GẶP NGƯỜI GẦN 30 NĂM TÌNH NGUYỆN "GÁC MỘ" TNXP
Chị Bảo, quê Nam Định, theo chồng lên Điện Biên từ những năm 1980. Chồng chị là anh Trần Hải Âu, bộ đội biên giới năm 1975 giờ đã nghỉ hưu. Hai vợ chồng chị sống ở đây từ ngày nghe theo tiếng gọi của Đảng lên vùng Điện Biên công tác và sinh sống. Cơ duyên để chị có mặt tại mảnh đất này cũng như bao người Kinh miền xuôi lên đây làm việc và sinh sống.Tên đầy đủ của chị là Trần Thị Bảo, năm nay chị 54 tuổi, chị nguyên là công nhân của Nông trường Quốc doanh Điện Biên. Ngôi nhà chị Bảo ở nằm ven đường, tại tổ dân phố 3, phường Thanh Trường, TP. Điện Biên Phủ. Trong ký ức xa xôi của chị, 28 năm trở về trước, khi ấy chị còn rất trẻ. Vợ chồng chị dựng một căn nhà nhỏ, nơi ấy còn hoang vu và thưa người qua lại. Trước mặt ngôi nhà chị là nghĩa trang của hơn 700 liệt sĩ đã hy sinh tại chiến trường Điện Biên Phủ. Trong đó, có hơn chục ngôi mộ của TNXP Đại Thủy nông Nậm Rốm. “Tôi nhớ quãng năm 1983, 1984 gì đó người ta quy tập 700 ngôi mộ ở đây lên đồi Tông Khao (nghĩa trang liệt sĩ Tông Khao bây giờ - PV), thuộc xã Thanh Nưa, huyện Điện Biên. Còn hơn chục ngôi mộ nghe đâu của TNXP Đại Thủy nông Nậm Rốm thì vẫn để lại.” - Chị Bảo kể.Chị tiếp: “Những năm tháng đó, các cháu còn nhỏ, gần khu mộ TNXP Đại Thủy nông Nậm Rốm có mảnh đất trống, tôi ra đó tăng gia để trồng rau nuôi lợn. Thấy cỏ mọc um tùm chẳng ai hương khói. Nhiều lúc nghĩ thấy thương những người nằm đó và thương cho cả người sống chưa tìm được thân nhân nên tôi phát cỏ dọn qua quýt… Rồi những ngày ông Công, ông Táo, ngày xá tội vong nhân, tôi cũng mua áo xống, mũ mã, đầy đủ... bao nhiêu ngôi mộ là bấy nhiêu áo quần hóa mã biếu họ. Chả biết có nhận được không nhưng thôi... gọi là có chút lòng thành, cô ạ!”Lặng im trong giây lát, chị Bảo xúc động: “Nhớ nhất là lần tôi đi cắt rau lợn ở cạnh suối, máy cuốc, máy xúc họ về làm đường đi vào khu nhà làm việc của Nông trường Quốc doanh... Tôi nhặt được 4 bọc, bó kỹ như 4 khúc giò, mỗi bọc đều được quấn trong chiếc vải mưa màu xanh cánh chả. Tôi về gọi chồng... Giở ra mới biết trong đó là hài cốt. Vợ chồng tôi lặng lẽ đưa về khu mộ của TNXP Đại Thủy nông Nậm Rốm chôn cùng. Lúc đó tôi cũng chẳng biết đó là hài cốt của ai, thấy thì chôn thôi... Mãi sau này tôi kể cho bác Trâm (hiện bác ấy mất rồi), bác Chính, bác Minh... về câu chuyện tôi tìm thấy 4 bộ hài cốt. Sau đó các bác ấy đào lên để quy tập thì đúng là đồng đội của các bác ấy thật, có bộ hài cốt còn nguyên chiếc cặp ba lá, chiếc lọ pyclin có ghi danh tính.Người TNXP năm xưa, ông Nguyễn Ngọc Ơn, giờ là Trưởng Ban liên lạc Cựu TNXP Nậm Rốm, tỉnh Điện Biên, bùi ngùi kể: Sau ngày khánh thành Công trình Đại Thủy nông Nậm Rốm, chúng tôi đi tìm lại hài cốt đồng đội, may thay gặp vợ chồng chị Bảo, anh Âu kể lại câu chuyện đã thấy và cất bốc 4 hài cốt đưa về trông coi. Xác minh đúng là di cốt đồng đội mình, chúng tôi đã đưa về nơi an nghỉ với những đồng đội khác. Từ đó đến nay, chị Bảo vẫn là người lặng lẽ, âm thầm chăm sóc chu đáo từng “ngôi nhà”, nhang khói đầy đủ cho các đồng đội của chúng tôi.Hiện nay, tại khu nghĩa trang có diện tích khiêm tốn 372m2, là nơi an nghỉ của 18 TNXP Đại Thủy nông Nậm Rốm. Có người đã được thân nhân đón về quê, có người vẫn chưa tìm thấy hài cốt, nghĩa là trong 18 ngôi mộ ấy vẫn còn 4 ngôi mộ không có cốt.Chúng tôi không biết gọi đó là nghĩa trang gì, vì không có biển nên mạo muội gọi đó là Nghĩa trang TNXP Đại Thủy nông Nậm Rốm... Cái tên gắn liền với cả ký ức hào hùng của người đang sống và cả những người đã khuất. Nghe chị Bảo kể thì từ tháng 10/2017 chị được Sở Lao động Thương binh và Xã hội, tỉnh Điện Biên trả lương trông coi nghĩa trang mỗi tháng 600 nghìn đồng và tất cả những người nằm trong nghĩa trang ấy đều được Tổ quốc ghi công, liệt sĩ.
