Dứt khoát phải làm đường ống!

Trong hồi ký của mình, đồng chí Phùng Thế Tài nhớ lại: “Cuối năm 1967, khi xăng dầu trở thành vấn đề thời sự trong các cuộc giao ban hằng ngày, tôi được cử thay mặt Thủ trưởng Bộ Tổng Tham mưu dự cuộc giao ban do Bộ Tổng Tư lệnh triệu tập, tập trung bàn về công tác giao thông vận tải chi viện cho chiến trường. Tất cả các binh trạm cửa khẩu gặp khó khăn trong vận chuyển nên cả tháng 12-1967, tuyến Trường Sơn chỉ nhận được 20 tấn xăng. Nguồn xăng cạn đến mức chỉ dành cho cấp cứu, chỉ phát khi có lệnh của chỉ huy trưởng binh trạm trở lên. Cũng do thiếu xăng nghiêm trọng, lực lượng cơ giới trên tuyến gần như ngừng hoạt động. Hàng vũ khí, đạn dược và nhất là lương thực, thực phẩm không đưa vào sâu được phía trong, nên ở một số nơi bộ đội ta bị đói. Bữa ăn hằng ngày giảm xuống chỉ còn bốn lạng rồi hai lạng. Muối cũng không đủ ăn.

Sau cuộc họp, anh Đinh Đức Thiện, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần, bước vào phòng làm việc của tôi ở nhà Con Rồng - nơi làm việc của cơ quan Bộ Tổng Tham mưu.

Tôi chưa hết ngạc nhiên về sự viếng thăm bất ngờ này thì anh đã nói:

- Tôi muốn bàn với anh một việc quan trọng!

Tiếp đó anh tự kéo ghế ngồi rồi hỏi tôi:

- Nghe nói năm ngoái anh sang Liên Xô, trong phái đoàn của anh Đồng (Thủ tướng Phạm Văn Đồng khi đó - TG) để xin viện trợ quân sự có đề cập đến đường ống của Hồng quân Liên Xô trong Đại chiến thế giới thứ hai…

Tôi trầm ngâm một lúc, có nhớ lại, rồi đập tay xuống bàn nói với anh Thiện:

- Đúng rồi! Chính tôi gợi ý với mấy cậu Cục 10 của Bộ Quốc phòng Liên Xô về vấn đề này. Họ đã chấp nhận để báo cáo lên trên nghiên cứu. Nhưng cậu Cục trưởng Cục Vật tư Bộ Quốc phòng, cũng được đi theo đoàn, gạt đi, cho là nước ta rừng núi, đèo cao, sông suối nhiều thì làm sao đặt đường ống được.

Chính ý kiến của cậu ấy đã làm cho anh Đồng phân vân nên cuối cùng vấn đề không được đặt ra trong cuộc hội đàm.

Nghe tôi nói thế, anh Đinh Đức Thiện cũng đập tay xuống bàn:

- Thế thì bây giờ ta làm. Không có đường ống, thì không thể giải quyết được vấn đề xăng dầu, mà xăng dầu hiện nay, như cuộc họp hôm nay cậu đã rõ, đang là vấn đề sống còn của cuộc kháng chiến.

Tôi nhớ từ sau ngày kho dầu Thượng Lý, rồi sau đó là kho dầu Đức Giang bị bom Mỹ đánh cháy, các đồng chí chuyên gia Liên Xô đã hỏi tôi mỗi khi dầu của Liên Xô viện trợ cập bến Hải Phòng thì các đồng chí chuyển dầu về các nơi như thế nào?

Thế là vấn đề lớn nhất, quan trọng nhất chưa được bàn đến trong cuộc họp liên tịch vừa rồi thì anh Thiện và tôi bàn ngay trong phòng làm việc của tôi.

- Dứt khoát phải làm đường ống!

Sau hơn một giờ trao đổi, anh Thiện đứng lên kết luận như đinh đóng cột. Ra về anh còn thống nhất với tôi:

- Sáng mai cậu với tớ sang trình bày với anh Đỗ Mười vấn đề này. Rồi còn phải gặp cả anh Lê Đức Thọ nữa. Vì đây là vấn đề rất lớn, liên quan đến nhiều ngành, trong đó có vấn đề tổ chức.

Xăng dầu là một vấn đề lớn, cốt tử mà lâu nay nó chỉ là một phòng xăng dầu, phải tách nó ra thành một cục hẳn hoi, mới đảm đương được yêu cầu to lớn hiện nay.

Anh Thiện rỉ tai tôi nói nhỏ:

- Vấn đề này tớ đã bàn trong Đảng ủy Tổng cục rồi và đã có văn bản đề nghị. Nhưng ta vẫn phải có cách riêng. Từ dưới đề nghị lên, từ trên thúc xuống may ra mới tiến hành nhanh được.

Cuộc làm việc với anh Mười và anh Thọ diễn ra rất tốt đẹp. Lúc bấy giờ anh Mười là Phó Thủ tướng phụ trách xây dựng, anh Thọ là Trưởng ban Tổ chức Trung ương, hai tiếng nói rất có sức nặng, cả hai anh đều nhất trí với đề xuất của chúng tôi, trước hết là thành lập Cục Xăng dầu”.