DƯƠNG QUẢNG CHÂU – NGƯỜI QUÂN BÁO MƯU TRÍ TRÊN ĐƯỜNG TỚI ĐIỆN BIÊN

Trong chiến tranh, có những người lính lập công bằng sức mạnh của hỏa lực. Cũng có những người chiến đấu bằng sự bình tĩnh, mưu trí và khả năng phán đoán đối phương trong khoảnh khắc.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Dương Quảng Châu, tên thật là Dương Ngọc Chiến, là một người như thế.

Ông sinh năm 1929 tại xã Quảng Châu, huyện Phù Tiên, tỉnh Hưng Yên. Năm 1948, khi mới khoảng 19 tuổi, Dương Quảng Châu gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam. Ban đầu ông hoạt động trong lực lượng bộ đội địa phương, sau đó chuyển sang bộ đội chủ lực và trở thành chiến sĩ Đại đội quân báo, Trung đoàn 36, Đại đoàn 308.

Công việc của người lính quân báo rất đặc biệt.

Họ thường đi trước đội hình, bí mật trinh sát, nắm tình hình, phát hiện những toán quân đối phương và nhiều khi phải xử trí ngay tại chỗ khi lực lượng hai bên bất ngờ chạm nhau.

Ở đó, chỉ cần chậm một khoảnh khắc, tình thế có thể hoàn toàn đảo ngược.

Dương Quảng Châu nổi bật bởi sự gan dạ nhưng rất tỉnh táo, biết tận dụng tâm lý đối phương để biến những tình huống tưởng như bất lợi thành chiến thắng.

Từ Chiến dịch Biên giới đến những trận truy kích

Trong Chiến dịch Biên giới năm 1950, Dương Quảng Châu cùng đơn vị phát hiện một nhóm tàn binh đối phương.

Ông nhanh chóng phối hợp với đồng đội nổ súng uy hiếp, buộc 4 người phải đầu hàng.

Đó chỉ là một trong nhiều tình huống mà người chiến sĩ quân báo trẻ tuổi thể hiện bản lĩnh.

Trong trận Nậm Bạc, khi đơn vị truy kích đối phương, Dương Quảng Châu áp sát, dùng dao găm tiêu diệt một tên và bắt sống ba người.

Nhưng chiến công đặc biệt hơn diễn ra ở Nậm Ngà.

Tại đây, Dương Quảng Châu bắt sống được một tù binh.

Thay vì chỉ đưa người này về phía sau, ông nhận thấy có thể tận dụng tình thế để làm tan rã tinh thần lực lượng còn lại.

Dương Quảng Châu yêu cầu người tù binh ấy gọi đồng đội ra hàng.

Kết quả, theo tư liệu được cung cấp, 46 người khác ra đầu hàng, quân ta thu được 43 khẩu súng các loại.

Một chiến sĩ quân báo, chỉ với khả năng xử trí đúng lúc, đã biến một tù binh thành chìa khóa để giải quyết cả một nhóm đối phương mà không cần kéo dài giao tranh.

Đó chính là sự khác biệt giữa dũng cảm và dũng cảm có mưu trí.

Hai người trước một toán quân từ Lai Châu

Thời gian chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, Dương Quảng Châu cùng một đồng đội phát hiện một toán quân từ Lai Châu trở về.

Tương quan lực lượng không thuận lợi.

Nếu đối đầu trực tiếp, hai người rất khó chiếm ưu thế.

Nhưng Dương Quảng Châu không lùi.

Ông nghĩ ra một cách khác.

Thay vì để đối phương biết chỉ có hai người, Dương Quảng Châu hô lớn như thể phía sau đang có cả một lực lượng đông đảo chuẩn bị bao vây.

Tiếng hô giữa núi rừng khiến toán quân đối phương hoang mang.

Chưa kịp xác định lực lượng thật sự của quân ta, chúng đã rơi vào thế bị động.

Dương Quảng Châu lập tức xông ra uy hiếp.

Kết quả khiến người ta khó hình dung nếu chỉ nhìn vào tương quan ban đầu:

22 người bị bắt, 8 khẩu súng được thu giữ.

Chỉ có hai chiến sĩ.

Nhưng bằng sự bình tĩnh và đòn nghi binh chính xác vào tâm lý đối phương, Dương Quảng Châu đã tạo cảm giác như trước mặt họ là cả một lực lượng lớn.

Đó là phẩm chất điển hình của người lính quân báo: nhanh hơn đối phương một suy nghĩ.

Người Anh hùng của Đại đoàn 308

Qua những chiến dịch và trận đánh, Dương Quảng Châu không chỉ thể hiện lòng dũng cảm mà còn cho thấy khả năng vận dụng linh hoạt nhiều phương pháp chiến đấu.

Khi cần đánh trực tiếp, ông xông lên.

Khi có thể bắt sống, ông tìm cách khống chế.

Khi tương quan lực lượng bất lợi, ông dùng nghi binh, uy hiếp tinh thần để xoay chuyển tình thế.

Chính sự mưu trí ấy giúp người chiến sĩ quân báo lập nhiều chiến công trong quá trình chiến đấu của Trung đoàn 36, Đại đoàn 308.

Ông được tặng nhiều phần thưởng cao quý, gồm Huân chương Quân công hạng Ba, ba Huân chương Chiến công hạng Nhì, được công nhận Chiến sĩ thi đua của Sư đoàn và được trao Huy hiệu Bác Hồ.

Ngày 7-5-1956, Dương Quảng Châu được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trong ký ức về những chiến sĩ Điện Biên, có những hình ảnh gắn với pháo binh, chiến hào hay những đợt xung phong dữ dội.

Còn câu chuyện của Dương Quảng Châu lại mang một sắc thái khác.

Đó là câu chuyện của một người lính biết quan sát, biết chờ thời cơ và đặc biệt biết đánh vào tâm lý đối phương trước khi phải dùng đến nhiều đạn súng.

Ở Nậm Ngà, từ một tù binh, ông khiến 46 người khác ra hàng.

Trên đường chuẩn bị chiến trường Điện Biên Phủ, chỉ với một đồng đội bên cạnh, ông dùng tiếng hô nghi binh để bắt 22 người.

Những chiến công ấy cho thấy rằng trên chiến trường, sức mạnh không chỉ nằm ở số lượng người hay vũ khí.

Đôi khi, chiến thắng bắt đầu từ một quyết định đúng trong vài giây.

Và Dương Quảng Châu chính là một trong những người lính đã biến sự mưu trí thành một thứ vũ khí đặc biệt trên con đường đi tới Điện Biên.