Dương Thị Phụ

Trong ngôi nhà đơn sơ khiêm tốn của má Dương Thị Phụ ở xã Hiệp Phước, ba tấm bằng Tổ quốc ghi công lúc nào cũng được treo trang trọng trên bàn thờ. Không chỉ những liệt sĩ đã nằm xuống mà cả gia đình má - 2 vợ chồng cùng 6 người con đã là cơ sở cách mạng suốt 2 mùa kháng chiến. Căn nhà của má dù nhỏ nhưng từng là điểm hẹn của bộ đội và các cán bộ hoạt động bí mật. Cũng như nhiều gia đình chí cốt khác, má Dương Thị Phụ đã nuôi không biết bao nhiêu lượt thương binh trong nhà. Người bạn đời của má, ông Huỳnh Văn Diệu, đã hy sinh lúc ông vừa tròn 40 tuổi. Khi ấy ông là nhân viên Ban tiếp tế Long Thành. Tháng 7/1946, ông bị bắt trong lúc vận động mua lương thực cho bộ đội ngay trên mảnh đất Phước Lai quê ông. Trong thời gian bị giam cầm tại khám đường Biên Hòa, ông đã cùng các bạn tù đấu tranh và bị bí mật thủ tiêu không lâu sau đó. Má Dương Thị Phụ đi tìm chồng và được các bạn tù của chồng cho biết, chồng má đã hy sinh. Sau khi người bạn đời nằm xuống, má lại lần lượt đón nhận tin 2 người con hy sinh. Liệt sĩ Huỳnh Ngọc Chiếu, sinh năm 1927, nhập ngũ tháng 7/1948, khi mới 21 tuổi. Con trai má là Trung đội trưởng bộ đội tình nguyện Đông Nam bộ - Cao Miên. Anh nhập ngũ chỉ 2 năm sau khi người cha qua đời, hy sinh trước ngày đình chiến 1954 không bao lâu. Má cùng người con trai út xuống tận xã Tân Bằng huyện Bạc Liêu để tìm mộ liệt sĩ Huỳnh Ngọc Chiếu. Nhưng, đồng đội của con má cho hay, liệt sĩ Huỳnh Ngọc Chiếu đã hy sinh trong một trận chống càn tận vùng biên giới giáp ranh Campuchia, đồng đội đã không đưa được anh về tới đơn vị. Liệt sĩ Huỳnh Văn Bửu, sinh năm 1937, hy sinh năm 1963 trên chính mảnh đất quê nhà, má cũng không tìm được mộ. Anh là Bí thư chi bộ xã Phước Lai, hy sinh trong lúc cùng cán bộ các ban ngành của xã ra đồng thu đảm phụ. Trong chiến tranh, mọi mặt trận đều khốc liệt. Má đã cống hiến 3 người thân yêu vì sự nghiệp độc lập của dân tộc. Song với má và những người con còn sống, sự lựa chọn vẫn không hề thay đổi. Nỗi đau và niềm tự hào to lớn của má hòa cùng trong nỗi đau và niềm tự hào chung của đất nước và của những người chung quanh. Má và các con của má đã âm thầm làm điểm tựa cho cuộc cách mạng đến tận ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng. Má và gia đình được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba năm 1985. Riêng má được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994. Má qua đời ngày 1/3/1997.