI BỘ CHÍ KIÊN

Đêm 22/9/1943, dưới chân thác nước Coỏng Tát, giữa núi rừng Ngân Sơn, một sự kiện đặc biệt đã diễn ra. Không có hội trường, không có ánh đèn, cũng không có những nghi thức trang trọng như sau này người ta thường hình dung về một lễ thành lập tổ chức Đảng. Chỉ có một nhóm cán bộ cách mạng giữa núi rừng và niềm tin vào ngày đất nước được độc lập.

Trong nhóm người ấy có Dương Mạc Hiếu, tên thật là Dương Mạc Lý, bí danh Nghĩa, một người con của vùng Gia Bằng, Nguyên Bình. Sinh năm 1919, ông sớm giác ngộ cách mạng, được kết nạp Đảng năm 1938 và từ năm 1942 làm Bí thư Chi bộ xã Tam Kim.

Năm 1943, ông được phân công làm cán bộ Nam tiến, phụ trách tổng Bằng Đức, châu Ngân Sơn, Bắc Kạn. Chính tại Coỏng Tát, dưới sự chỉ đạo của Võ Nguyên Giáp, ông cùng Đồng Văn Bằng và Doanh Hằng tham gia thành lập Chi bộ Chí Kiên – chi bộ Đảng đầu tiên của tỉnh Bắc Kạn – và được giao làm Bí thư.

Từ một chi bộ chỉ có ba đảng viên, công việc trước mắt của họ là vô cùng lớn: xây dựng cơ sở, vận động quần chúng, phát triển các tổ chức cứu quốc và chuẩn bị lực lượng cho cuộc đấu tranh giành chính quyền. Đầu năm 1944, Dương Mạc Hiếu tiếp tục tham gia Ban Cán sự Đảng tỉnh Bắc Kạn cùng Nông Văn Lạc và Tùng Vân. Sau đó vì bệnh, ông trở về Nguyên Bình nhưng tiếp tục hoạt động cách mạng và tham gia lãnh đạo giành chính quyền tại quê nhà trong Cách mạng Tháng Tám.

Những năm sau, ông đảm nhiệm nhiều công tác, từ Chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến châu đến công tác nghiên cứu lịch sử Đảng. Ông nghỉ hưu năm 1972 và mất năm 1976. Để ghi nhớ công lao của người Bí thư Chi bộ Chí Kiên, một tuyến đường tại thành phố Bắc Kạn đã được mang tên Dương Mạc Hiếu.

Có những người làm nên lịch sử bằng những trận đánh lớn, nhưng Dương Mạc Hiếu lại góp phần làm nên lịch sử từ một đêm giữa núi rừng Coỏng Tát – nơi một chi bộ nhỏ bé được thành lập và từ đó ngọn lửa cách mạng bắt đầu lan rộng trên đất Bắc Kạn.