Gánh Bún Riêu Buổi Trưa

Những năm cuối thập niên 1960, khu lao động Bình Thạnh trưa nào cũng nóng hầm hập. Giữa con hẻm đông người qua lại, tiếng rao của bà Phạm Thị Hường vang lên quen thuộc:

“Bún riêu nóng đây!”

Bà gánh đôi thúng tre, một bên là nồi nước lèo thơm mùi cua đồng, bên kia là rổ rau sống, bún và chén đũa. Người lao động nghèo, học sinh, người đạp xe thuê… ai cũng từng ăn gánh bún của bà.

Nhìn qua, đó chỉ là người đàn bà tảo tần kiếm sống. Nhưng nhờ đi khắp xóm hẻm, bà nhiều lần giúp đỡ những người cần liên lạc hoặc đang lẩn tránh.

Trong đáy thúng bún có một ngăn gỗ mỏng, đủ để giấu vài mẩu giấy hay gói thuốc nhỏ. Khi cần chuyển đồ, bà chỉ lặng lẽ xếp thêm rổ rau lên trên.

Một buổi trưa, bà đang bán thì thấy đầu hẻm có lực lượng kiểm tra bất ngờ. Trong nhà cuối hẻm lúc ấy có người đang chờ gặp nhau.

Không chút chần chừ, bà đặt gánh xuống giữa hẻm rồi cất tiếng rao dài hơn thường ngày:

“Bún riêu nóng đây... ai ăn ra lẹ nghen!”

Đó là tín hiệu đã hẹn trước.

Nghe tiếng rao, người trong nhà hiểu ý liền tản ra, giả làm khách đi ăn hoặc người qua đường.

Toán kiểm tra bước tới, thấy bà đang chan bún cho mấy người thợ hồ liền hỏi:

“Có ai lạ mặt chạy vô đây không?”

Bà vừa múc nước lèo vừa đáp:

“Ở đây toàn người đói bụng thôi chú.”

Mấy người xung quanh bật cười. Họ nhìn qua rồi bỏ đi.

Có hôm bà bán ế, nồi còn nhiều. Thay vì mang về, bà chia cho những thanh niên lao động nghèo hoặc người cần ẩn náu trong xóm.

Con trai bà từng hỏi:

“Má cực vậy để làm gì?”

Bà lau mồ hôi, cười hiền:

“Ai đói thì cho ăn. Ai cần giúp thì giúp.”

Ngày đất nước hòa bình, nhiều người tìm lại gánh bún riêu năm xưa để cảm ơn. Có người nói chưa bao giờ quên tô bún nóng giữa lúc khó khăn nhất.

Bà giữ lại chiếc vá nhôm cũ và đôi quang gánh tre như kỷ vật.

Gánh bún riêu buổi trưa năm ấy là biểu tượng của tình người, lòng quả cảm và sự hy sinh thầm lặng của người dân miền Nam trong những năm tháng thời hoa lửa.